Άνοιγμα κυρίου μενού

Η Ειρήνη Συρίκαινα ήταν η τρίτη σύζυγος του Μανουήλ Α΄ της Τραπεζούντας. Πιθανώς να πρόκειται για την ίδια Ειρήνη Συρίκαινα, για την οποία ο Μιχαήλ Πανάρετος αναφέρει πως λιθοβολήθηκε μέχρις θανάτου τον Σεπτέμβριο του 1332, στην διάρκεια των εκκαθαρίσεων που ακολούθησαν την άνοδο στον θρόνο του Βασιλείου Μέγα Κομνηνού.[1]

Ειρήνη Συρίκαινα
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση13ος αιώνας
ΘάνατοςΜαρτίου 1263
Αιτία θανάτουΛιθοβολισμός
Χώρα πολιτογράφησηςΒυζαντινή Αυτοκρατορία
Οικογένεια
ΣύζυγοςΜανουήλ Α' Μέγας Κομνηνός
ΤέκναΓεώργιος Α' Μέγας Κομνηνός
Ιωάννης Β' Μέγας Κομνηνός

ΌνομαΕπεξεργασία

Η αρσενική μορφή του ονόματος της οικογένειάς της θεωρείται πως ήταν είτε "Συρίκαινος" ή "Συρικός".[2] Πιθανώς το όνομα αυτό να σχετίζεται με το νησί της Σύρου ή τους όρους "Σύριος", "Συρικός", "Συριακός", οι οποίοι στο σύνολό τους αναφέρονται, στην ελληνική γλώσσα, στους Σύριους. Ο γεωγραφικός όρος Συρία αναφερόταν, επίσης, στις περιοχές της Κοίλης Συρίας και της Υπεριορδανίας.[3]

ΑυτοκράτειραΕπεξεργασία

Στο πρόσωπο της Ειρήνης γίνεται μία σύντομη αναφορά στο χρονικό του Μιχαήλ Πανάρετου: "Και ο υιός του άρχοντα Μανουήλ και της κυράς Ειρήνης Συρίκαινας, ο άρχοντας Γεώργιος Κομνηνός, ανήλθε στον θρόνο και βασίλεψε για δεκατέσσερα έτη"[4] Αυτό καταδεικνύει πως ήταν μητέρα του Γεώργιου, Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας και του Ιωάννη Β΄ της Τραπεζούντας, οι οποίοι θεωρούνται ως οι νεαρότεροι υιοί του Μανουήλ. Ο Μισέλ Κουρσανσκίς θεωρεί, από την πλευρά του, πως η Ειρήνη νυμφεύθηκε τον Μανουήλ κάποια στιγμή μετά το 1253, έτος κατά το οποίο ο Μανουήλ απέστειλε πρεσβεία προς τον Βασιλέα Λουδοβίκο Θ΄ της Γαλλίας, ο οποίος ευρισκόταν, τότε, στην Σιδώνα μετά την ήττα του στην Μάχη του Φαρισκούρ, επιθυμώντας να νυμφευθεί κάποια από τις κόρες του. Η διπλωματική αυτή αποστολή εξηγείται από την ανάγκη του Μανουήλ να βρει σύζυγο, ενώ όταν ο Βασιλέας Λουδοβίκος αρνήθηκε να του δώσει το χέρι κάποιας κόρης του, ο Μανουήλ, ως συνέπεια, νυμφεύθηκε την Ειρήνη.[5]

Ο Μανουήλ απέκτησε τουλάχιστον δύο κόρες, των οποίων η μητέρα δεν αναφέρεται σε κάποια πηγή. Πιθανώς να επρόκειτο για κόρες της Ειρήνης ή κάποιας άλλης συζύγου του. Μία από τις κόρες νυμφεύθηκε τον Δημήτριο Β΄ της Γεωργίας, ενώ η άλλη νυμφεύθηκε κάποιον από τους Διδεβούλους του.[6] Παρά το γεγονός πως αναφέρεται στις σύγχρονες γενεαλογίες ως όνομα, ο όρος "Διδεβούλος" ήταν τίτλος. Σύμφωνα με το έργο "The Bagrationi (Bagration) Dynasty" του Κρίστοφερ Μπάιερς, οι Διδεβούλοι ήσαν "μη-κληρονομικοί ευγενείς υψηλού αξιώματος, ανώτεροι των αζναούρων, οι οποίοι συχνά ευρίσκονταν στην υπηρεσία του κράτους".[7]

Ο Πανάρετος αναφέρει πως ο Μανουήλ απεβίωσε τον Μάρτιο του 1263, ενώ τον διαδέχθηκε ο Ανδρόνικος Β΄ Μέγας Κομνηνός, ο μοναδικός γνωστός υιός του από τον γάμο του με την Άννα Ξυλαλόη, η οποία και ήταν η πρώτη του σύζυγος.[4] Βασιζόμενος σε ένα απόσπασμα των γεωργιανών "Χρονικών του Σεβαστιανού", ο Άντονι Μπράιερ θεωρεί πως η Ειρήνη Συρίκαινα έπαιξε κάποιον ρόλο στην καθαίρεση του υιού της, Γεωργίου (ο οποίος έγινε Αυτοκράτορας το 1266 μετά τον θάνατο του ετεροθαλή αδερφού του, Ανδρόνικου), και ως εκ τούτου ήταν ακόμη ζωντανή τον Ιούνιο του 1280.[8]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Anthony Bryer, "The fate of George Komnenos, ruler of Trebizond", Byzantinische Zeitschrift, 66 (1973), p. 345
  2. Omega, "Thamar, the Queen of Georgia"
  3. Dictionary entry:"Syria", section Ethnic names
  4. 4,0 4,1 «"The Chronicle of Michael Panaretos", translated by Scott Kennedy». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουνίου 2011. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2016. 
  5. Michel Kuršanskis, "L'usurpation de Théodora Grande Comnène", Revue des études byzantines, 33 (1975). pp. 198f
  6. Kuršanskis, "L'usurpation de Théodora", pp. 200f
  7. Christopher Buyers, "The Bagrationi (Bagration) Dynasty", Glossary section
  8. Bryer, "The fate of George Komnenos", p. 343
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Ρουσουντάν της Γεωργίας
Αυτοκρατορική Σύζυγος της Τραπεζούντας
π. 1250 – 1263
Διάδοχος
Ευδοκία Παλαιολογίνα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Irene Syrikaina της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).