Ευρωπαϊκό σύστημα σχεδίασης προβολών


Το ευρωπαϊκό σύστημα σχεδίασης προβολών είναι οι γενικοί κανόνες που ακολουθούνται στην Ευρώπη για το σχέδιο των μηχανικών, κυρίως το μηχανολογικό σχέδιο. Όταν σχεδιάζεται ένα αντικείμενο και χρειάζεται γενική εποπτεία σχεδιάζονται βασικά έξη όψεις του αντικειμένου, χωρίς προοπτική, ενώ οι άξονές του συνήθως είναι κάθετοι ή παράλληλοι στο χαρτί σχεδίασης. Υποτίθεται ότι ο παρατηρητής βλέπει το αντικείμενο, τότε οι έξη όψεις είναι:

  • Πρόοψη: Σχεδιάζεται τι βλέπει ο παρατηρητής. Αποτελεί όψη αναφοράς στο χαρτί σχεδίασης και υποδηλώνει τη θέση των άλλων όψεων.
  • Αριστερή όψη: Σχεδιάζεται τι θα έβλεπε ο παρατηρητής αν το αντικείμενο περιστρεφόταν κατά 90° σύμφωνα με το δεξί χέρι με τον αντίχειρα προς τα πάνω. Σχεδιάζεται δεξιά από την πρόσοψη.
  • Δεξιά όψη: Σχεδιάζεται τι θα έβλεπε ο παρατηρητής αν το αντικείμενο περιστρεφόταν κατά -90° όπως παραπάνω. Σχεδιάζεται αριστερά από την πρόσοψη.
  • Κάτοψη: Σχεδιάζεται τι θα έβλεπε ο παρατηρητής από πάνω. Σχεδιάζεται κάτω από την πρόσοψη.
  • Άνοψη: Σχεδιάζεται τι θα έβλεπε ο παρατηρητής από κάτω. Σχεδιάζεται πάνω από την πρόσοψη.
  • Πίσω όψη: Σχεδιάζεται τι θα έβλεπε ο παρατηρητής αν το αντικείμενο περιστρεφόταν κατά 180° όπως παραπάνω. Σχεδιάζεται δεξιά από την αριστερή όψη συνήθως.

Η διάταξη προκύπτει από το ανάπτυγμα του κύβου. Ο μηχανικός προβάλει νοητά την κάθε όψη στην (εντός) πλευρά του κύβου και σχεδιάζει την προβολή.

Στις όψεις δε σχεδιάζονται ακριβώς τι βλέπει ο παρατηρητής, αν κριθεί σκόπιμο σχεδιάζονται και κοιλότητες, άξονες συμμετρίας, λεπτομέρειες, σημειώνονται διαστάσεις και άλλα. Γενική αρχή είναι να σχεδιαστεί με όσο το δυνατόν λιγότερες γραμμές και όψεις ότι χρειάζεται, ώστε να μπορεί ο κατασκευαστής να κατασκευάσει το αντικείμενο χωρίς να αποκλίνει από αυτό που έχει στο μυαλό του ο σχεδιαστής.

Το ευρωπαϊκό σύστημα προβολών δεν έχει καθοριστεί από κάποια αρμόδια αρχή σε όλην την Ευρώπη, αν και ακολουθείται κατά σύμβαση από τους Ευρωπαίους μηχανικούς. Έχει θεσπιστεί από κάποιες αρμόδιες αρχές σε επίπεδο χωρών, όπως για παράδειγμα το σύστημα DIN στη Γερμανία. Το σύστημα αυτό βρίσκεται σε αντιδιαστολή με το αμερικανικό, το οποίο διαφέρει εκτός και άλλων χαρακτηριστικών στη διάταξη των όψεων στο χαρτί. Για παράδειγμα η αριστερή όψη σχεδιάζεται αριστερά, ενώ η δεξιά δεξιά.