Τομ Υψηλάντης

Φυσικός
(Ανακατεύθυνση από Θωμάς Υψηλάντης)

Ο Τομ Υψηλάντης (αγγλικά: Thomas John Ypsilantis, Σολτ Λέικ Σίτυ, 24 Ιουνίου, 1928 - 16 Αυγούστου 2000) ήταν ελληνοαμερικανός φυσικός.

Θωμάς Υψηλάντης
Γέννηση24  Ιουνίου 1928[1][2]
Σολτ Λέικ Σίτι
Θάνατος26  Αυγούστου 2000
Γενεύη[3]
ΥπηκοότηταΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας Μπέρκλι και Πανεπιστήμιο της Γιούτα
ΒραβεύσειςΣυνεργάτης της Αμερικανικής Εταιρείας Φυσικής
Επιστημονική σταδιοδρομία
ΑξίωμαΕκπρόσωπος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (20  Απριλίου 1964, 1  Ιανουαρίου 1967)
Ιδιότηταφυσικός και πολιτικός

Βιογραφικά στοιχείαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στο Σολτ Λέικ Σίτυ των ΗΠΑ και ήταν γιος του Ιωάννη Υψηλάντη και της Ευγενίας Τζερεφού (το γένος Κυρανάκου) (Ορθοδόξων Ελλήνων), που είχαν μεταναστεύσει στην Αμερική από την Ελλάδα το 1924. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Αθανάσιος. Υποστηρίζεται ότι ήταν απόγονος[4] της οικογένειας Υψηλάντη. Σπούδασε χημεία στο πανεπιστήμιο της Γιούτα, από το οποίο αποφοίτησε το 1950, και εν συνεχεία εντάχτηκε στην ομάδα του φυσικού Εμίλιο Σεγκρέ (Emilio Segrè). Το 1955 ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στη φυσική στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκελεϊ.

Απεβίωσε από καρδιακό επεισόδιο στην Ελβετία.

Επιστημονικό έργοΕπεξεργασία

Έγινε γνωστός για την ανακάλυψη του αντιπρωτονίου το 1955 μαζί με τον Σεγκρέ, τον Κλάιντ Βίγκαντ (Clyde Wiegand), τον Εντ Λόφγκρεν και τον Όουεν Τσάμπερλεν (Owen Chamberlain). Αν και συμμετείχε στην ομάδα ανακάλυψης ούτε ο Βίγκαντ ούτε ο Υψηλάντης βραβεύτηκαν με το Νόμπελ Φυσικής που δόθηκε το 1959 στους Τσάμπερλεν και Σεγκρέ.[5]

Το κύριο πεδίο εργασίας του ήταν η σωματιδιακή φυσική και συγκεκριμένα η κατασκευή ανιχνευτών σωματιδίων και κυρίως νετρίνων. Συνεργάστηκε στενά με το CERN.

Παραμονή στην ΕλλάδαΕπεξεργασία

Το 1963, ύστερα από πρόσκληση του Θεμιστοκλή Κανελλόπουλου, και αφού έλαβε άδεια από το πανεπιστήμιο του Μπερκλει, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα προκειμένου να συνδράμει στις προσπάθειες οργάνωσης του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» παραμένοντας στην Ελλάδα μέχρι το 1966. Η παρουσία του στον «Δημόκριτο» προσέδωσε κύρος στο Εθνικό Κέντρο ενώ υπήρξε και καθοριστική για την έγκριση κονδυλίων για την αγορά ηλεκτρονικού υπολογιστή και επιταχυντή.[6] Προκειμένου να αντιμετωπίσει τις γραφειοκρατικές δυσκολίες που συνάντησε πλήρωνε από τον μισθό του και εν αγνοία των άμεσα ενδιαφερομένων ειδικευόμενες γραμματείς που είχαν μετεκπαιδευτεί στο CERN.[7]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. (Αγγλικά) SNAC. w6k939bj. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  2. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) BnF authorities. 12382889w.
  3. Freebase Data Dumps. Google.
  4. Steiner, Herbert (Μάιος 2003). «Thomas Ypsilantis—The early years» (PDF). Nuclear Instruments and Methods in Physics Research A 502 (2003) 1. Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2014. 
  5. Seguinot, Jacques; Steiner, Herbert; Zichichi, Antonino (Μάιος 2001). «Obituaries: Thomas John Ypsilantis». Physics Today. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2007. 
  6. Ρεντετζή, Μαρία. «Αόρατοι τεχνικοί στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών Δημόκριτος, Φύλο και φυσική στη μεταπολεμική Ελλάδα» (PDF). σελ. 59. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 14 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2017. 
  7. Ρεντετζή, Μαρία. «Αόρατοι τεχνικοί στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών Δημόκριτος, Φύλο και φυσική στη μεταπολεμική Ελλάδα» (PDF). σελ. 62. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 14 Ιουλίου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2017.