Το καπιτσάλι ή καπ(ι)τσέλι είναι μια υποσιαγώνια λουρίδα που χρησιμοποιείται ως εξάρτημα που συγκρατεί τον κεφαλόδεσμο σε αρκετές τοπικές φορεσιές της Ελλάδας, όπως αυτές της Αττικής, της Ελευσίνας, της Σκοπέλου και της Κύμης Ευβοίας. Κατασκευάζεται από ύφασμα, δέρμα ή μέταλλο[1] και αρκετά συχνά είναι χρυσοκέντητο με χρυσές πούλιες. Λόγω του πλούσιου κεντήματός του συχνά χαρακτηρίζεται υποσιαγώνιο κόσμημα [2][3] ενώ στη Σκόπελο, αναφέρεται και ως χρυσοκαπιτσέλι.[4]

Καπελάκι και καπιτσάκι χρυσοκεντημένα. Αθήνα. Μέσα 19ου αιώνα. Συλλογή ΠΛΙ, Ναύπλιο

Ο όρος συναντάται και στο πολεμικό ναυτικό, όπου περιγράφει τη μαύρη ταινία που συγκρατεί το καπέλο των ναυτών. Η συγκεκριμένη ταινία ξεκινάει από το εσωτερικό του πηλήκιου, συνεχίζει περνώντας από το πηγούνι και καταλήγει στην άλλη πλευρά.[5]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Ελληνικές Φορεσιές, Συλλογή Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, β' έκδοση, Αθήνα 2005, σελ. 266.
  2. Ιωάννα Παπαντωνίου, Ελληνικές τοπικές ενδυμασίες, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, 1996, σελ 36.
  3. «Φέσι παραδομένο». Europeana. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2015. .
  4. «Καπιτσέλι». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2015. 
  5. «Η πρώτη ιστορία με έναν… Βασιλιά!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2015. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Ιωάννα Παπαντωνίου, Ελληνικές τοπικές ενδυμασίες, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, 1996.
  • εφημερίδα Καθημερινή , Επτά Ημέρες, 14 Μαΐου 2000.