Κατάλογος πυραμίδων του Λέψιους

κατάλογος εγχειρήματος Wikimedia

Ο Κατάλογος πυραμίδων του Λέψιους είναι ένας κατάλογος 67 αρχαίων αιγυπτιακών πυραμίδων που συνέταξε το 1842–1843 ο Καρλ Ρίχαρντ Λέψιους, αιγυπτιολόγος και αρχηγός της Πρωσικής αποστολής στην Αίγυπτο από το 1842 ως το 1846.

Μέλη της Πρωσικής αποστολής στην Αίγυπτο γιορτάζουν τα γενέθλια του Φρειδερίκου Γουλιέλμου Δ΄ στην κορυφή της Μεγάλης Πυραμίδας.

Ο Κατάλογος Λέψιους είναι η πρώτη συστηματική προσπάθεια καταγραφής όλων των αιγυπτιακών πυραμίδων, και ως τέτοια, είναι μια πρωτοπόρα προσπάθεια της πρώιμης σύγχρονης αιγυπτιολογίας. Ο κατάλογος δημοσιεύτηκε μαζί με τα αποτελέσματα της αποστολής στο έργο του Λέψιους Denkmäler aus Aegypten und Aethiopien (1849–1859).

ΚατάλογοςΕπεξεργασία

ΙστορίαΕπεξεργασία

 
Καρλ Ρίχαρντ Λέψιους.

Μετά την επιτυχία της Γαλλό-Τοσκανικής αποστολής στην Αίγυπτο υπό την ηγεσία του Ζαν-Φρανσουά Σαμπολιόν, η Πρώσοι επιστήμονες Αλεξάντερ φον Χούμπολτ και Ρόμπερτ Μπούνζεν και ο Υπουργός Εκπαίδευσης Johann Eichhorn πρότειναν στο βασιλιά της Πρωσίας Φρειδερίκο Γουλιέλμο Δ΄ να σταλεί αποστολή στην Αίγυπτο. Ο Καρλ Ρίχαρντ Λέψιους ο οποίος είχε μάθει τη μέθοδο του Σαμπολιόν για την αποκρυπτογράφηση των ιερογλυφικών, και είχε συναντηθεί με τον Ιπόλιτο Ροσελίνι της Γαλλό-τοσκανικής αποστολής, επιλέχθηκε να ηγηθεί της αποστολής[1]. Ο κύριος σκοπός της αποστολής ήταν η καταγραφή των αρχαιοτήτων του αιγυπτιακού πολιτισμού, όπως και η συλλογή αντικειμένων για το Αιγυπτιακό Μουσείο του Βερολίνου.

Η Πρωσική αποστολή συγκεντρώθηκε στην Αλεξάνδρεια το 1842 και σύντομα αναχώρησε για τη Γκίζα, στην οποία κατέφτασε το Νοέμβριο του ίδιου χρόνου. Προχωρώντας από τα βόρεια προς τα νότια, οι άντρες του Λέψιους εξερεύνησαν τις περιοχές των πυραμίδων του Αμπουσίρ, Σακάρα, Νταχσούρ, και το 1843 της Χαουάρα. Ο Λέψιους και η ομάδα του παρέμειναν συνολικά έξι μήνες σε αυτές τις τοποθεσίες, και η Πρωσική αποστολή ήταν η πρώτη που μελέτησε και κατέγραψε το υλικό από το Παλαιό Βασίλειο σε βάθο[1]. Συνολικά, ο Λέψιους και οι άντρες του ανακάλυψαν 67 πυραμίδες και 130 τάφους[1]. Στις πυραμίδες, που χρονολογούνταν από τη Τρίτη (περ. 2686–2613 π.Χ.) μέχρι τη Δέκατη τρίτη Δυναστεία (περ. 1800–1650 π.Χ.), δόθηκαν ρωμαϊκοί αριθμοί από τα βόρεια προς τα νότια, αρχίζοντας από το Αμπού Ροάς. Αν μερικά από τα κτίσματα που περιέλαβε ο Λέψιους είναι σήμερα γνωστό ότι πρόκειται για μασταμπάδες και άλλα μνημειακά κτήρια και όχι πυραμίδες (στον κατάλογο παρακάτω με γκρι), ο κατάλογος πυραμίδων του Λέψιους ακόμα θεωρείται ένα πρωτοποριακό κατόρθωμα της σύγχρονης αιγυπτιολογίας. Για κάποιες από τις πυραμίδες η αρίθμηση του Λέψιους παραμένει ακόμα μέχρι σήμερα η παγιωμένη περιγραφή τους.

Τα αποτελέσματα της Πρωσικής αποστολής στην Αίγυπτο, που περιελάμβανε τον κατάλογο, δημοσιεύτηκαν στο έργο Denkmäler aus Aegypten und Aethiopien[2].

ΠυραμίδεςΕπεξεργασία

Αριθμός Λέψιους Τοποθεσία Σύγχρονη περιγραφή Εικόνα
I Αμπού Ροάς Πυραμίδα Λέψιους I  
II Αμπού Ροάς Πυραμίδα του Ρετζεντέφ  
III Αμπού Ροάς Σύμπλεγμα πυραμίδων του Ρετζεντέφ, δευτερεύουσα πυραμίδα
IV Γκίζα Μεγάλη Πυραμίδα  
V Γκίζα Βόρεια δευτερεύουσα πυραμίδα του Χέοπα, G-Ia  
VI Γκίζα Μεσαία δευτερεύουσα πυραμίδα του Χέοπα, G-Ib  
VII Γκίζα Νότια δευτερεύουσα πυραμίδα του Χέοπα, G-Ic  
VIII Γκίζα Πυραμίδα του Χεφρήνου  
IX Γκίζα Πυραμίδα του Μυκερίνου  
X Γκίζα Δυτική δευτερεύουσα πυραμίδα του Μυκερίνου, G-IIIc  
XI Γκίζα Μεσαία δευτερεύουσα πυραμίδα του Μυκερίνου, G-IIIb  
XII Γκίζα Ανατολική δευτερεύουσα πυραμίδα του Μυκερίνου, G-IIIa  
XIII Ζαουιέτ ελ Αριάν Ημιτελής Βόρεια Πυραμίδα του Ζαουιέτ ελ Αριάν  
XIV Ζαουιέτ ελ Αριάν Στρωματώδης Πυραμίδα  
XV Αμπού Γκοράμπ Ναός του Ήλιου του Νιουζερέ Ινί  
XVI Αμπουσίρ Μη ταυτοποιημένη πυραμίδα από πλίνθους
XVII Αμπουσίρ Ναός του Ήλιου του Ουζερκάφ
XVIII Αμπουσίρ Πυραμίδα του Σαχουρέ  
XIX Αμπουσίρ Μασταμπάς του βεζίρη Πταχεψή  
XX Αμπουσίρ Πυραμίδα του Νιουζερέ  
XXI Αμπουσίρ Πυραμίδα του Νεφεριρκαρέ  
XXII Αμπουσίρ Μικρή πυραμίδα «δορυφόρος»
XXIII Αμπουσίρ Μικρή πυραμίδα «δορυφόρος»
XXIV Αμπουσίρ Πυραμίδα Λέψιους XXIV, βασίλισσα του Νιουζερέ Ινί  
XXV Αμπουσίρ Διπλή Πυραμίδα, βασίλισσα του Νιουζερέ Ινί ή του Νεφερεφρέ, μπορεί και να είναι διπλός μασταμπάς  
XXVI Αμπουσίρ Πυραμίδα του Νεφερεφρέ  
XXVII Αμπουσίρ Εντελώς κατεστραμμένη, είναι ορατό μόνο το περίγραμμα
XXVIII Αμπουσίρ Ημιτελής πυραμίδα ή φυσικός σχηματισμός
XXIX Σακάρα Ακέφαλη Πυραμίδα του Μενκαουθώρ Καιού
XXX Σακάρα Πυραμίδα του Τετί  
XXXI Σακάρα Πυραμίδα του Ουζερκάφ  
XXXII Σακάρα Πυραμίδα του Ζοζέρ  
XXXIII Σακάρα Βόρειο περίπτερο του συγκροτήματος της πυραμίδας του Ζοζέρ
XXXIV Σακάρα Νότιο περίπτερο του συγκροτήματος της πυραμίδας του Ζοζέρ  
XXXV Σακάρα Πυραμίδα του Ουνίς  
XXXVI Σακάρα Πυραμίδα του Πεπί Α΄
XXXVII Σακάρα Πυραμίδα του Ζεντκαρέ ΙΖεζίi  
XXXVIII Σακάρα Βοηθητική πυραμίδα του Ζεντκαρέ, άγνωστη βασίλισσα
XXXIX Σακάρα Πυραμίδα του Μενκερέ  
XL Σακάρα Πυραμίδα του Κακαρέ Ιμπί  
XLI Σακάρα Πυραμίδα του Πεπί Β΄  
XLII Σακάρα Βοηθητική πυραμίδα του Πεπί Β΄ για τη βασίλισσά του Ουαεντζεμπτέν
XLIII Σακάρα Μασταμπάς Φαρούν του Σεψεσκάφ  
XLIV Σακάρα Πυραμίδα του Χεντζέρ  
XLV Σακάρα Κτίσμα της Δέκατης τρίτης Δυναστείας
XLVI Σακάρα Νοτιότερη Πυραμίδα της Νότιας Σακάρα  
XLVII Νταχσούρ Πυραμίδα του Σενουσρέτ Γ΄  
XLVIII Νταχσούρ Μασταμπάς, άγνωστος ιδιοκτήτης
XLIX Νταχσούρ Κόκκινη Πυραμίδα  
L Νταχσούρ Πυραμίδα Λέψιους L
LI Νταχσούρ Πυραμίδα του Αμενεμχέτ Β΄
LII Νταχσούρ Πυλώνας του ναού της Πυραμίδας του Αμενεμχέτ Β΄
LIII Νταχσούρ Πυλώνας του ναού της Πυραμίδας του Αμενεμχέτ Β΄
LIV Νταχσούρ Κεντρική πυραμίδα του Νταχσούρ
LV Νταχσούρ Μασταμπάς του βεζίρη Σιεσέ
LVI Νταχσούρ Κυρτή Πυραμίδα  
LVII Νταχσούρ Βοηθητική πυραμίδα της Κυρτής Πυραμίδας  
LVIII Νταχσούρ Μαύρη Πυραμίδα  
LIX Νταχσούρ Νότια Πυραμίδα στη Μαζγούνα
LX Λιστ Πυραμίδα του Αμενεμχέτ Α'  
LXI Λιστ Πυραμίδα του Σενουσρέτ Α΄  
LXII Λιστ Μασταπά, άγνωστος ιδιοκτήτης
LXIII El-Lisht Μασταμπάς του αρχιερέα Σενουσρέτ-Ανκ[3]
LXIV El-Lisht Μασταμάς, ίσως ανήκει σε ιδιώτη με το όνομα Σενουσρέτ[4]
LXV Μεϊντούμ Πυραμίδα του Μεϊντούμ  
LXVI Ελ Λαχούν Πυραμίδα του Σενουσρέτ Β΄  
LXVII Χαουάρα Πυραμίδα της Χαουάρα του Αμενεμχέτ Γ΄. Βρίσκεται βόρεια του "Λαβύρινθου"  

Χάρτες του ΛέψιουςΕπεξεργασία

Ο Λέψιους σχεδίασε χάρτες από τις τοποθεσίες που επισκέφτηκε η αποστολή του. Ομαδοποιούν τις πυραμίδες του καταλόγου και παρουσιάζονται από τα βόρεια προς τα νότια.

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Lepsius list of pyramids της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Peck 2001, σελ. 289.
  2. Lepsius Denkmaler 2016.
  3. Arnold 2008, pls. 2–7, 9–25, pls. 62–92, pl. 129–133., σελίδες 13–24.
  4. Arnold 2008, pls. 26–31, pls. 62–92, pl. 129–133, σελίδες 24–26.

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

Arnold, Dieter (2008). Middle Kingdom Tomb Architecture at Lisht. New York: Metropolitan Museum of Art. ISBN 978-0-300-12344-9. 
«Carl Richard Lepsius "DENKMÄLER AUS AEGYPTEN UND AETHIOPIEN"». Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2016. 
Peck, William H. (2001). «Lepsius, Karl Richard». Στο: Redford, Donald B. The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt, Volume 2. Oxford University Press. σελίδες 289–290. ISBN 978-0-19-510234-5.