Άνοιγμα κυρίου μενού

Κώστας Ρωμαίος

Έλληνας φιλόλογος, λαογράφος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ακαδημαϊκός
(Ανακατεύθυνση από Κώστας Ρωμαίος (λαογράφος))
Αυτό το λήμμα αφορά τον λαογράφο Κώστα (Κωνσταντίνο) Ρωμαίο. Για τον αρχαιολόγο, δείτε: Κωνσταντίνος Ρωμαίος.

Ο Κωνσταντίνος (Κώστας) Ρωμαίος (Πάνιτσα Λακωνίας, 1913 - Αθήνα, 1992) ήταν Έλληνας λαογράφος, πανεπιστημιακός και ακαδημαϊκός, σημαντικός μελετητής τους ελληνικού λαϊκού πολιτισμού και του δημοτικού τραγουδιού.[1]

Κώστας Ρωμαίος
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1913
Νομός Λακωνίας
Θάνατος1992
Αθήνα
ΕθνικότηταΈλληνες
Εκπαίδευση και γλώσσες
ΣπουδέςΕθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Πανεπιστήμιο του Σαιντ Άντριους (1945–1947)
Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ (από 1951)
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (έως 1963)
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταφιλόλογος
διδάσκων πανεπιστημίου (από 1976)
λαογράφος
ΕργοδότηςΑκαδημία Αθηνών (1937–1966)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (από 1976)
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΜέλος της Ακαδημίας Αθηνών (από 1980)

Πίνακας περιεχομένων

Βιογραφικά στοιχείαΕπεξεργασία

Ο Κώστας Ρωμαίος γεννήθηκε το 1913 στο χωριό Πάνιτσα (σημερινή Μυρσίνη) της Λακωνίας. Σπούδασε φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησε με «άριστα». Απασχολήθηκε στη σύνταξη του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών.[1] Αργότερα συνέχισε τις σπουδές του, ως μετεκπαιδευόμενος, με υποτροφία στο εξωτερικό: αρχικά στο Πανεπιστήμιο του Σαιντ Άντριους της Σκωτίας (1945-1947) και κατόπιν στο Χάρβαρντ, στη Μασαχουσέτη (1951).[2] Την περίοδο 1950-1966 υπήρξε συνεργάτης του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών.[3]

Δίδαξε ελληνική λαϊκή τέχνη στο Κέντρο Τουριστικής Εκπαίδευσης της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής του Πειραιά.[2] Επίσης, δίδαξε λαογραφία στη Σχολή Ξεναγών του ΕΟΤ, συγγράφοντας και το σχετικό εγχειρίδιο.[4] Στις 7 Ιουλίου 1976 ορίστηκε καθηγητής της λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, διαδεχόμενος τον Δημήτριο Β. Οικονομίδη.[5] Το 1980 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.[6] Από το 1985 μέχρι το 1987 χρημάτισε πρόεδρος της Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών.[7]

Συνέγραψε πλήθος βιβλίων για λαογραφικά θέματα, συμμετείχε στη σύνταξη αγνωστικών του δημοτικού σχολείου και στην ανθολόγηση γυμνασιακών αναγνωσματαρίων[8][9][10] και συνεργάστηκε με διάφορες περιοδικές εκδόσεις, δημοσιεύοντας μελέτες του. To Δεκέμβριο του 1974 είχε ξεκινήσει την έκδοση του «περιοδικού συγγράμματος λαογραφίας» με τίτλο Λαβύρινθος.[11]

Ο Κώστας Ρωμαίος πέθανε στην Αθήνα το 1992, σε ηλικία 79 ετών.[1]

ΕργογραφίαΕπεξεργασία

ΜελέτεςΕπεξεργασία

  • (1979) Λαογραφία και Όμηρος Α΄: Οδύσσεια. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση (Δωδώνη).
  • (1979) Τα τραγούδια του Ακριτικού Κύκλου. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση (Δωδώνη).
  • (1979) Δημοτικό τραγούδι Α΄: Προβλήματα καταγωγής και τεχνοτροπίας. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση (Δωδώνη).
  • (1979) Προβλήματα τεχνικής στα δημοτικά τραγούδια. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση (Δωδώνη).
  • (1979) Η Κόκκινη Μηλιά. Σύμμεικτα. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση (Δωδώνη).
  • (1977) Λαογραφικά θέματα. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση.
  • (1974) Εμείς οι Έλληνες. Μορφές παραδοσιακής ευαισθησίας του λαϊκού πολιτισμού. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση (Τυπογραφείο Παπαδογιάννη).
  • (1973) Το αθάνατο νερό. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση (Τυπογραφείο Παπαδογιάννη).
  • (1969) Ελλάς. Μεγάλη εικονογραφημένη λαογραφία - γεωγραφία - ιστορία, 4 τόμ. Αθήνα: Γιοβάνης.
  • (1968) Η ποίηση ενός λαού. Αθήνα: Ηλίας Χ. Χουρζουμάνης. Σειρά: Δημοσιεύματα Λαογραφικού Ινστιτούτου Ελληνικής Περιηγητικής Λέσχης, αρ. 1.
  • (1963) Ο νόμος των τριών στο δημοτικό τραγούδι (διδακτορική διατριβή στη Φιλοσοφική Σχολή Α.Π.Θ.), Αθήνα.[12]
  • (1959) Κοντά στις ρίζες. Έρευνα στον ψυχικό κόσμο του ελληνικού λαού. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας (β' έκδ. 1980).
  • (1957) Τα τραγούδια των Κολοκοτρωναίων. Αθήνα: Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών.
  • (1956) Μουσικά κείμενα δημοτικών τραγουδιών της Θράκης, τομ. Α΄. Αθήνα: Εταιρία Θρακικών Μελετών. Συλλογικό, με κείμενα και των: Παντελή Καβακόπουλου και Πολύδωρου Παπαχριστοδούλου.
  • (1953) Το τραγούδι της απαρνημένης. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση.
  • (1955) Μικρά μελετήματα. Θεσσαλονίκη: Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών.
  • (1949) Cultes populaires de la Thrace: les Anasténaria, la cérémonie du Lundi pur [μετάφραση στα γαλλικά: (Mlle) Julie Tissaméno]. Αθήνα: Institut Français d'Athènes (Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών).[13]

Σχολικά - εγχειρίδια διδασκαλίαςΕπεξεργασία

  • (1961) Ελληνική λαογραφία [Σχολή Ξεναγών]. Αθήνα: Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού.
  • (1957) Νεοελληνικά αναγνώσματα Β΄ Γυμνασίου. Αθήνα: Οργανισμός Εκδόσεως Σχολικών Βιβλίων (ΟΕΣΒ). Σε συνεργασία με τους: Στ. Σπεράντσα, Σ. Δουφεξή, Λέανδρο Βρανούση, Βασ. Σφυρόερα και Θ. Μακρόπουλο.
  • (1956) Νεοελληνικά αναγνώσματα Δ΄ Γυμνασίου. Αθήνα: ΟΕΣΒ. Σε συνεργασία με τους: Λ. Βρανούση, Β. Σφυρόερα, Γεώργιο Ν. Καλαματιανό και Π. Παρρή.
  • (1956) Νεοελληνικά αναγνώσματα Α΄ Γυμνασίου. Αθήνα: ΟΕΣΒ. Σε συνεργασία με τους: Χ. Δημητρακόπουλο, Θ. Παρασκευόπουλο, Στ. Σπεράντσα και Σ. Δουφεξή.
  • (1955) Αναγνωστικόν Δ΄ Δημοτικού. Αθήνα: ΟΕΔΒ. Σε συνεργασία με τους: Γ.Α. Μέγα, Θ. Μακρόπουλο και Σ. Δουφεξή. Εικονογράφηση: Αναστάσιος Αλεβίζος (Τάσσος}.[14]
  • (1950) Νεοελληνικά αναγνώσματα Α΄ Γυμνασίου. Αθήνα: ΟΕΣΒ. Σε συνεργασία με τον Νικόλαο Κοντόπουλο. Εικονογράφηση: Κώστας Γραμματόπουλος.
  • (1949) Αναγνωστικόν Δ΄ Δημοτικού. Αθήνα: ΟΕΣΒ. Σε συνεργασία με τον Δημ. Γ. Ζήση. Εικονογράφηση: Στ. Πολενάκης.
  • (1938) Νεοελληνικά αναγνώσματα δια την Β΄ τάξιν των οκταταξίων Γυμνασίων, πενταταξίων Προγυμνασίων και Αστικών σχολείων. Αθήνα: ΟΕΣΒ. Σε συνεργασία με τους: Δημ. Κοντογιάννη, Νικ. Κοντόπουλο και Μιχάλη Οικονόμου.
  • (1938) Νεοελληνικά αναγνώσματα δια την Α΄ τάξιν των οκταταξίων Γυμνασίων, πενταταξίων Προγυμνασίων και Αστικών σχολείων. Αθήνα: ΟΕΣΒ. Σε συνεργασία με τους: Δημ. Κοντογιάννη, Νικ. Κοντόπουλο και Μιχάλη Οικονόμου.


Σημείωση: Καταγράφονται μόνο οι πρώτες εκδόσεις των σχολικών βιβλίων. Αναλυτικότερα, βλ. Κουμπάρου-Χανιώτη 2000.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 «Ρωμαίος, Κωνσταντίνος (1913-1992)». Greek Encyclopedia. Εκδοτική Αθηνών. 3 Φεβρουαρίου 2015. (Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, τόμ. 9). Ανακτήθηκε στις 14-03-2017.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  2. 2,0 2,1 «Ρωμαίος, Κωνσταντίνος». ygeiaonline.gr. (από Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή). Ανακτήθηκε στις 29-03-2017.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  3. «Οι παλιότεροι». Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών. Ανακτήθηκε στις 14-03-2017.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  4. Βλ. ενδεικτικά την πολυγραφημένη έκδοση παραδόσεων του 1961. www.oldbooks.gr. Ανακτήθηκε στις 14-03-2017.
  5. «Φιλοσοφική Σχολή, 1974-1977» (pdf). Επιστημονική Επετηρίς της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών 25 (1974-1977): σελ. 485-486. http://epub.lib.uoa.gr/index.php/epetirisphil/article/download/1978/1339. Ανακτήθηκε στις 29-03-2017. 
  6. «Τακτικά μέλη της Ακαδημίας Αθηνών κατά σειρά εκλογής». Ακαδημία Αθηνών. Ανακτήθηκε στις 14-03-2017.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  7. «Ιστορικό». Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών. Ανακτήθηκε στις 30-03-2017.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  8. «Συγγραφέας: Ρωμαίος, Κώστας, 1913-1992». Βιβλιοθήκη - Κέντρο Πληροφόρησης. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Ανακτήθηκε στις 15-03-2017.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  9. «Κώστας Ρωμαίος». Βιβλιοπωλείο Πρωτοπορία. Ανακτήθηκε στις 14-03-2017.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  10. Κουμπάρου-Χανιώτη, Χρυσάνθη (2000). «Τα σχολικά εγχειρίδια των Νεοελληνικών Αναγνωσμάτων». Φιλολογική (Αθήνα: Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων) 73 (Οκτώβριος - Δεκέμβριος): σελ. 60-63. http://users.sch.gr/chkoumpar/fileofmoderngreek/ta_sxol_egx_ton_NA.pdf. .
  11. «Λαβύρινθος (πρώτος τόμος)». Βιβλιοπωλείο Πολιτεία. Ανακτήθηκε στις 14-03-2017.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  12. Βλ. Αριστείδης Δουλαβέρας (2012). «Η διδασκαλία του λαϊκού πολιτισμού μέσα από τα δημοτικά τραγούδια: Η περίπτωση Tου νεκρού αδελφού» (PDF). σελ. 16. (Ανακοίνωση σε Συνέδριο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και του Κέντρου Ιστορικής και Λαογραφικής Έρευνας «Ο Απόλλων», Καρδίτσα, 19-21 Οκτωβρίου 2012). Ανακτήθηκε στις 14-03-2017.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  13. Βλ. εγγραφή στο: Κατάλογος Βιβλιοθηκών Δήμου Θεσσαλονίκης. Ανακτήθηκε στις 14-03-2017.
  14. H συγγραφική ομάδα του αναγνωστικού βραβεύτηκε το καλοκαίρι του 1954 από το Ανώτατο Εκπαιδευτικό Συμβούλιο. Οι Μέγας και Ρωμαίος έλαβαν από κοινού το Α΄ βραβείο και οι Μακρόπουλος και Δουφεξής από κοινού το Β΄. Τα βραβεία συνοδεύονταν από χρηματικά έπαθλα 50 και 25 χιλ. δραχμών αντίστοιχα, τα οποία μοιράστηκαν εξ ημισίας οι δυο βραβευθέντες καθενός από αυτά. Βλ. Κεχαγιόγλου, Ελένη (2013). «Επίμετρο». Αναγνωστικόν Δ΄ Δημοτικού. (1955). Αθήνα: Το Βήμα - ΔΟΛ, σελ. α΄-β΄. ISBN 978-960-503-451-1. 

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία