Η Λάκσμι (σανσκριτικά: लक्ष्मी lakṣmī) είναι θεά του Ινδουισμού. Είναι γνωστή επίσης ως Σρι. Είναι σύζυγος του θεού Βισνού και θεωρείται ότι είναι η θεά της καλής τύχης, του πλούτου, της αφθονίας και της ευμάρειας. Η Λάκσμι και ο Βισνού αντιπροσωπεύουν τη συζυγική ευτυχία, αφού η Λάκσμι εμφανίζεται ως η πιστή και αφοσιωμένη σύζυγος.[5][6] Εμφανίζεται σε διάφορες εποχές ως άβαταρ με διάφορα ονόματα, όπως Νταρανί (Dharani), Καμάλα (Kamala), Ροχινί (Rohini), Ρουκμινί (Rukmini), Βαραχίνι (Varahini), Σιτά (Sita).[7] Η λέξη «Λάκσμι» προέρχεται από τη λέξη «Λάκσβα», που σημαίνει «ο στόχος». Η θεά Λάκσμι δεν εμφανίζεται στην πρώιμη Βεδική γραμματεία. Ο όρος Σρι όμως εμφανίζεται συχνά και σημαίνει ικανότητα, δύναμη και δεξιότητα, τα οποία αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα της θεάς Λάκσμι. Σε έναν ύμνο, την Σρι-Σούκτα, που αποτελεί παράρτημα της Ριγκ Βέδα, γίνεται σαφέστερη αναφορά στη θεά Λάκσμι και στις ιδιότητές της. Σ' αυτόν τον ύμνο συνδέεται με το νούφαρο και τον ελέφαντα, με τη γονιμότητα και την ευημερία.[8] Στη Ραμαγιάνα εμφανίζεται ως μία όμορφη θεά της τύχης και της ευημερίας. Αναδύθηκε μέσα από μια αφρισμένη θάλασσα γεμάτη γάλα κρατώντας έναν λωτό.[7][9]

Λάκσμι
Raja Ravi Varma, Goddess Lakshmi, 1896.jpg
Γενικές πληροφορίες
Προφορά
ΚατοικίαVaikuntha[1]
Οικογένεια
ΣύζυγοςΒισνού[2][3][4]
Commons page Σχετικά πολυμέσα

ΑπεικονίσειςΕπεξεργασία

Συνήθως απεικονίζεται καθιστή ή όρθια πάνω σε ένα νούφαρο ντυμένη με ακριβά ρούχα και κοσμήματα. Χρυσά νομίσματα πηγάζουν συνεχώς από τα χέρια της ενώ δύο ελέφαντες στέκονται αριστερά και δεξιά της και την ραίνουν με νερό, που βγάζουν από τις προβοσκίδες τους. Το νερό είναι σύμβολο της γονιμότητας και της αφθονίας.[10] Οι ελέφαντες αντιπροσωπεύουν τη βασιλική εξουσία. Οι ελέφαντες χρησιμοποιούνταν σε πολεμικές επιχειρήσεις. Οι βασιλιάδες συχνά κάθονταν πάνω σε ελέφαντες σε τελετουργικές πομπές. Το νούφαρο συμβολίζει την αγνότητα, την καθαρότητα, την πνευματική τελειότητα και την ομορφιά. Έχει τις ρίζες του μέσα στη λάσπη, αλλά ανθίζει πάνω από το νερό, κι έτσι δεν μολύνεται από τη λάσπη. Το νούφαρο επιπλέον συμβολίζει τη γονιμότητα και τη ζωή, που αναδύεται μέσα από το νερό.[8] Η θεά εμφανίζεται πάντα όμορφη με τέσσερα χέρια, τα οποία συμβολίζουν την αγνότητα, την ευημερία, την τελειότητα και την ελευθερία από κάθε δεσμό. Η συνεχής ανάβλυση χρυσών νομισμάτων από το χέρι της είναι ένδειξη για την διαρκή υλική ευμάρεια, που προσφέρει η θεά στους πιστούς. Οι ελέφαντες συμβολίζουν τη σοφία, και την αφοσίωση προς τη θεά.[11] Το μεταφορικό μέσο της θεάς Λάκσμι είναι η λευκή κουβάγια.[9]

ΛατρείαΕπεξεργασία

Οι πιστοί λατρεύουν την θεά Λάκσμι ιδιαίτερα κατά τις εορταστικές εκδηλώσεις του Ντιβάλι, που αποκαλείται ως το φεστιβάλ των φώτων.[12][13] [14]Κατά τη διάρκεια του Ντιβάλι, που διεξάγεται κατά τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο κάθε χρόνο, οι έμποροι και οι τραπεζίτες καταμετρούν τα χρήματά τους.[7] Οι πιστοί προσφέρουν στη θεά τρόφιμα, ρούχα και κοσμήματα. Οι άνδρες παίζουν στοιχήματα ελπίζοντας ότι η θεά θα τους φέρει καλή τύχη.[15] Σ' αυτή τη χρονική περίοδο πολλοί πιστεύουν ότι φαντάσματα νεκρών και δαίμονες επιστρέφουν στη γη. Έτσι, οι πιστοί παρακαλούν τη θεά Λάκσμι να απομακρύνει τα φαντάσματα και τους δαίμονες. Πολλοί αγρότες προσφέρουν θυσίες αιγοπρόβατα ελπίζοντας σε μία πλούσια σοδειά. Οι πιστοί ανάβουν μικρά κεριά στα σπίτια τους και ελπίζουν στην ευλογία της θεάς. Επίσης, ανάβουν λάμπες και δημιουργούν φασαρία χτυπώντας κατσαρόλες και τηγάνια, γιατί έτσι πιστεύουν ότι βοηθούν τη θεά να εκδιώξει την αδελφή της, την Αλάκσμι, που συνδέεται με την κακή τύχη. Στη διάρκεια του Ντιβάλι οι πιστοί στη βόρεια Ινδία λατρεύουν αγάλματα της θεάς Λάκσμι και του θεού Γκανέσα φτιαγμένα από πηλό. Η θεά Λάκσμι τιμάται στη διάρκεια του έτους μαζί με τον Βισνού σε διάφορες εορτές, που γίνονται προς τιμή του. Οι πιστοί ελπίζουν ότι η θεά θα τους φέρει καλή τύχη, αύξηση ή διατήρηση του πλούτου, αύξηση της σοδειάς. Γι' αυτό οι πιστοί συνηθίζουν να παίρνουν θρησκευτικούς όρκους (vratas) ζητώντας από τη θεά να τους βοηθήσει.[5] [8]Πολλοί πιστοί λατρεύουν επίσης τη θεά Λάκσμι στο σπίτι τους κάθε Παρασκευή.[16]


ΕικόνεςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

  • Λάκσμι άρθρο στην εγκυκλοπαίδεια New world encyclopedia.
  • Λάκσμι άρθρο στην εγκυκλοπαίδεια Britannica.

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Γιαννουλάτος Αναστάσιος, Ιστορία επιζώντων θρησκευμάτων, σημαντικά κεφάλαια, Εκδόσεις: Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη, Αθήνα 2016, σελ. 168, ISBN 978-960-503-709-3.
  • Ζιάκας Γρηγόριος, Ιστορία των θρησκευμάτων, τόμος Α΄ Τα Ινδικά θρησκεύματα, εκδόσεις: Π. Πουρνάρας, Θεσσαλονίκη 2003, ISBN 9789602420508, σελ. 13-277.
  • Παπαλεξανδρόπουλος Στέλιος, Ανατολικές Θρησκείες, εκδόσεις: Gutenberg, Αθήνα 2016, ISBN 9789600116960.
  • Παπαλεξανδρόπουλος Στέλιος, Ινδουισμός, ιστορική εισαγωγή, εκδόσεις: Gutenberg, Αθήνα 2015, ISBN 9789600116977.
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος, Λαρούς, Μπριτάννικα, τόμος 37, εκδόσεις: Πάπυρος Γραφικές Τέχνες ΑΕ, Αθήνα 1989, 1996, σελ. 225.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. books.google.com/books?id=N7LOZfwCDpEC. σελ. 128.
  2. books.google.com/books?id=UxGEy6m4N9kC&pg=PA167. σελ. 167.
  3. «Лакшми» (Ρωσικά)
  4. Vsevolod Miller: «Лакшми» (Ρωσικά)
  5. 5,0 5,1 «Lakshmi - New World Encyclopedia». www.newworldencyclopedia.org. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2020. 
  6. Dehejia, Vidya (26 Φεβρουαρίου 2009). The Body Adorned: Sacred and Profane in Indian Art. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-51266-4. 
  7. 7,0 7,1 7,2 Coulter, Charles Russell; Turner, Patricia (4 Ιουλίου 2013). Encyclopedia of Ancient Deities. Routledge. ISBN 978-1-135-96390-3. 
  8. 8,0 8,1 8,2 Kinsley, David (1998). Hindu Goddesses: Visions of the Divine Feminine in the Hindu Religious Tradition. Motilal Banarsidass Publ. ISBN 978-81-208-0394-7. 
  9. 9,0 9,1 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος, Λαρούς, Μπριτάννικα, τόμος 37, εκδόσεις: Πάπυρος Γραφικές Τέχνες ΑΕ, Αθήνα 1989, 1996, σελ. 225.
  10. Παπαλεξανδρόπουλος, Στέλιος (2016). Ανατολικές Θρησκείες. Αθήνα: Gutenberg. σελ. 266. ISBN 9789600116960. 
  11. «Divali». web.archive.org. 8 Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2020. 
  12. «Divali». web.archive.org. 8 Νοεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2020. 
  13. «BBC - Religions - Hinduism: Lakshmi». www.bbc.co.uk (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2020. 
  14. Γιαννουλάτος Αναστάσιος, Ιστορία επιζώντων θρησκευμάτων, σημαντικά κεφάλαια, Εκδόσεις: Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη, Αθήνα 2016, σελ. 168, ISBN 978-960-503-709-3.
  15. Ellwood, Robert S. (2008). The Encyclopedia of World Religions. Infobase Publishing. ISBN 978-1-4381-1038-7. 
  16. «Lakshmi | Hindu deity». Encyclopedia Britannica (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2020.