Παγιδευμένη Ψυχή (2010)

Το Παγιδευμένη Ψυχή (αγγλικά: Insidious) είναι αμερικανικό θρίλερ τρόμου, παραγωγής 2010, σε σενάριο του Λι Γουάνελ και σε σκηνοθεσία του Τζέιμς Γουάν. Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Πάτρικ Γουίλσον, Ρόουζ Μπερν και Μπάρμπαρα Χέρσεϊ.

Παγιδευμένη Ψυχή
Insidious
Insidious - Poster.jpg
ΣκηνοθεσίαΤζέιμς Γουάν
ΠαραγωγήΤζέισον Μπλουμ
Τζανέτ Μπριλ
Όρεν Πέλι
Στίβεν Σνάιντερ
Άαρον Σιμς
ΣενάριοΛι Γουάνελ
ΠρωταγωνιστέςΠάτρικ Γουίλσον
Ρόουζ Μπερν
Μπάρμπαρα Χέρσεϊ
Λιν Σάιε
Άντριου Άστορ
Λι Γουάνελ
ΜουσικήΤζόσεφ Μπισάρα
ΦωτογραφίαΤζον Λεονέτι
ΜοντάζΤζέιμς Γουάν και Kirk M. Morri
Εταιρεία παραγωγήςIM Global, Stage 6 Films και Alliance Films
Πρώτη προβολήCountry flag 01 Απριλίου 2011
Country flag 12 Μαΐου 2011
Διάρκεια100 λεπτά
ΠροέλευσηΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής και Καναδάς
Γλώσσααγγλικά
ΈπεταιΠαγιδευμένη Ψυχή: Κεφάλαιο 2

Η ταινία αρχικά ονομάστηκε "The Further", μετονομάστηκε σε "The Astral", ώσπου τελικά επιλέχτηκε το όνομα Insidious. Οι Γουάνελ και Γουάν συνεργάστηκαν για πρώτη φορά στη χαμηλού προϋπολογισμού ταινία Σε βλέπω, η οποία σημείωσε απρόσμενα μεγάλη επιτυχία. Το 2007 συνεργάστηκαν ξανά στην ταινία Νεκρική Σιγή.

Το Insidious προβλήθηκε για πρώτη φορά το 2010 στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Τορόντο, όπου και απέσπασε θετικές κριτικές.

Την ταινία ακολούθησαν τρία σίκουελς, με τους τίτλους Παγιδευμένη Ψυχή: Κεφάλαιο 2, Παγιδευμένη Ψυχή: Κεφάλαιο 3 και Παγιδευμένη Ψυχή: Το Τελευταίο Κλειδί.

ΠλοκήΕπεξεργασία

Το παντρεμένο ζευγάρι Τζος και Ρενέ Λάμπερτ, οι γιοι τους Ντάλτον και Φόστερ, και το βρέφος τους, Κάλι, πρόσφατα μετακόμισαν σε ένα νέο σπίτι. Ένα βράδυ, ο Ντάλτον ανεβαίνει στη σοφίτα όπου κάτι περίεργο βλέπει στις σκιές. Την επόμενη μέρα, πέφτει σε ένα ανεξήγητο κώμα.

Μετά από τρεις μήνες θεραπείας χωρίς αποτέλεσμα, οι Ρενέ και Τζος μεταφέρουν τον Ντάλτον στο σπίτι. Λίγο αργότερα, παραφυσικά γεγονότα αρχίζουν να κάνουν την εμφάνιση τους. Η Ρενέ αρχίζει να ακούει φωνές μέσω της ενδοεπικοινωνίας στο δωμάτιου του μωρού Κάλι όταν κανένας δεν βρίσκεται εκεί, ο Φόστερ λέει ότι ο Ντάλτον κάνει βόλτες στο σπίτι τη νύχτα, η Ρενέ βλέπει μια τρομακτική φιγούρα ενός άνδρα στο δωμάτιο της Κάλι και ο συναγερμός ασφαλείας του σπιτιού ενεργοποιείται επανειλημμένα χωρίς λόγο. Αφού η Ρενέ βρει αίματα στο σεντόνι του Ντάλτον, αρχίζει να αναφέρει στον Τζος την πιθανότητα το σπίτι τους να είναι στοιχειωμένο. Εκείνο το βράδυ, η Ρενέ δέχεται επίθεση από τη μυστηριώδη φιγούρα στο δωμάτιο της Κάλι και οι Λάμπερτς αποφασίζουν να εγκαταλείψουν το σπίτι και να μετακομίσουν κάπου αλλού.

Στο καινούργιο σπίτι, οι υπερφυσικές δραστηριότητες συνεχίζονται, με την Ρενέ να βλέπει την φιγούρα ενός μικρού παιδιού. Η μητέρα του Τζος, Λορέιν, τους επισκέπτεται στο καινούριο σπίτι, για να τους αποκαλύψει ότι την προηγούμενη νύχτα, στο όνειρο της, είδε μία σκοτεινή φιγούρα να στέκεται πάνω από το κρεβάτι του Ντάλτον. Ξαφνικά, βλέπει την ίδια σκοτεινή φιγούρα - ένα τερατώδες κόκκινο δαιμονικό πρόσωπο - ακριβώς πίσω από τον Τζος. Αμέσως μετά, το δωμάτιο του Ντάλτον καταστρέφεται από αόρατες δυνάμεις.

Η Λορέιν καλεί την Ελίζ Ρέινιερ, μία παραφυσική ερευνήτρια, με τους βοηθούς της, Σπεκς και Τάκερ. [1] Η Ελίζ αισθάνεται μια κακή παρουσία στο σπίτι και όταν μπαίνει στο δωμάτιο του Ντάλτον βλέπει την ίδια δαιμονική, κοκκινωπή φιγούρα που είδε και η Λορέιν.

Η Ελίζ εξηγεί ότι ο Ντάλτον δεν βρίσκεται σε κώμα. Γεννήθηκε με την ικανότητα να ταξιδεύει διανοητικά σε ένα αστρικό επίπεδο, και το έκανε στον ύπνο του, πιστεύοντας ότι οι ικανότητές του ήταν απλώς όνειρα. Έχει ταξιδέψει πολύ μακριά και έχει χαθεί σε ένα μέρος που ονόμαζε η ίδια "The Futher (Το Πέρα)", ένα μέρος που κατοικούν οι βασανισμένες ψυχές των νεκρών. Χωρίς την ψυχική του παρουσία, το σώμα του Ντάλτον είναι άδειο, με αποτέλεσμα να φαίνεται σαν να βρίσκεται σε κώμα και πνεύματα μαζεύονται γύρω του, για να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν το σώμα του ώστε να επιστρέψουν στον φυσικό κόσμο. Ο Τζος αρχικά είναι δύσπιστος με αυτές τις δηλώσεις, μέχρι να συνειδητοποιήσει ότι τα σχέδια στην κρεβατοκάμαρα του Ντάλτον υπαινίσσονται τις αστρικές του δυνατότητες και τον δαίμονα με το κόκκινο πρόσωπο.

Η Ελίζ αποκαλύπτει ότι γνωρίζεται με την Λορέιν εδώ και δεκαετίες, από τότε που ο Τζος ήταν μόλις οκτώ ετών. Ο Τζος διαθέτει επίσης την ικανότητα να βρίσκεται σε αστρική προβολή, αν και είχε ξεχάσει σκόπιμα από την Ελίζ αυτήν την ικανότητα του, λόγω του ότι το πνεύμα μίας σκοτεινής ηλικιωμένης τον κυνηγούσε. Ο Ντάλτον κληρονόμησε αυτό το "χάρισμα" από τον ίδιο. Η Ελίζ λέει στον Τζος ότι ο μόνος τρόπος για να σώσει τον Ντάλτον είναι να ταξιδέψει στο "The Further" και να ψάξει για εκείνον.

Η Ελίζ βοηθάει τον Τζος να ταξιδέψει μέχρι το "The Further", όπου ο Τζος βρίσκεται μπροστά από το παλιό τους σπίτι. Πηγαίνει στη σοφίτα, αλλά δέχεται επίθεση από την ίδια φιγούρα που επιτέθηκε στην Ρενέ. Αφού τον νικάει, ο Τζος μπαίνει στη φωλιά του Δαίμονα, όπου βρίσκει τον Ντάλτον αλυσοδεμένο στο πάτωμα. Ο Τζος τον ελευθερώνει, αλλά παγιδεύονται από τον δαίμονα, ενώ τα πνεύματα του "The Further" εισβάλλουν στον πραγματικό κόσμο για να τρομοκρατήσουν την Ρενέ, την Ελίζ και τους άλλους. Αφού καταφέρνουν να δραπετεύσουν, ο Τζος καλέιται να αντιμετωπίσει την ηλικιωμένη που τον στοιχειώνει ως παιδί. Η ηλικιωμένη διαλύεται στο σκοτάδι αφού ο Τζος της φωνάζει να τον αφήσει ήσυχο . Όταν ο Τζος και ο Ντάλτον επιστρέφουν στο φυσικό σώμα τους, ξυπνούν στο νέο τους σπίτι και τα πνεύματα εξαφανίζονται.

Καθώς γιορτάζουν το προφανές τέλος της δοκιμασίας τους, η Ελίζ αρχίζει να συσκευάζει τον εξοπλισμό της με τον Τζος, όταν αισθάνεται ότι κάτι πάει στραβά. Παρατηρώντας ότι τα χέρια του Τζος φαίνονται παλιά και βρώμικα, τραβά μια φωτογραφία του. Ο Τζος, εξοργισμένος από αυτό, στραγγαλίζει την Ελίζ μέχρι θανάτου. Η Ρενέ είναι τρομοκρατημένη όταν ανακαλύπτει το πτώμα της Ελίζ και αναζητά τον Τζος. Η Ρενέ σηκώνει την κάμερα από το πάτωμα και βλέπει ότι η εικόνα που τράβηξε η Ελίζ δείχνει την ηλικιωμένη γυναίκα που στοιχειώνει τον Τζος ως παιδί. Ο Τζος ξαφνικά εμφανίζεται πίσω από την Ρενέ, και η ταινία τελειώνει εδώ, ξαφνικά και απρόσμενα.

ΚαστΕπεξεργασία

  • Πάτρικ Ουίλσον ως Τζος Λάμπερτ
  • Τζος Φέλντμαν ως Νεαρός Τζος
  • Ρόουζ Μπερν ως Ρενέ Λάμπερτ
  • Λιν Σάιε ως Ελίζ Ρέινιερ
  • Τάι Σίμπκινς ως Ντάλτον Λάμπερτ
  • Μπάρμπαρα Χέρσεϊ ως Λορέιν Λάμπερτ
  • Λι Γουανέλ ως Σπεκς
  • Άνγκους Σάμπσον ως Τάκερ
  • Άντριου Άστορ ως Φόστερ Λάμπερτ
  • Τζόζεφ Μπιζάρα ως Δαίμονας

ΠαραγωγήΕπεξεργασία

Η ταινία ήταν κατά κάποιον τρόπο μία αντίδραση του Γουάν, στην επιτυχία της ταινίας Σε βλέπω. Ο Γουάν σκηνοθέτησε την πρώτη ταινία Σε βλέπω το 2004, και ενώ δήλωσε σε συνέντευξή του στην Entertainment Weekly ότι ήταν πολύ περήφανος για αυτή την ταινία, ένιωσε επίσης ότι η ταινία, και συγκεκριμένα η βία αυτής της ταινίας, απομάκρυνε κάποιους ανθρώπους από κοντά του, και τους έκανε διστακτικούς στο να συνεργαστούν μαζί του. Ο Γουάν δημιούργησε λοιπόν εν μέρει την Παγιδευμένη Ψυχή για να αποδείξει ότι μπορούσε να δημιουργήσει μια ταινία χωρίς το επίπεδο βίας που είχε η ταινία Σε βλέπω. [2]

ΓυρίσματαΕπεξεργασία

Η κύρια μαγνητοσκόπηση για την ταινία Παγιδευμένη Ψυχή, ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια τριών εβδομάδων το 2010, από τα τέλη Απριλίου έως τα μέσα Μαΐου στο ιστορικό κτήριο Herald Examiner στο κέντρο του Λος Άντζελες. [3]

ΜουσικήΕπεξεργασία

Τη μουσική συνέθεσε ο Τζόζεφ Μπιζάρα, ο οποίος εμφανίζεται επίσης στην ταινία ως δαίμονας. Χρησιμοποιήθηκε ένα κουαρτέτο και ένα πιάνο, και ένα μεγάλο μέρος της μουσικής ήταν αυτοσχέδιο και δομημένο στη διαδικασία επεξεργασίας.

ΚατανομήΕπεξεργασία

ΜάρκετινγκΕπεξεργασία

Το πρώτο διαφημιστικό κλιπ κυκλοφόρησε στις 14 Σεπτεμβρίου 2010. [4] Τον επόμενο Δεκέμβριο, η εταιρεία παραγωγής IM Global κυκλοφόρησε μια αφίσα για την ταινία. [5] Στις 22 Ιανουαρίου 2011, η FilmDistrict κυκλοφόρησε το πρώτο τρέιλερ της ταινίας. [6] Λιγότερο από ένα μήνα αργότερα, το θεατρικό τρέιλερ της ταινίας διατέθηκε στο Διαδίκτυο μέσω της καθημερινής ειδησεογραφικής ιστοσελίδας Blastr. [7]

Θεατρική πρεμιέραΕπεξεργασία

Η Παγιδευμένη Ψυχή είχε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο πρόγραμμα Midnight Madness στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο στις 14 Σεπτεμβρίου 2010. Λιγότερο από 12 ώρες μετά την προβολή του, τα παγκόσμια δικαιώματα διανομής για τυχόν σίκουελς αγόρασε η Sony Pictures Worldwide Acquisitions. [8] [9] Στις 29 Δεκεμβρίου 2010, ανακοινώθηκε ότι η ταινία θα κυκλοφορήσει θεατρικά την 1η Απριλίου 2011 από την τότε σχετικά νέα εταιρεία ταινιών FilmDistrict. [10]

Home mediaΕπεξεργασία

Η ταινία κυκλοφόρησε σε DVD και Blu-ray στις 12 Ιουλίου 2011 μέσω της Sony Pictures Home Entertainment. [11]

ΥποδοχήΕπεξεργασία

Box officeΕπεξεργασία

Η ταινία κέρδισε με 13,3 εκατομμύρια δολάρια στην πρεμιέρα της, καθιστώντας #3 στο box office των ΗΠΑ πίσω από το Hop και το Source Code. Με προϋπολογισμό 1,5 εκατομμυρίων δολαρίων, έκτοτε κέρδισε συνολικά 54 εκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ και 43 εκατομμύρια δολάρια διεθνώς, έχοντας συνολικά 97 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως. [12] Η Παγιδευμένη Ψυχή ήταν μια από τις πιο κερδοφόρες ταινίες του 2011. [13]

ΚριτικέςΕπεξεργασία

Η ιστοσελίδα Rotten Tomatoes αναφέρει ότι το 66% των κριτικών έδωσε μια θετική κριτική στην ταινία με βάση 175 κριτικές και μέση βαθμολογία είναι 5,97 / 10. Η κριτική συναίνεση της ιστοσελίδας είπε: "Εκτός από ένα ασταθές τέλος, η Παγιδευμένη Ψυχή είναι μια πολύ τρομακτική και πολύ διασκεδαστική στοιχειωμένη βόλτα." [14] Ο Ρότζερ Ίμπερτ έδωσε στην ταινία 2 και 1/2 αστέρια στα 4 και είπε, "Αποτελείται από έντονους χαρακτήρες, ατμόσφαιρα, ύπουλα γεγονότα και φόβο. Αυτό δεν είναι απίστευτα καλό, αλλά οι θεατές θα πάρουν αυτό που περιμένουν."

Ορισμένες αρνητικές κριτικές ανέφεραν ότι το δεύτερο μισό της ταινίας δεν συνάδει με το πρώτο. Ο Μάικ Χέιλι των The New York Times έγραψε ότι «το δεύτερο μισό της Παγιδευμένης Ψυχής είναι αυτό που οι σκηνοθέτες πιθανώς δεν προσπάθησαν να είναι: μια λιγότερο ποιητική εκδοχή ενός παραμυθιού Μ. Νάιτ Σιάμαλαν[15] Ομοίως, ο Τζέιμς Μπεραρντινέλι σχολίασε, "[αν] υπάρχει ένα παράπονο για τη Παγιδευμένη Ψυχή, είναι ότι το δεύτερο ημίχρονο της ταινίας δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί στα απίθανα υψηλά πρότυπα που έθεσε το πρώτο." [16]

Οι θετικές κριτικές έχουν επικεντρωθεί στην ικανότητα των δημιουργών να προκαλέσουν αγωνία. Ο Τζον Άντερσον της The Wall Street Journal εξηγεί ότι «Αυτό που κάνει μία ταινία τρομακτική δεν είναι αυτό που ξεπηδάει μέσα από την ντουλάπα. Είναι αυτό που ίσως ξεπηδήσει από την ντουλάπα. Το αίμα, το ξεκοίλιασμα όλων αυτών των τρομακτικών ταινιών είναι ότι χάνουν την ουσία: Οι θεατές είναι σίγουροι ότι αυτό που δεν ξέρουμε, το άγνωστο, είναι αυτό που στα σίγουρα θα μας βλάψει. Η Παγιδευμένη Ψυχή μας μεταφέρει, χωρίς ξεκοιλιάσματα, χωρίς προφανή τεχνάσματα, σε ένα άλλο επίπεδο τρόμου.» [17] Ο Μάικλ Φίλιπς, της Chicago Tribune έγραψε: "Ο σκηνοθέτης Τζέιμς Γουάν και ο σεναριογράφος Λέι Γουάνελ εμπνέουν κάθε είδους τρόμο, από τον κραυγαλέο έως τον ύπουλο." Ο Πίτερ Τράβερς του The Rolling Stone σχολίασε: "Εδώ είναι μια καλύτερη από το μέσο όρο ταινία, κυρίως επειδή η Παγιδευμένη Ψυχή αποφασίζει ότι μπορεί να τρομάξει ένα κοινό χωρίς να το ψεκάσει με αίμα." [18] Η Κρίστι Λεμίρ του Associated Press δήλωσε: «Η Παγιδευμένη Ψυχή είναι το είδος της ταινίας που θα μπορούσατε να παρακολουθήσετε με τα μάτια σας κλειστά και να εξακολουθείτε να αισθάνεστε απορροφημένοι από αυτήν». [19]

ΒραβεύσειςΕπεξεργασία

Έτος Βραβείο Κατηγορία Υποψήφιος Αποτέλεσμα
2011 Fright Meter Awards Καλύτερη Ταινία Τρόμου Τζέιμς Γουάν

Λέι Γουάνελ

Νίκη
2011 Fright Meter Awards Καλύτερος Σκηνοθέτης Τζέιμς Γουάν Υποψηφιότητα
2011 Fright Meter Awards Καλύτερος Ηθοποιός Ρόουζ Μπερν Υποψηφιότητα
2011 Fright Meter Awards Καλύτερη Ηθοποιός Υποστηρικτικού Ρόλου Λιν Σάιε Νίκη
2011 Fright Meter Awards Καλύτερο Σενάριο Λι Γουανέλ Υποψηφιότητα
2011 Saturn Awards Καλύτερη Ηθοποιός Υποστηρικτικού Ρόλου Λιν Σάιε Υποψηφιότητα
2011 2011 Scream Awards Καλύτερη Ταινία Τρόμου Παγιδευμένη Ψυχή Υποψηφιότητα
2011 2011 Scream Awards Καλύτερος Ηθοποιός Τρόμου Πάτρικ Ουίλσον Υποψηφιότητα
2011 2011 Scream Awards Καλύτερη Ηθοποιός Τρόμου Ρόουζ Μπερν Υποψηφιότητα

Σίκουελ και πρίκουελςΕπεξεργασία

ΣίκουελΕπεξεργασία

Ένα σίκουελ, η Παγιδευμένη Ψυχή: Κεφάλαιο 2, κυκλοφόρησε την Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου 2013.

ΠρίκουελςΕπεξεργασία

Μια τρίτη ταινία, Παγιδευμένη Ψυχή: Κεφάλαιο 3, ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2013, με τον Λέι Γουάνελ να λειτουργεί ως σκηνοθέτης και συγγραφέας. Η ταινία κυκλοφόρησε στις 5 Ιουνίου 2015, και έλαβε μικτή κριτική ανταπόκριση. [20]

Η κυκλοφορία μίας τέταρτης ταινίας ανακοινώθηκε τον Μάιο του 2016. Ο Άνταμ Ρόμπιτελ ανακοινώθηκε ως σκηνοθέτης και ο Γουάνελ επέστρεψε για να γράψει το σενάριο. [21] Η Παγιδευμένη Ψυχή: Το Τελευταίο Κλειδί κυκλοφόρησε στις 5 Ιανουαρίου 2018 και έλαβε μικτές κριτικές.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Insidious: Lin Shaye Talks The Last Key and Elise's Journey». Collider (στα Αγγλικά). 4 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  2. «Director James Wan talks 'The Conjuring' and 'Insidious 2' and confirms we'll be seeing more of [spoiler] in 'Fast & Furious 7'». EW.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  3. «Horror Archives». ComingSoon.net (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  4. «First clip of Insidious from Saw's James Wan». www.joblo.com. 14 Σεπτεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  5. Miska, Brad (13 Δεκεμβρίου 2010). «New 'Insidious' Image, Sales Poster». Bloody Disgusting! (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  6. AICNStaff. «James Wan wants you to check out something INSIDIOUS!!!». Aint It Cool News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  7. «EXCLUSIVE: Terrifyingly creepy trailer for James Wan's Insidious | Blastr». web.archive.org. 12 Απριλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  8. «Things to Do». Time Out Chicago (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  9. Jr, Mike Fleming· Jr, Mike Fleming (15 Σεπτεμβρίου 2010). «Sony Pictures Worldwide Buys 'Insidious'». Deadline (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  10. «James Wan's 'Insidious' To Release on April 1, 2011». /Film (στα Αγγλικά). 29 Δεκεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  11. «Insidious [Blu-ray]». www.amazon.com. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  12. «Insidious». Box Office Mojo. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  13. «Domestic Box Office For 2011». Box Office Mojo. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  14. Insidious (2011), https://www.rottentomatoes.com/m/insidious, ανακτήθηκε στις 2020-11-30 
  15. Hale, Mike (2011-03-31). «Something’s Going On in That House (Published 2011)» (στα αγγλικά). The New York Times. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/2011/04/01/movies/insidious-directed-by-james-wan-review.html. Ανακτήθηκε στις 2020-11-30. 
  16. Berardinelli, James. «Insidious». Reelviews Movie Reviews (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  17. Anderson, John (2011-04-01). «'Insidious': Scary Eyeful of the Unknown» (στα αγγλικά). Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703806304576234622228157638. Ανακτήθηκε στις 2020-11-30. 
  18. Travers, Peter· Travers, Peter (31 Μαρτίου 2011). «Insidious». Rolling Stone (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  19. Lemire, Christy (2011-03-30). «Review: `Insidious' mixes shocks and laughs». Boston.com. http://archive.boston.com/ae/movies/articles/2011/03/30/review_insidious_mixes_shocks_and_laughs/. Ανακτήθηκε στις 2020-11-30. 
  20. «INSIDIOUS 3 Moving Forward with Leigh Whannell Writing the Script». Collider (στα Αγγλικά). 16 Σεπτεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 
  21. JonathanBarkan (16 Μαΐου 2016). «'Insidious 4' Announces Writer, Director, and Release Date». Bloody Disgusting! (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία