Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Σωτήρης Κούβελας (26 Μαΐου 1936, Αμαλιάδα) είναι Έλληνας πολιτικός, πρώην Δήμαρχος Θεσσαλονίκης και πρώην Υπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας με το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Είναι ο εμπνευστής και ιδρυτής της ελεύθερης τηλεόρασης στην Ελλάδα με την ίδρυση της TV 100.[1]

Σωτήρης Κούβελας
Βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου
Περίοδος
3 Νοεμβρίου 1993 – 21 Μαρτίου 1997
Περίοδος
1989 – 2004
Δήμαρχος Θεσσαλονίκης
Περίοδος
1986 – 1989
ΠροκάτοχοςΘεοχάρης Μαναβής
ΔιάδοχοςΚωνσταντίνος Κοσμόπουλος
Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ
Περίοδος
2 Ιουλίου 1989 – 12 Οκτωβρίου 1989
ΠροκάτοχοςΜανόλης Παπαστεφανάκης
ΔιάδοχοςΚωνσταντίνος Λιάσκας
Υπουργός Πολιτισμού
Περίοδος
23 Νοεμβρίου 1989 – 13 Φεβρουαρίου 1990
ΠροκάτοχοςΓεώργιος Μυλωνάς
ΔιάδοχοςΓεώργιος Μυλωνάς
Υπουργός Εσωτερικών
Περίοδος
11 Απριλίου 1990 – 8 Αυγούστου 1991
ΠροκάτοχοςΘεόδωρος Κατριβάνος
ΔιάδοχοςΝικόλαος Κλείτος
Υπουργός Γεωργίας
Περίοδος
8 Αυγούστου 1991 – 31 Οκτωβρίου 1991
ΠροκάτοχοςΜιχάλης Παπακωνσταντίνου
ΔιάδοχοςΣωτήρης Χατζηγάκης
Υπουργός Προεδρίας
Περίοδος
31 Οκτωβρίου 1991 – 13 Οκτωβρίου 1993
ΠροκάτοχοςΘεόδωρος Κατριβάνος
ΔιάδοχοςΝικόλαος Κλείτος
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση26 Μαΐου 1936
Αμαλιάδα
ΕθνικότηταΕλληνική
Πολιτικό κόμμαΝέα Δημοκρατία
ΣύζυγοςΝίκη-Ευφροσύνη Αλεξάκη
Παιδιά3

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Η καταγωγή της οικογένειας του είναι από τον Κούβελα Δωρίου Μεσσηνίας, εξ'ου και το επώνυμο του. Αποφοίτησε από το Ε’ Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης το 1954 και τον ίδιο χρόνο πέτυχε πρώτος στις εισαγωγικές εξετάσεις στη χημεία. Τον επόμενο χρόνο έδωσε εισαγωγικές εξετάσεις στην Πολυτεχνική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης απ’ όπου πήρε το δίπλωμα του Πολιτικού Μηχανικού το 1960. Μετεκπαιδεύτηκε στη Γαλλία σε θέματα δομικής προκατασκευής. Τελείωσε πρώτος, με άριστα, τη Σχολή Νομικών και Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1972. Παρακολούθησε δύο χρόνια μεταπτυχιακές σπουδές στο Δημόσιο Δίκαιο.[2]

Αναδείχθηκε Δήμαρχος Θεσσαλονίκης από το 1986 έως το 1989 με την σημαία της Νέας Δημοκρατίας, στην οποία προσχώρησε ύστερα από την διάσπαση του ΚΟΔΗΣΟ το 1984.[3] Επίσης, διετέλεσε υπουργός ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ στην κυβέρνηση Τζ. Τζαννετάκη (1989), υπουργός Πολιτισμού στην κυβέρνηση Ξεν. Ζολώτα (1989), υπουργός Εσωτερικών (Απρίλιος 1990- Αύγουστος 1991), Γεωργίας (Αύγουστος 1991- Οκτώβριος 1991), Προεδρίας (Οκτώβριος 1991- Οκτώβριος 1993) στην κυβέρνηση Κ. Μητσοτάκη. Εργάσθηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας από το 1960 έως το 1988 κάνοντας μελέτες και κατασκευές τεχνικών έργων. Παράλληλα ήταν καθηγητής στην Ανωτέρα Δημόσια Σχολή υπομηχανικών Θεσσαλονίκης από το 1962 έως το 1971. Υπήρξε μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Μηχανικών Ελευθέρων Επαγγελματιών Θεσσαλονίκης (1964-1968) και πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Κεντρικής Μακεδονίας (1976-1981).[εκκρεμεί παραπομπή]

Δήμαρχος Θεσσαλονίκης (1986 εκλογή - 1989 παραίτηση)Επεξεργασία

Ως Δήμαρχος, κερδίζοντας τις Δημοτικές Εκλογές τον Οκτώβριο του 1986 με ποσοστό 52,13% [4].

Λειτούργησε τρεις Δημοτικούς Ραδιοφωνικούς Σταθμούς, FM 100, FM 100,5 και FM 101, την πρώτη Ελεύθερη Τηλεόραση με εκπομπές δορυφορικών προγραμμάτων και την Τηλεόραση του Δήμου Θεσσαλονίκης TV 100 και δημιούργησε 19 Δημοτικούς Παιδικούς Σταθμούς, το Ελεύθερο Δημοτικό Πανεπιστήμιο, δύο Δημοτικά Ωδεία, μία Ορχήστρα, 7 Χορωδίες.[5]

Με πρωτοβουλία του, στις 3 Σεπτεμβρίου 1987 εκπέμπει για πρώτη φορά το δημοτικό ραδιόφωνο Θεσσαλονίκης FM 100[εκκρεμεί παραπομπή]. Το καλοκαίρι του 1989 χτίζει χωρίς άδεια μέσα στο περιαστικό δάσος της Θεσσαλονίκης κτίριο όπου κι εγκαθιστά την κεραία και τον απαραίτητο εξοπλισμό εκπομπής τηλεοπτικού σταθμού, με αρχικό σκοπό την αναμετάδοση δορυφορικών προγραμμάτων. Για τον λόγο αυτό, μόλις έγινε αντιληπτή η ύπαρξη των εγκαταστάσεων μέσα στο δάσος, διατάχθηκε επέμβαση αστυνομικού σώματος, που προέβη στην κατεδάφιση των εγκαταστάσεων και στη σύλληψη υπευθύνων. Ακολούθησε επί δύο εβδομάδες η "δίκη της κεραίας" στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, το οποίο, κατόπιν προδικαστικού ερωτήματος στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και απόφασης του τελευταίου (ΔΕΚ 18.6.1991 - Υποθ. 260/89), δικαιώθηκε.[6]

Εργασίες μετρό και δημιουργηθέντα προβλήματαΕπεξεργασία

 
Διάγραμμα πορείας της πρότασης Κούβελα του 1988 για ένα δίκτυο 7,8 χλμ. (ερυθρά γραμμή, στο ίχνος της σημερινής βασικής γραμμής με προσθήκη και σταθμού στο Πάρκο Πατρικίου), με μελλοντικές επεκτάσεις σε μπλε χρώμα, δυτική: Βαρδάρι - ΠΣΣΘ - ΝΣΣΘ - Ξηροκρήνη (Αγιών Πάντων & Αμπελώνων) - Σταυρούπολη (Λαγκαδά & Μηδείας) - Στρατόπεδο Παύλου Μελά (Λαγκαδά & Αρχαίας Λητής) και ανατολική: Παπάφη - Στάδιο ΠΑΟΚ (Παπάφη & Κλεάνθους) - Μπότσαρη (Παπάφη & Μπότσαρη) - Κανάρη (Κανάρη & Αναξιμάνδρου, πλησίον γηπέδου ΜΕΝΤ) - Τροχιοδρομικών (Αναξιμάνδρου & Νικάνορος) - Νέα Ελβετία).[7]

Ακόμη, συγκρότησε ομάδα συμβούλων από καθηγητές και υπαλλήλους του Δήμου Θεσσαλονίκης, με επικεφαλής τον καθηγητή Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Προφυλλίδη, που αφιλοκερδώς συνέταξαν τα πρώτα τεύχη δημοπράτησης και κατασκευής του έργου. Στις αρχές Οκτωβρίου 1988, προχώρησε στην εκσκαφή για το πρώτο πιλοτικό τμήμα υπόγειας σήραγγας του Μετρό.[8]. Η κατασκευή αυτή, που ονομάστηκε εκ των υστέρων από τους Θεσσαλονικείς «τρύπα του Κούβελα», κρίθηκε άσκοπη από τον νέο σχεδιασμό του μετρό, ενώ ο ίδιος ο τότε φορέας υλοποίησης του έργου, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη περίοδο απλώς «σχεδιασμό του μετρό».[9] Παράλληλα, λόγω της ύπαρξης της σήραγγας δημιουργήθηκαν προβλήματα. Ένα από αυτά ήταν η άυξηση της στάθμης των υδάτων στα θεμέλια της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στα οποία εντοπίστηκε σκουριά. Από τότε λειτουργούν καθημερινά αντλίες που απομακρύνουν τα νερά.[10]

Κατάργηση επετείου απελευθέρωσηςΕπεξεργασία

Ως Δήμαρχος κατήργησε το 1986 τον εορτασμό της επετείου απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον ΕΛΑΣ με την εκδίωξη των ναζιστικών στρατευμάτων την 30ή Οκτωβρίου 1944. Ο εορτασμός είχε καθιερώθεί από τους προηγούμενους Δημάρχους Θανάση Γιαννούση και Θεοχάρη Μαναβή.[11][12][13]

Παραίτηση από τη ΔημαρχίαΕπεξεργασία

Κατά τη διάρκεια της θητείας του επέλεξε να θέσει υποψηφιότητα και για βουλευτής παρότι ήταν εν ενεργεία Δήμαρχος. Όταν τελικά εξελέγη βουλευτής το 1989, παραιτήθηκε από τη θέση του Δημάρχου.[14]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. ΚΙΘ, Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (2013). Θεσσαλονίκη: Επιστημονική Επετηρίδα, Τόμος 8. Θεσσαλονίκη. σελ. 379. 
  2. Κούβελας, Σωτήρης (2013). Βιώματα: Πενία τέχνας κατεργάζεται. Θεσσαλονίκη. σελ. 70. ISBN 978-618-80941-5-4. 
  3. https://www.culture.gr/el/ministry/SitePages/cv.aspx?cID=19
  4. http://www.hadjimichalis.gr/pavlea/dimot_ekloges.html Η Άγνωστη ιστορία των Δημοτικών εκλογών], Δημήτρης Μ. Χατζημιχάλης, Δικηγορικός Σύνδεσμος
  5. Κούβελας, Σωτήρης (2013). Βιώματα: Πενία τέχνας κατεργάζεται. Θεσσαλονίκη. σελ. 236. ISBN 978-618-80941-5-4. 
  6. 10 Χρόνια ελεύθερη τηλεόραση στην Ελλάδα, radiofono.gr, 15.12.1999
  7. Κι όμως! Το ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης είναι έτοιμο (στα χαρτιά) από το 1987!
  8. ΚΙΘ, Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (2017). Επιστημονική Επετηρίδα. Θεσσαλονίκη. σελ. 279. 
  9. «Μετρό Θεσσαλονίκης». 28 Σεπτεμβρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Σεπτεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2016. 
  10. «091206el». www.kpad.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2016. 
  11. Η λύτρωση της ανυπότακτης Θεσσαλονίκης από τον ΕΛΑΣ, 30 Οκτ. 2018, Αριστομένης Συγγελάκης, tvxs.gr
  12. Η Θεσσαλονίκη τιμά ξανά την ιστορία της, Απόστολος Λυκεσάς, 20.10.2016, Εφημερίδα των Συντακτών
  13. Μιχάλης Τρεμόπουλος, 30 Οκτωβρίου 1944: Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, 30.10.2016
  14. «Έφυγε ο Κωνσταντίνος Κοσμόπουλος», άρθρο στον ιστότοπο της εφημερίδας «Το Ποντίκι», 12 Φεβρουαρίου 2011.