Ψυχολόγος είναι ο επαγγελματίας που μελετά τις διεργασίες της σκέψης και την ανθρώπινη συμπεριφορά. Δραστηριοποιείται συνήθως στο χώρο της ψυχικής υγείας, της έρευνας ή της βιομηχανίας.[1] Οι ψυχολόγοι εφαρμόζουν τη ψυχολογική γνώση για τη προώθηση της ατομικής, κοινωνικής, εκπαιδευτικής ή επαγγελματικής προσαρμογής και ευημερίας. [2] Οι ψυχολόγοι μπορεί να χρησιμοποιούν διάφορα εργαλεία, όπως ψυχομετρικά τεστ, ερωτηματολόγια και ειδικό εργαστηριακό και τεχνολογικό εξοπλισμό.

Καθώς η επιστήμη της Ψυχολογίας δεν είναι ένα ενιαίο αντικείμενο αλλά διακρίνεται σε επιμέρους κλάδους, ένας ψυχολόγος ο οποίος έχει ολοκληρώσει μεταπτυχιακή εκπαίδευση συνήθως χαρακτηρίζεται βάσει της ειδικότητας στην οποία εκπαιδεύτηκε όπως για παράδειγμα κλινικός ψυχολόγος, σχολικός ψυχολόγος, συμβουλευτικός ψυχολόγος, σχολικός ψυχολόγος (βλ. επίσης κλάδοι ψυχολογίας).

Ωστόσο, σε αντίθεση με πολλές χώρες του εξωτερικού, οι κλάδοι της ψυχολογίας δεν είναι νομικά προστατευμένοι και αναγνωρισμένοι στην Ελλάδα.

ΓενικάΕπεξεργασία

Το νομικό σύστημα που διέπει το επάγγελμα διαφέρει στις διάφορες χώρες του κόσμου. Άλλωστε, διαφορετικά νομικά συστήματα προβλέπουν τη δυνατότητα άσκησης του επαγγέλματος τόσο μεμονωμένα όσο και με συνεργάτες. Εντός της ευρωπαϊκής Ένωσης, ισχύουν οι κανόνες της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ που διέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία των επαγγελματιών[3].

Σε γενικές γραμμές, για την άσκηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου στις διάφορες χώρες του κόσμου, απαιτείται ο ενδιαφερόμενος να είναι κάτοχος τουλάχιστον βασικού πανεπιστημιακού τίτλου Ψυχολογίας, και συνήθως να είναι εγγεγραμμένος σε επαγγελματικό σύλλογο και μητρώο. Ωστόσο, ο κανονισμός που διέπει την εγγραφή σε επαγγελματικό μητρώο διαφέρει από κράτος σε κράτος.

ΕλλάδαΕπεξεργασία

Στην Ελλάδα ο τίτλος Ψυχολόγος είναι νομικά προστατευόμενος με τον Ν.991/1979, σύμφωνα με τον οποίο μόνο κάτοχοι Άδειας Ασκήσεως Επαγγέλματος Ψυχολόγου (ή Βεβαίωσης από το 2012 και μετά) μπορούν να ασκήσουν το επάγγελμα εφόσον έχουν βασικό πτυχίο στη Ψυχολογία από Ελληνικά AEI ή ξένα αναγνωρισμένα και ισότιμα ιδρύματα. [4] Επιπρόσθετα, στην Ελλάδα δεν είναι απαραίτητη η εγγραφή του ψυχολόγου σε κάποιον επαγγελματικό σύλλογο προκειμένου να ασκήσει το επάγγελμα.[5] Τέλος, στην Ελλάδα οι ψυχολόγοι δεσμεύονται νομικά από τον Κώδικα Δεοντολογίας Ψυχολόγων βάσει του ΦΕΚ Β' 2344/18-06-2019. [6]

ΙταλίαΕπεξεργασία

Σύμφωνα με την ιταλική νομοθεσία[7] αντικείμενο του επαγγέλματος του ψυχολόγου αποτελεί "η χρήση γνωστικών και παρεμβατικών εργαλείων με σκοπό την πρόληψη, τη διάγνωση, δραστηριότητες κινητοποίησης-αποκατάστασης και υποστήριξης σε ψυχολογικό επίπεδο προς άτομα, ομάδες, κοινωνικούς οργανισμούς και κοινότητες. Περιλαμβάνονται επίσης δραστηριότητες πειραματισμού, έρευνας και διδασκαλίας στον τομέα αυτό". Για να γίνει κάποιος ψυχολόγος είναι απαραίτητο να έχει πτυχίο στην ψυχολογία και να συμμετάσχει σε κρατικές εξετάσεις μετά την ολοκλήρωση πρακτικής άσκησης 12 μηνών. Στη συνέχεια υποχρεούται να εγγραφεί στο επαγγελματικό μητρώο, αν σκοπεύει να ασκήσει τις σχετικές δραστηριότητες. Ο ψυχολόγος ασχολείται με την παρέμβαση σε καταστάσεις προσωπικές και διαπροσωπικές, που δημιουργούν δυσλειτουργία και ψυχική δυσφορία. Η πιστοποίηση για το επάγγελμα του ψυχολόγου δεν επιτρέπει, ωστόσο, την επαγγελματική ενασχόληση με την θεραπευτική αντιμετώπιση ψυχοπαθολογικών καταστάσεων (δηλαδή περιπτώσεων ψυχικής διαταραχής), για τις οποίες είναι απαραίτητα επιπλέον προσόντα.

Επικάλυψη με άλλα επαγγέλματαΕπεξεργασία

Στον τομέα της ψυχικής υγείας και της υποστήριξης των ανθρώπων δραστηριοποιούνται και άλλοι επαγγελματίες, όπως είναι οι Ψυχίατροι, οι Κοινωνικοί Λειτουργοί, οι Εργοθεραπευτές και οι Λογοθεραπευτές. Κάθε χώρα αντιμετωπίζει τις σχετικές κανονιστικές ρυθμίσεις με διαφορετικό τρόπο. Οι πιθανές επικαλύψεις αφορούν κυρίως τον επαγγελματία που παρέχει υπηρεσίες συμβουλευτικής υποστήριξης.[8]

Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται μία ενίσχυση της διεπιστημονικής και ολιστικής θεραπευτικής αντιμετώπισης των προβλημάτων ψυχικής υγείας, από διάφορους επαγγελματίες ψυχικής υγείας.

Αντιποίηση ΕπαγγέλματοςΕπεξεργασία

Στην Ελλάδα υπάρχει έντονα το φαινόμενο αντιποίησης του επαγγέλματος του ψυχολόγου. Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, μόνο όσοι κατέχουν Άδεια Ασκήσεως Επαγγέλματος Ψυχολόγου (ή από το 2012 και μετά την αντίστοιχη Βεβαίωση) μπορούν να ασκούν νόμιμα το επάγγελμα του ψυχολόγου. Ωστόσο, έχουν κατηγορηθεί διάφοροι συναφείς και παραπλανητικοί για το κοινό τίτλοι, οι οποίοι φαίνεται να αντιποιούν το επάγγελμα του ψυχολόγου, πολλές φορές έχοντας ένα υπόβαθρο και επίπεδο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης διαφορετικό από αυτό το απαιτούμενο της Ψυχολογίας, ή και κανένα, θέτοντας σε κίνδυνο την δημόσια ψυχική υγεία και υποβαθμίζοντας το επάγγελμα του Ψυχολόγου. Μερικοί τέτοιοι τίτλοι: Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, Life Coach, Σύμβουλος Γάμου, Σύμβουλος Οικογενειακών Σχέσεων, NLP Τherapy, Υπνοθεραπευτής, Σωματικός Ψυχοθεραπευτής. Οι τίτλοι αυτοί, δεν αναγνωρίζονται από την Ελληνική Πολιτεία. [9]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία