Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Βάλντεμαρ Δ΄ της Δανίας ή Βάλντεμαρ Άττερνταγκ (Valdemar Atterdag, το επίθετο σημαίνει "νέα αυγή", 1320 - 24 Οκτωβρίου 1375) ήταν βασιλιάς της Δανίας από το 1340 έως το 1375. Ήταν νεώτερος γιος και διάδοχος του βασιλιά της Δανίας Χριστόφορου Β΄ και της Ευφημίας της Πομερανίας. Την παιδική του ηλικία την πέρασε εξόριστος στην αυλή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Λουδοβίκου Δ΄ της Βαυαρίας, μετά την αιχμαλωσία και τον θάνατο του πατέρα του και των δύο μεγαλύτερων αδελφών του Έρικ και Όθων έγινε διάδοχος του θρόνου της Δανίας περιμένοντας την κατάλληλη ευκαιρία να επανέλθει.

Βάλντεμαρ Δ'
Waldemar IV Otherday of Denmark c 1375 crop.jpg
Βασιλιάς της Δανίας
Περίοδος24 Ιουνίου 1340 - 24 Οκτωβρίου 1375
ΠροκάτοχοςΧριστόφορος Β΄ της Δανίας
ΔιάδοχοςΌλαφ Β΄ της Δανίας
Γέννηση1320
Χελσενγκέρ, Δανία
Θάνατος24 Οκτωβρίου 1375 (55 ετών)
Δανία
Τόπος ταφήςΣόρε, Δανία
ΣύζυγοςΧέλβιγκ του Σλέσβιχ
ΕπίγονοιΧριστόφορος, δούκας του Λόλλαντ
Μαργαρίτα της Δανίας
Ιντζεμπόργκ της Δανίας, δούκισσα του Μεκλεμβούργου
Αικατερίνη της Δανίας
Βάλντεμαρ της Δανίας
Μαργαρίτα Α΄ της Δανίας
ΟίκοςΟίκος των Κνύτλινγκα
ΠατέραςΧριστόφορος Β΄ της Δανίας
ΜητέραΕυφημία της Πομερανίας
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )


Βάλντεμαρ Δ΄ της Δανίας
Waldemar IV Otherday of Denmark c 1375 crop.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Valdemar Atterdag (Δανικά)
Γέννηση1320[1][2][3]
Tikøb
Θάνατος24  Οκτωβρίου 1375[4][2]
Gurre Castle
Τόπος ταφήςSorø Klosterkirke
Χώρα πολιτογράφησηςΔανία
ΘρησκείαΧριστιανισμός
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταμονάρχης
Οικογένεια
ΣύζυγοςΧέλβιγκ του Σλέσβιγκ
ΤέκναΧριστόφορος, Δούκας του Λόλλαντ
Ίνγκεμποργκ της Δανίας, Δούκισσα του Μέκλενμπουργκ
Μαργαρίτα Α΄ της Δανίας
ΓονείςΧριστόφορος Β΄ της Δανίας και Ευφημία της Πομερανίας
ΑδέλφιαΈρικ Κριστόφερσεν της Δανίας
Όθων, δούκας του Λόλλαντ και της Εσθονίας
d:Q4965594
ΟικογένειαΟίκος των Έστριντσεν
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΜονάρχης της Δανίας (1340–1375)
ΒραβεύσειςΙππότης της Τάξης του Ιερού Μνήματος
Θυρεός
National Coat of arms of Denmark no crown.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα
H βασιλική σφραγίδα του Βάλντεμαρ Δ΄ της Δανίας

Πίνακας περιεχομένων

Βασιλιάς της Δανίας μετά από μεγάλη περίοδο ακυβερνησίαςΕπεξεργασία

Με την δολοφονία του κόμη Γεράρδου Γ΄ του ανθρώπου που είχε ανατρέψει τον πατέρα του από τον Νίλς Έβενσεν και τους αδελφούς του ανακηρύχθηκε βασιλιάς της Δανίας στο αβαείο του Βίμποργκ στις 24 Ιουνίου 1340 με πρωτοβουλία του ίδιου του Νίλς Έβενσεν. Με τον γάμο του με την Χέλβιγκ του Σλέσβιχ την κόρη του Έρικ Β΄ του Σλέσβιχ μπόρεσε να ελέγξει ολόκληρη την περιοχή της Γιουτλάνδης βόρεια του ποταμού Κονγκέα. Δεν υποχρεώθηκε από τους ευγενείς να υπογράψει καταστατικό όπως ο πατέρας του επειδή οι Δανοί είχαν κουραστεί πολύ από την μακρόχρονη ακυβερνησία και την έλλειψη βασιλιά που είχαν σαν αποτέλεσμα την υποθήκη της χώρας στους Γερμανούς, από την άλλη οι ευγενείς δεν πίστευαν ότι θα χάσουν την δύναμη τους από έναν εικοσάχρονο αλλά ο Βάλντεμαρ από την πρώτη στιγμή αποδείχθηκε δυναμικός και αποφασιστικός βασιλιάς. Ο Έβενσεν επιχείρησε να ελευθερώσει την κεντρική Γιουτλάνδη από τον Οίκο του Χόλσταϊν αλλά στην πολιορκία του κάστρου του Σόντερμποργκ στις 2 Νοεμβρίου 1340 ο Έβενσεν σκοτώθηκε μαζί με τα αδέλφια του.

Ταχύτατη ανάκτηση των περιοχών και ανασυγκρότηση του βασιλείου της ΔανίαςΕπεξεργασία

Την εποχή της βασιλείας του πατέρα του όλες οι περιοχές του βασιλείου της Δανίας υποθηκεύτηκαν, ο Βάλντεμαρ αποφάσισε να επαναφέρει πίσω τις ίδιες περιοχές στο στέμμα του, η πρώτη ευκαιρία που του δόθηκε ήταν η προίκα της συζύγου, τα υπόλοιπα εδάφη της βόρειας Γιουτλάνδης επανήλθαν από την υψηλή φορολογία των αγροτών στα βόρεια του ποταμού Κονγκέα. Το 1344 ανέκτησε τις περιοχές της βόρειας Φριζίας ενώ επόμενος στόχος του ήταν να συγκεντρώσει τα 7000 ασημένια μάρκα για να πληρώσει την νότια Γιουτλάνδη, οι αγρότες άρχισαν όλο και περισσότερο να ανησυχούν έντονα για την υψηλή φορολογία. Επόμενος στόχος του Βάλντεμαρ ήταν η Σγιέλαν, ο επίσκοπος του Ροσκίλντε ο οποίος ήταν ο ιδιοκτήτης του κάστρου και της πόλης της Κοπεγχάγης τα έδωσε στον Βάλντεμαρ για να εξασφαλίσει ασφαλή βάση στην συλλογή των φόρων, ήταν ο πρώτος Δανός βασιλιάς που είχε έδρα του την Κοπεγχάγη, προσπάθησε να κατακτήσει και άλλα κάστρα και φρούρια, όταν ξέμεινε από χρήματα πήρε με την βία τα κάστρα του Κάλουντμποργκ και του Σόμποργκ. Στα μέσα της εκστρατείας αυτής πήγε στην Εσθονία να διαπραγματευτεί την κατοχή της με τους Τεύτονες, οι Δανοί δεν είχαν αναμιχθεί ποτέ σε αυτή την περιοχή κάτι που ώθησε τον Βάλντεμαρ να την παραδώσει οριστικά στους Τεύτονες με το ποσό των 19.000 μάρκων τα χρήματα αυτά μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει για να διεκδικήσει άλλες περιοχές που είχε τότε ανάγκη. Στην συνέχεια αποφάσισε να πραγματοποιήσει εκστρατεία στην Λιθουανία (1346), ο Φραγκισκιανός χρονικογράφος Ντάρτμαρ βον Λουμπέκ σημειώνει ότι ο Βάλντεμαρ ταξίδευσε στο Λίμπεκ (1346) και από κει πήγε στην Πρωσία για να πολεμήσει τους Λιθουανούς, η εκστρατεία δεν οδήγησε πουθενά γι'αυτό ο Βάλντεμαρ αποφάσισε να προχωρήσει σε προσκύνημα στην Ιερουσαλήμ. [5] Χρίστηκε ιππότης του Τάγματος του Παναγίου Τάφου αλλά δέχθηκε αυστηρή παρατήρηση από τον πάπα Κλήμεντα ΣΤ΄ επειδή πήγε χωρίς την άδεια του.

To 1346 πήρε το κάστρο του Βόρντινγκμποργκ την κύρια άμυνα του Χόλσταϊν, στο τέλος της χρονιάς διεκδίκησε ολόκληρο το Σγιέλαν, έκανε το Βόρντινγκμποργκ κύρια κατοικία του, έχτισε τον πύργο της Χήνας ο οποίος έγινε το σύμβολο της πόλης. Ο Βάλντεμαρ είχε φήμη για την χρήση μεγάλης σκληρότητας απέναντι στους αντιπάλους του κάτι που ανάγκασε πολλούς από αυτούς να γυρίσουν στο πλευρό του, το 1347 κατόρθωσε να διώξει τους Γερμανούς και η Δανία ήταν ξανά βασίλειο. Με τα έσοδα του συγκέντρωσε έναν τεράστιο στρατό με τον οποίο κατέλαβε το κάστρο του Νίμποργκ, τα ανατολικά νησιά της Φουνίας, στην συνέχεια η προσοχή του στράφηκε στην Σκανία η οποία βρισκόταν υπό την κατοχή των Σουηδών.

Ο τυφώνας της βουβωνικής πανώληςΕπεξεργασία

Το 1349 η Βουβωνική πανώλη ή Μαύρος θάνατος που σάρωνε ολόκληρη την Ευρώπη εκείνη την εποχή ήρθε και στην Δανία απρόσμενα με ένα πλοίο - φάντασμα που προσάραξε στην βόρεια Γιουτλάνδη, οι άνθρωποι άρχισαν να πεθαίνουν κατά χιλιάδες τα επόμενα δύο χρόνια σαν ένα δάσος φωτιάς, στο Ρίμπ έκλεισαν 12 επισκοπές, σε πολλές πόλεις οι κάτοικοι πέθαιναν στο σύνολο τους. Η βουβωνική πανώλη την περίοδο 1349 - 1350 χτύπησε τον λαό της Δανίας σε ποσοστό 33 - 66% τα μεγαλύτερα θύματα υπήρξαν στις αστικές περιοχές γι'αυτό οι πόλεις εγκαταλείφθηκαν, ο Βάλντεμαρ παρέμεινε ατάραχος εκμεταλλεύτηκε τον θάνατο των αντιπάλων του για να τους πάρει τα εδάφη τους και κράτησε πολύ ψηλούς τους φόρους παρά το ότι δεν υπήρχε καθόλου παραγωγή με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν εξεγέρσεις τα επόμενα χρόνια. [6] O βασιλιάς συναντήθηκε με τους ευγενείς στο Κοινοβούλιο για να κλείσουν ειρήνη (1354), το παλιό σύστημα εγκαταστάθηκε ξανά και επανήλθαν τα παλιά προνόμια που είχαν οι βασιλιάδες πριν το 1282. Ο Βάλντεμαρ απάντησε στην εξέγερση με έναν στρατό καταλαμβάνοντας ολόκληρη την νότια Γιουτλάνδη απο τους Γερμανούς κόμητες, η εξέγερση εξαπλώθηκε παντού, το καταστατικό έγινε άχρηστο από την στιγμή που ο ίδιος ο βασιλιάς δεν το τηρούσε, την ίδια χρονιά νομισματική κρίση σάρωσε ολόκληρη την βόρεια Ευρώπη. [7]

Σύγκρουση με την ΣουηδίαΕπεξεργασία

 
Ο Βάλντεμαρ Δ΄ της Δανίας λεηλατεί το Βίσμπυ - έργο του Κάρλ Γκούσταφ Έλκβιστ (1882)

Υπήρχε ένα διάσημο ποίημα γραμμένο από τον Πέτερ Τζιάκομπσεν και αναφέρεται στον φόνο της ερωμένης του βασιλιά Τόβ υπό τις εντολές της βασίλισσας Χέλβιγκ, [8] αλλά το ποίημα πιθανότατα να αναφέρεται στον πρόγονο του Βάλντεμαρ Α΄ της Δανίας. Το 1358 ο Βάλντεμαρ πήγε ξανά πίσω στην Φουνία προκειμένου να συμφιλιωθεί με τον Νίλς Μπούγκ, διάφορους άλλους ευγενείς και δυο επισκόπους αλλά ο βασιλιάς δεν δέχτηκε τους όρους τους και η συνάντηση έμεινε χωρίς αποτέλεσμα, ο λαός της Γιουτλάνδης ήταν στα πρόθυρα γενικής εξέγερσης με συμφωνία να υποστηρίξουν οποιονδήποτε επιχειρήσει να διεκδικήσει τα δικαιώματα που έχασε από τον βασιλιά. Ο Βάλντεμαρ στην συνέχεια επανήλθε στην Σκανία η οποία βρισκόταν υπό Σουηδική κυριαρχία, ο πρίγκιπας Έρικ Β΄ της Σουηδίας επαναστάτησε εναντίον του πατέρα του Μάγκνους Δ΄ της Σουηδίας καταλαμβάνοντας την Σκανία και πολλά άλλα τμήματα της Σουηδίας, ο βασιλιάς Μάγκνους είχε ελπίδες να τον βοηθήσει ο Βάλντεμαρ να καταπνίξει την επανάσταση του γιου του, αλλά ο πρίγκιπας Έρικ πέθανε αιφνίδια και ο βασιλιάς Μάγκνους ακύρωσε τις υποσχέσεις του. Ο Βάλντεμαρ εξεστράτευσε εναντίον της Σουηδίας πιέζοντας τον Μάγκνους Α΄ να του παραδώσει το Έλσινγκμποργκ (1360), από εκεί κατάφερε σταδιακά να ελέγξει ολόκληρη την Σκανία.

Πριν τελειώσει η σύγκρουση του με τον Μάγκνους ο Βάλντεμαρ αποφάσισε να επιτεθεί στο Σουηδικό νησί του Γκότλαντ που μισούσε τους κατοίκους του επειδή τον χλεύαζαν με τραγούδια, η επίθεση στην πρωτεύουσα του νησιού Βίσμπυ ξεκίνησε το 1861 αφού σκότωσε 1800 άντρες στην πολιορκία οι κάτοικοι αποφάσισαν να παραδοθούν, ο Βάλντεμαρ τότε γκρέμισε τα τείχη του Βίσμπυ και μπήκε στην πόλη. Η πρώτη του πράξη ήταν να τοποθετήσει τρεις τεράστιους κάδους μπύρας απαιτώντας από τους κατοίκους του Βίσμπυ να τους γεμίσουν σε 3 μέρες με ασήμι και χρυσό και με την απειλή ότι αν δεν γίνει θα διατάξει τους άντρες του να λεηλατήσουν την πόλη. Οι κάτοικοι κατάφεραν να τους γεμίσουν μέσα στην νύχτα, ο Βάλντεμαρ μετέφερε τον χρυσό στην κατοικία του στο Βόντινγκμποργκ, από τότε έδωσε στον εαυτό του και τον τίτλο του "βασιλιά του Γκότλαντ"

Σύγκρουση και ήττα από την Χανσεατική ΈνωσηΕπεξεργασία

Ο Βάλντεμαρ Δ΄ προσπάθησε να κάνει επεμβάσεις στην διαδοχή του Σουηδικού θρόνου συλλαμβάνοντας την κόμισσα Ελισάβετ η οποία προοριζόταν να παντρευτεί τον διάδοχο του θρόνου Χάακον και την ανάγκασε να κλειστεί σε μοναστήρι, ζήτησε από τον Μάγκνους να παντρέψει τον γιο του με την κόρη του Μαργαρίτα, ο βασιλιάς το δέχτηκε αλλά οι ευγενείς αντέδρασαν έντονα από την απόφαση του Μάγκνους και αποφάσισαν να τον ανατρέψουν. Οι ευγενείς εξέλεξαν βασιλιά της Σουηδίας τον Αλμπρέχτ του Μέκλενμπουργκ έναν από τους πιο ορκισμένους εχθρούς του Βάλντεμαρ με στόχο να τον σταματήσει επειδή ο Βάλντεμαρ ήταν απειλή για το εμπόριο τους στον νότο. Έπεισαν τα κράτη να συνεργαστούν μαζί τους επειδή ο Βάλντεμαρ τους εμπόδιζε στον νότο να πραγματοποιήσουν το κερδοφόρο επάγγελμα της αλιείας της ρέγγας. Ο Βάλντεμαρ επιτέθηκε στον στόλο της Χανσεατικής Ένωσης με στόχο να τους απωθήσει από τις περιοχές που πραγματοποιούσαν το ψάρεμα, τα μέλη της Χανσεατικής Ένωσης έγραψαν γράμμα διαμαρτυρίας στον Βάλντεμαρ ζητώντας του να τους επιτρέψει να κάνουν την δουλειά τους αλλά εκείνος το απέρριψε. Το αποτέλεσμα ήταν τα κράτη της Χανσεατικής Ένωσης Σουηδία και Νορβηγία να συμμαχήσουν εναντίον του Βάλντεμαρ (1362) ξεκίνησαν επιδρομές λεηλατώντας άγρια τις ακτές της Δανίας, λεηλάτησαν την Κοπεγχάγη και τμήματα της Σκανίας, στην Γιουτλάνδη συναντήθηκαν με δυσαρεστημένους Δανούς ευγενείς εξαναγκάζοντας τον Βάλντεμαρ να δραπετεύσει ανατολικά (1368) Εξουσιοδότησε τον φίλο και αντιβασιλιά του Έννινγκ Πόντεμπασκ να διαπραγματευτεί ειρήνη με τα κράτη της Χανσεατικής Ένωσης, ο Βάλντεμαρ τους αναγνώρισε το δικαίωμα για εμπόριο ψαριού στον νότο, πήραν τον έλεγχο σε πολλές ακτές της Σκανίας όπως και στο κάστρο του Έλσινμποργκ για 15 χρόνια αι απέκτησαν δικαιώματα διαδοχής μετά τον θάνατο του Βάλντεμαρ, ο Βάλντεμαρ εξαναγκάστηκε να υπογράψει την Συνθήκη του Στράλσουντ (1370). Επέστρεψε στην συνέχεια στην Δανία ύστερα από πολλά χρόνια απουσίας, έλαβε το Γκοτλάντ έτσι παρά την ήττα του κατάφερε τελικά να διασώσει κάτι για τον ίδιο και την Δανία.

Θάνατος και διαδοχήΕπεξεργασία

 
Τα ερείπια του κάστρου του Γκούρ όπου πέθανε ο βασιλιάς Βάλντεμαρ Δ΄ (2007)

Την εποχή που βρισκόταν σε πόλεμο με τα κράτη της Χανσεατικής Ένωσης οι επαναστατημένοι ευγενείς βρήκαν την ευκαιρία να διεκδικήσουν τα δικαιώματα τους, προσπάθησε να ανακτήσει ξανά τον έλεγχο στην νότια Γιουτλάνδη αλλά αρρώστησε. Ζήτησε στην συνέχεια την βοήθεια του πάπα για να αφορίσει τους επαναστάτες αλλά πριν πάρει απάντηση πέθανε στο κάστρο του Γκούρ στην βόρεια Σγιέλαν στις 24 Οκτωβρίου 1375, τάφηκε στο αβαείο του Σόρο, δίπλα του τάφηκε ο φίλος του και αντιβασιλιάς Έννινγκ Πόντεμπασκ όταν πέθανε αργότερα. Ο Βάλντεμαρ Δ' καταγράφηκε σαν ένας από τους σημαντικότερους βασιλείς στην μεσαιωνική ιστορία της Δανίας, κατάφερε να ανασυγκροτήσει το διαλυμένο από τον πατέρα του βασίλειο της Δανίας και τελικά το κατάφερε, για να πετύχει τον σκοπό του έδειξε αυταρχισμό και συγκρούστηκε έντονα με τους ευγενείς ήταν απαραίτητο όμως να το κάνει για να πετύχει τελικά τον σκοπό του. Έκανε μεγάλη αναβάθμιση του βασιλικού τίτλου και επανέφερε στην εξουσία του όλα τα παλιά εδάφη, διόρισε ξένους σε πολλές ηγετικές θέσεις ένας από αυτούς ήταν ο Σλαβογερμανός φίλος και πρωθυπουργός του Έννινγκ Πόντεμπασκ. Ο Βάλντεμαρ Δ' ήταν το τελευταίος Δανός βασιλιάς του Οίκου του Έστριντ δημιουργήθηκε πρόβλημα διαδοχής αφού ο γιος του Χριστόφορος είχε πεθάνει πρόωρα (1363), μερικές σκέψεις να τον διαδεχτεί ο Αλβέρτος γιος της μεγαλύτερης κόρης του Ίνγκεμποργκ δεν είχαν αποτέλεσμα, διάδοχος του τελικά θα είναι ο Όλαφ Β' της Νορβηγίας γιος της κόρης του Μαργαρίτας και του Χάακον ΣΤ' της Νορβηγίας, εγγονός του Μάγκνους Β΄ της Σουηδίας.

ΚληρονόμοιΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. 118770942. Ανακτήθηκε στις 13  Αυγούστου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 10601485. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 The Peerage. p10552.htm#i105515. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Valdemar-IV-Atterdag. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. Janus Moller Jensen. Denmark and the Crusades. 2007 p.41
  6. Danmarks Historie II www.perbenny.dk
  7. Danmarks Historie II www.perbenny.dk
  8. Tunbridge, Laura (2010). The Song Cycle. Cambridge University Press. p. 113

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Fletcher Pratt (1950), The Third King, a biography of Valdemar Atterdag
  • Janus Moller Jensen. Denmark and the Crusades. 2007
  • Tunbridge, Laura (2010). The Song Cycle. Cambridge University Press.
Βάλντεμαρ Δ΄ της Δανίας
Γέννηση: 1320 Θάνατος: 24 Οκτωβρίου 1375
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Χριστόφορος Β΄
Θρόνος κενός (1332 - 1340)
Βασιλιάς της Δανίας
 

1340-1375
Διάδοχος
Όλαφ Χάακορσον
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Valdemar IV of Denmark της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).