Άνοιγμα κυρίου μενού

Γάλλος Ρεθύμνου

οικισμός της Ελλάδας

Ο Γάλλος ή Γάλλου είναι χωριό του δήμου Ρεθύμνης, της περιφερειακής ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 922 κατοίκους. Βρίσκεται 4,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Ρεθύμνου, σε υψόμετρο 200 μ. Το χωριό είναι κτισμένο σε βραχώδες έξαρμα και περιβάλλεται από βελανιδιές.[1] Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός της Ελλάδας.

Γάλλος Ρεθύμνης
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Γάλλος Ρεθύμνης
35°20′49″N 24°27′7″E
ΧώραΕλλάδα
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Ρεθύμνης
Υψόμετρο200 μέτρο
Πληθυσμός922 (2011)
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)

Κοντά στο χωριό προς βορρά βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Η ετυμολογία του ονόματος δεν είναι γνωστή. Έχει προταθεί ότι προέρχεται από το εθνικό Γάλλος (και στην γενική του Γάλλου). Ο Εμμανουήλ Λαμπρινάκης στο έργο του Γεωγραφία της Κρήτης (1890) πρότεινε ότι προέρχεται από το όνομα του βυζαντινού ναού Παναγία η Γαλού, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, κτίστηκε με ασβέστη στον οποίο είχε προστεθεί γάλα αντί για νερό. Ο Στέργιος Σπανάκης αναφέρει ότι το όνομα πιθανότατα προέρχεται από το επώνυμο ή κύριο όνομα Gallo, το οποίο θεωρεί ότι ανήκει στον πρώτο οικιστή.[1]

Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Galu και στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως Galu ή Gallu με 62 κατοίκους και 172 οφειλόμενες αγγαρείες. Στην απογραφή του Βασιλικάτα το 1630 αναφέρεται ως Galù. Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται ως Γάλλου, με 199 Χριστιανούς και 34 Τούρκους κατοίκους και υπαγόταν στον δήμο Ατσιπόπουλου, στον οποίον υπαγόταν και στην απογραφή του 1900.[1] Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται στον δήμο Ρεθύμνου,[1] στον οποίο και υπάγεται έκτοτε.[2]

Απογραφές πληθυσμούΕπεξεργασία

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[1] 258 216 270 315 274 252 180 146 430 922

ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

Στην πλατεία του χωριού βρίσκεται το σχολείο, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 1926.[3] Δυτικά του χωριού υπάρχει η Μονή Πέτρου και Παύλου, μετόχι της μονής Αρκαδίου. Δεν είναι γνωστό πότε ιδρύθηκε, καθώς δε σώζεται κτητορική επιγραφή ή κάποιο σχετικό έγγραφο. Θεωρείται ότι ιδρύθηκε τον 16ο αιώνα. Η παλαιότερη μνεία στη μονή γίνεται σε νοταριανή πράξη του 1643 και συγκεκριμένα στο πρωτόκολλο του Μαρίνου Αρκολέου, όπου καταγράφεται ως μοναστήρι Αγίου Παύλου του Γάλλου, με εφημέριο του τo Νικάνορα Βιδάλη. Επισης, ο Γ. Γρυντάκης το έχει ταυτίσει με τη μονή του Άγιου Παύλου της Μονάβρας, η οποία αναφέρεται σε πράξη του 1644. Κατά τη διάρκεια των οθωμανικών χρόνων η μονή έγινε μετόχι της μονής Αρκαδίου. Το μετόχι διέθετε σημαντική ακίνητη περιουσία, η οποία εκποιήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Το δημοτικό σχολείο Γάλλου αλλά και το Πανεπιστήμιο Κρήτης έχουν κτιστεί σε κτήματα τα οποία ανήκαν στη μονή. Η μονή χρησιμοποιήθηκε ως κοιμητήριο του χωριού. Αναστηλώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και επαναλειτούργησε ως μονή το 2004.[4]

Ανατολικά του χωριού περνάει το φαράγγι του Γάλλου. Το φαράγγι έχει μήκος 5,5 χιλιόμετρα και παροχετεύει τα νερά από την περιοχή των Αρμένων και εκβάλλει στην παραλία του Κουμπέ στο Ρέθυμνο. Εντός του φαραγγιού σώζεται ο μύλος των Σαουνάτσιδων, που χρησιμοποιούνταν ως τον 20ό αιώνα, και ο ναός του Αγίου Αντωνίου, λίγα μέτρα νότια του μύλου.[5]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α΄. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 214. 
  2. «Γάλλος (Ρεθύμνης)». Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2019. 
  3. «Γάλλου». www.rethymno.gr. Δήμος Ρεθύμνης. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2019. 
  4. «Ιερά Μονή Αγίου Παύλου Γάλλου». ΡΕΘΕΜΝΟΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ. 28 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2019. 
  5. «Φαράγγι Γάλλου - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης». www.cretanbeaches.com. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2019.