Άνοιγμα κυρίου μενού

Η γεύση είναι μία αίσθηση. Όργανο αντίληψης είναι η γλώσσα, ενώ το αντικείμενο αντίληψης είναι η χημική σύσταση των τροφών. Συμπληρώνεται με την αίσθηση της αφής της γλώσσας, καθώς και με την αίσθηση της όσφρησης αλλά και της ακοής[1][2].

Παλαιότερα θεωρούσαμε ότι οι στοιχειώδεις γεύσεις που συνθέτουν το αποτέλεσμα της αίσθησης είναι τέσσερις . Το γλυκό ,το αλμυρό , το ξινό και το πικρό. Τα τελευταία χρόνια έχει προστεθεί και μια πέμπτη στοιχειώδης γεύση , το ουμάμι. Το ουμάμι σχετίζεται με το κρέας (αλλιώς και κρεατίλα) και οφείλεται στην παρουσία αμινοξέων.

Λειτουργία της γεύσηςΕπεξεργασία

Πάνω στη γλώσσα, αλλά και στο εσωτερικό των μάγουλων και στα χείλη, υπάρχουν πάρα πολλά κύτταρα, οι γευστικοί κάλυκες. Κάθε γευστικός κάλυκας εξειδικεύεται σε μία μόνο από τις τέσσερις γεύσεις. Γενικά, κάλυκες και των τεσσάρων ειδών υπάρχουν παντού στη γλώσσα. Ωστόσο, στην περιφέρεια της γλώσσας υπάρχουν πέντε περιοχές, κάθε μία έχει υψηλή συγκέντρωση σε κάλυκες μίας συγκεκριμένης γεύσης. Στην άκρη της γλώσσας είναι το γλυκό. Οι υπόλοιπες περιοχές εμφανίζονται συμμετρικά στα αριστερά και τα δεξιά της γλώσσας. Από την άκρη της γλώσσας προς το λαιμό οι υπόλοιπες περιοχές είναι αλμυρό, ξινό και πικρό.

Οι γεύσειςΕπεξεργασία

Το ερέθισμα για μια γεύση στον άνθρωπο ξεκινάει, όταν εισέλθει μια χημική ουσία στο στόμα του. Για να αντιληφθεί ο άνθρωπος την γεύση , η χημική ουσία πρέπει να βρίσκεται από μια συγκέντρωση και πάνω. Η ελάχιστη συγκέντρωση της χημικής ουσίας που απαιτείται ώστε να αντιληφθεί ο άνθρωπος τη γεύση , ονομάζεται ευαισθησία.

  • Γλυκό:Αυτήν τη γεύση έχουν τροφές με σάκχαρα. Τροφές με σάκχαρα είναι πλούσιες σε ενέργεια και τις χρειάζεται καθημερινά ο οργανισμός. Όλοι οι άνθρωποι έχουν μια γεννητική προδιάθεση για προτίμηση σε τροφές με αυτή τη γεύση. Η ευαισθησία μας στο γλυκό είναι στα 100mmol.
  • Αλμυρό:Αυτήν τη γεύση έχουν τροφές με άλατα. Το πιο συνηθισμένο άλας στα φαγητά είναι το αλάτι. Η ευαισθησία μας στο αλμυρό είναι περίπου ίση με το γλυκό.
  • Ξινό: Αυτήν τη γεύση έχουν τροφές με οξέα. Αν και πολλές τροφές έχουν οξέα, μεγάλες ποσότητες μπορεί να είναι επιζήμιες για τον οργανισμό. Είμαστε περίπου 10 φορές πιο ευαίσθητοι στο ξινό από ότι στο αλμυρό και το γλυκό.(δηλαδή απαιτείται 10 φορές μικρότερη συγκέντρωση χημικής ουσίας)
  • Πικρό: Αν και κάποιες έχουν φυσικά πικρή γεύση, αυτή τη γεύση έχουν τροφές χαλασμένες, μουχλιασμένες ή σαπισμένες. Είμαστε 100 φορές πιο ευαίσθητοι στο πικρό από ότι στο αλμυρό και το γλυκό. (Δηλαδή απαιτείται 100 φορές μικρότερη συγκέντρωση χημικής ουσίας)
  • Ουμάμι: Η ιαπωνική λέξη Ουμάμι, περιγράφει τη γεύση έχουν οι τροφές που δεν είναι γλυκές, αλμυρές, ξινές ή πικρές, όπως π.χ. το τυρί, η σόγια, η τομάτα, κλπ. Αυτή η γεύση σχετίζεται με την παρουσία κάποιων πρωτεϊνών. Είμαστε περίπου τόσο ευαίσθητοι όσο στο ξινό.


Χρησιμότητα της γεύσηςΕπεξεργασία

Η γεύση πληροφορεί τον άνθρωπο για τη χημική σύσταση μιας τροφής βοηθώντας τον να αποφύγει ακατάλληλες τροφές. Επιπλέον, η γλώσσα στέλνει πληροφορίες στο στομάχι για τη χημική σύσταση, ώστε αυτό να γίνει όσο το δυνατόν καλύτερη χώνεψη. Η γεύση καθορίζει αν θα καταναλωθεί μια τροφή ή όχι, όπως και τις γευστικές προτιμήσεις. Η ζήτηση για αισθητική απόλαυση μέσω της γεύσης οδήγησε στην ανάπτυξη της γαστρονομίας, της τέχνης της μαγειρικής η οποία μεταξύ άλλων προσπαθεί ελκυστικές γεύσεις στα φαγητά.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία