Άνοιγμα κυρίου μενού

Ιερά Μητρόπολις Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου

Η Ιερά Μητρόπολη Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου έχει έδρα την Αρναία. Αποτελείται από 55 ενορίες και Μητροπολίτης διακονεί από το 2012 ο επίσκοπος Θεόκλητος.[1][2]

Ιερά Μητρόπολις Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου
Imierissoulogo.png
Γενικές πληροφορίες
XώραΕλλάδα
ΈδραΑρναία
ΥπαγωγήΕκκλησία της Ελλάδος (επιτροπικώς)
Αρχιερατικές περιφέρειες
Ενορίες52
Ναοί52 εκκλησίες,
83 παρεκκλήσια,
150 εξωκλήσια
Μονές5 (2 ανδρικές και 3 γυναικείες)
Μητροπολιτικός ναόςΑγίου Στεφάνου
Ιστοσελίδαim-ierissou.gr
Ιεραρχία
ΜητροπολίτηςΘεόκλητος
ΠρωτοσύγκελλοςΑρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Μαϊδώνης
Γενικός Αρχιερατικός ΕπίτροποςΑρχιμανδρίτης Ιγνάτιος Ριγανάς
Ιεροκήρυκες6
Εφημέριοι70
Διάκονοι5

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

 
Ο μεταβυζαντινός ναός της Αγίας Μαρίνας στη Ρεντίνα (Προσκυνηματικός Ναός Αγίας Μαρίνης Μοδίου).

Η παρουσία του Χριστιανισμού στην περιοχή αρχίζει με τη διάβαση του Αποστόλου Παύλου από την Απολλωνία, κατά τη δεύτερη αποστολική περιοδεία του (49-52 μ.Χ), η οποία περιγράφεται στις Πράξεις των Αποστόλων και όπου πιστεύεται πως ο Παύλος κήρυξε.

Δεν υπάρχουν μαρτυρίες για την ύπαρξη χριστιανικών κοινοτήτων παρά μόνο μετά τον 3ο αιώνα. Ο Μέγας Κωνσταντίνος επισκέφτηκε την περιοχή στην αναζήτησή κατάλληλης τοποθεσίας, για το χτίσιμο της Νέας Ρώμης. Εκεί συνάντησε τον Επίσκοπο Ιερισσού Μακάριο, ο οποίος τον απέτρεψε, επειδή στην περιοχή είχε ήδη αρχίσει η ανάπτυξη μοναστικών κοινοτήτων. Οι ιστορικοί του Αγίου Όρους αναφέρουν ότι ο Μ. Κωνσταντίνος έχτισε τρεις ναούς στη Χερσόνησο του Άθω.

Η επισκοπή Ιερισσού μαρτυρείται πρώτη φορά στις αρχές του 4ου αιώνα, με πρώτο Επίσκοπο τον Άγιο Μακάριο και τον τίτλο "Ιερισσού και Σταγείρων". Μετά τη δημιουργία της Μοναστικής Πολιτείας του Άθω, ο οποίος εντασσόταν στην επισκοπή, η τελευταία παίρνει το όνομα "Ιερισσού και Αγίου Όρους". Η επισκοπή υπαγόταν στο Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, μέχρι τα τέλη του 13ου αιώνα, οπότε ο επίσκοπος της αναβιβάζεται σε Μητροπολίτη.

Το 1313, το Άγιον Όρος υπήχθη ως σταυροπηγιακό στον Οικουμενικό Πατριάρχη και η επισκοπή περιορίζεται στη βορειοανατολική περιοχή της Χαλκιδικής. Η έδρα της Μητρόπολης μεταφέρεται, τον 17ο αιώνα, στη Στρατονίκη (τότε Ίσβορος) και τον 19ο στην Αρναία (τότε Λιαρίγκοβη).

Η Επισκοπή Αρδαμερίου κάνει την εμφάνισή της τον 10ο αιώνα με το όνομα Ερκούλων και έδρα τα Έρκουλα, το σημερινό Αρδαμέρι Θεσσαλονίκης. Το 1638, η έδρα μεταφέρεται στη Γαλάτιστα και η επισκοπή λαμβάνει τον τίτλο "Αρδαμερίου και Γαλατίστης". Η επισκοπή αναβιβάστηκε το 1924 σε Μητρόπολη. Το έτος 1934, όμως, καταργήθηκε και συγχωνεύτηκε με τη Μητρόπολη Ιερισσού δημιουργώντας τη σημερινή Μητρόπολη Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου.

Τοπικοί άγιοιΕπεξεργασία

  • Άγιος Απόστολος Παύλος, ο οποίος πέρασε και κήρυξε από την Απολλωνία το 52 μ.Χ.
  • Άγιος Μακάριος επίσκοπος Ιερισσού (346)
  • Άγιος Μάρκος επίσκοπος Αρεθουσίων (364)
  • Άγιος Τιμόθεος επίσκοπος Προικονήσου Προποντίδας (6ος αιώνας). Εορτάζεται την 1η Αυγούστου στην Αμμουλιανή από τους απογόνους των Μικρασιατών προσφύγων εκ Προικονήσου.
  • Άγιος Ευθύμιος επίσκοπος Μαδύτου (996). Εορτάζεται την 5η Μαῒου στη Νέα Μάδυτο από τους απογόνους των προσφύγων εκ Μαδύτου Ανατολικής Θράκης.
  • Όσιος Ευθύμιος Περιστερών (898)
  • Όσιος Μητροφάνης ο εκ Στρατονίκης (1570)
  • Ιερομάρτυς Αγάπιος ο Αγιοταφίτης εκ Γαλατίστης (1752)
  • Νεομάρτυς Ακυλίνα η Ζαγλιβερινή (1764)
  • Ιερομάρτυς και ισαπόστολος Κοσμάς ο Αιτωλός (1794 - πέρασε και κήρυξε στην περιοχή το 1775)
  • Όσιος Αυξέντιος ο εν Κατιρλί Μικράς Ασίας (1752). Εορτάζεται την 14η Φεβρουαρίου. στον Σταυρό από τους απογόνους των Μικρασιατών προσφύγων εκ της πόλεως Κατιρλί της Μικράς Ασίας.
  • Οσιομάρτυς Ακάκιος εκ Νεοχωρίου (1816)
  • Οσιομάρτυς Σάββας εκ Σταγείρων (1821)
  • Οσιομάρτυς Χάϊδω εκ Στανού (1821)
  • Όσιος Γεώργιος Γοματίου (1845)
  • Όσιος Γερβάσιος ο Αθωνίτητης, ο εκ Γοματίου
  • Άγιες έξι νεομάρτυρες του Γεροπλατάνου Χαλκιδικής, οι οποίες μαρτύρησαν δια πυρός το 1854 και τιμώνται την 1η Κυριακή του Μαΐου (1854).[3][2]

Αρχιερατικές ΠεριφέρειεςΕπεξεργασία

Αρχιερατική Περιφέρεια Έδρα
α) Αρναίας και Στρατωνίου Αρναία
β) Ιερισσού και Ουρανουπόλεως Ιερισσός
γ) Αρδαμερίου και Γαλατίστης Αρδαμέρι
δ) Ζαγκλιβερίου και Περιχώρων Ζαγκλιβέρι
ε) Απολλωνίας και Μαδύτου Νέα Απολλωνία
στ) Σταυρού και Ολυμπιάδος Ολυμπιάδα
ζ) Παλαιοχώρας και Ζερβοχωρίων Παλαιοχώρα

Διατελέσαντες ΕπίσκοποιΕπεξεργασία

Πρώτος επίσκοπος Ιερισσού αναφέρεται ο Άγιος Μακάριος, ο και κτήτορας της Ι.Μ. Κωνσταμονίτου Αγίου Όρους. Πρώτος γνωστός επίσκοπος Ερκούλων είναι ο Ιωάννης του 943 και τελευταίος ο Αρδαμερίου Καλλίνικος. Γνωστοί είναι και οι επίσκοποι που είχαν το αξίωμα κατά την έκρηξη της Επανάστασης. Και οι δύο ονομάζονταν Ιγνάτιος. Ο μεν Ιερισσού μαρτύρησε από τους Τούρκους το 1821 μετά την έκρηξη της επανάστασης στη Χαλκιδική, ο δε Αρδαμερίου κήρυξε την Επανάσταση στη Γαλάτιστα.

Επίσκοποι έχουν διατελέσει οι παρακάτω:

Επίσκοποι ΑρδαμερίουΕπεξεργασία

Επίσκοπος Θητεία
Θεοφάνης πριν το 1651
Μελχισεδέκ πριν το 1680
Ιγνάτιος Αγωνιστής του 1821
Κωνστάντιος Ματουλόπουλος 1875 - 1889
Σωφρόνιος Νηστόπουλος 1890 - 1901
Δωρόθεος Μοσχίδης 1901 - 1911
Ιωακείμ Στρουμπής 1911 - 1922
Καλλίνικος Κρεατσούλης 1922 - 1934

Επίσκοποι Ιερισσού και Αγίου ΌρουςΕπεξεργασία

Επίσκοπος Θητεία
Θεοδόσιος (; - 1767)
Ιγνάτιος Αγωνιστής του 1821
Ιωαννίκιος 1838 - 1855
Αμβρόσιος Κασσαράς 1875 - 1877
Ιωακείμ Παπαναστασίου 1899 - 1906
Παρθένιος Κελαϊδής 1906 - 1911
Σωκράτης Σταυρίδης 1911 - 1944

Επίσκοποι Ιερισσού, Αγίου Όρους και ΑρδαμερίουΕπεξεργασία

Μετά τη συγχώνευση των Μητροπόλεων έχουν αρχιερατεύσει οι εξής:

Επίσκοπος Θητεία
Σωκράτης Σταυρίδης 1911 - 1944
Διονύσιος Παπανικολόπουλος 1944 - 1951
Κυπριανός Πουλάκος 1951 - 1959
Παύλος Σοφός 1960 - 1978
Νικόδημος Αναγνώστου 1981 - 2012
Θεόκλητος Αθανασόπουλος 2012 - σήμερα

Ιερές ΜονέςΕπεξεργασία

  1. Ανδρώα Μονή Αγίου Χριστοφόρου Αρναίας
  2. Ανδρώα Μονή Αγίου Γενναδίου Λειβαδίου
  3. Γυναικεία Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου
  4. Γυναικεία Μονή Αγίου Κοσμά του Αιτωλού Αρναίας
  5. Γυναικείο Ησυχαστήριο Παναγίας Φοβεράς Προστασίας Μεγάλης Παναγίας

Ιερά ΠροσκυνήματαΕπεξεργασία

  1. Ιερό Προσκύνημα Μεγάλης Παναγίας Χαλκιδικής
  2. Ιερό Προσκύνημα Αγίας Μαρίνας Μοδίου Θεσσαλονίκης
  3. Ιερό Προσκύνημα Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Νέας Απολλωνίας
  4. Πνευματικό Ίδρυμα Ζωοδόχου Πηγής Σαρακηνών Χαλκιδικής
  5. Μοναστικός Οίκος και Φιλανθρωπικό Κέντρο «Παναγία η χαρά των θλιβομένων» Παλαιοχωρίου Χαλκιδικής
 
Έκταση της Μητρόπολης Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία