Άνοιγμα κυρίου μενού

Τα Κύπρια Έπη είναι ένα έπος της αρχαίας ελληνικής γραμματείας που ήταν ευρέως γνωστό στην κλασική περίοδο, αν και στη συνέχεια χάθηκε. Αποτελεί μέρος του τρωικού κύκλου σε επικό εξάμετρο στίχο. Η ιστορία του Κύπριου έπους χρονολογικά κατατάσσεται πρώτο στον επικό κύκλο και ακολουθεί η Ιλιάδα του Ομήρου. Το ποίημα αποτελείται από 11 βιβλία με επικό στίχο.

Πίνακας περιεχομένων

Ημερομηνία και πιθανός συγγραφέαςΕπεξεργασία

Τα Κύπρια έπη πιθανολογούνται ότι γράφτηκαν περίπου τον 8ο αιώνα π.Χ και με τη μορφή που γράφτηκαν έγιναν γνωστά στην κλασική Ελλάδα [1]. Ο συγγραφέας πρέπει να ήξερε την Ιλιάδα σαν κείμενο γιατί τα Κύπρια Έπη προετοιμάζουν τον αναγνώστη για τα γεγονότα που συμβαίνουν στην Ιλιάδα. Τα περισσότερα γεγονότα των Κύπριων, τα ομηρικά έπη τα ήξεραν, με εξαίρεση τον θάνατο του Παλαμήδη. Το έπος πιστεύεται ότι το έγραψε ο Στασίνος ή ο Ηγησίας με επικρατέστερο τον Στασίνο[2][3], το οποίο δικαιολογεί το όνομα ''Κύπρια'' γιατί και οι δύο επικοί ποιητές κατάγονταν από την Κύπρο. Σύμφωνα με την παράδοση ο Στασίνος ήταν γαμπρός του Ομήρου και επειδή δεν είχε χρήματα, του έδωσε για προίκα το έπος Κύπρια Έπη. Οι ακόλουθοι στίχοι περιγράφουν το γεγονός[4]:

Σερίφων καὶ Θεόλαος υἱοὶ δὲ τοῦ Ὁμήρου·

θυγάτηρ Ἀρσιφόνη δέ, ἣν ἔγημε Στασῖνος, 

Στασῖνος ὁ τὰ Κύπρια συγγράμματα ποιήσας

ἅπερ οἱ πλείους λέγουσιν Ὁμήρου πεφυκέναι,

εἰς προῖκα δὲ σὺν χρήμασι δοθῆναι τῷ Στασίνῳ

Σωθέντα αποσπάσματαΕπεξεργασία

Περίπου πενήντα τέσσερις στίχοι από το αρχικό κείμενο επιβιώνουν σήμερα. Βασιζόμαστε σχεδόν εξ ολοκλήρου από μια περίληψη του έπους αυτού μαζί με όλων των άλλων επών του επικού κύκλου από τη Χρηστομάθεια ενός άγνωστου Πρόκλου (πιθανών να είναι ένας γραμματικός του 2ου αιώνα π.Χ ονομαζόμενος Ευτύχιος Πρόκλος ή ένας άλλος άγνωστος γραμματικός του 5ου αιώνα π.Χ.). Ελάχιστα τμήματα σώζονται από τον Φώτιο στο Μυριόβιβλο του[5]. Αυτοί είναι οι σωζόμενοι στίχοι των Κύπριων Επών μέχρι σήμερα[6]

Βασικά θέματαΕπεξεργασία

Τα Κύπρια Έπη διηγούνταν τα πριν την Ιλιάδα γεγονότα. Άρχιζαν με την πεποίθηση του συγγραφέως ότι ο Τρωικός πόλεμος έγινε από την συνετή σκέψη του Διός γιά να ανακουφίσει την «πλατύστερνη» γή από τον υπερπληθυσμό. Στη συνέχεια αναφέρει τους γάμους της Θέτιδος και του Πηλέως και την φιλονικία Ήρας, Αθηνάς και Αφροδίτης για το ποια είναι η "καλλίστη". Συνεχιζόταν με την κρίση του Πάριδος, την αρπαγή της ωραίας Ελένης, την σύναξη των Αχαιών στην Αυλίδα, την απόβαση στο Ίλιον και τα πρώτα εννέα χρόνια τού τρωικού πολέμου.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Ομηρικά-Ομηρικός κύκλος, εκδ. ΚΑΚΤΟΣ σ. 88 υπ' αριθμόν 792.
  2. Αδαμάντιος Κοραής, Άτακτα, 1830
  3. 30. ἀνθῶν δὲ στεφανωτικῶν μέμνηται ὁ μὲν τὰ Κύπρια Ἔπη πεποιηκὼς Ἡγησίας ἢ Στασῖνος Athēnaíou Deipnosofístai: Athenaei Deipnosophistae libri XV, Εκδοση sumtibus et typis C. Tauchnitii, 1834
  4. «NOCTOC: Τα "Κύπρια Έπη" : Τα πρώτα ποιητικά κείμενα της Κύπρου». noctoc-noctoc.blogspot.gr. Ανακτήθηκε στις 2016-01-09. 
  5. Γραφείο τύπου και πληροφοριών Κυπριακής Δημοκρατίας, ανακτήθηκε 25/12/2008
  6. «Κύπρια Έπη». 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία