Ο Ματθαίος Α΄ διετέλεσε Οικουμενικός Πατριάρχης κατά τα έτη 1397-1410.

Ματθαίος Α΄
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση14ος αιώνας
ΘάνατοςΑυγούστου 1410
Κωνσταντινούπολη
Χώρα πολιτογράφησηςΒυζαντινή Αυτοκρατορία
Πληροφορίες ασχολίας
ΙδιότηταΠατριάρχης
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΟικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ήταν μοναχός της Μονής Χαρσιανείτου, από την ηλικία των δεκαπέντε ετών, πριν το 1380, οπότε χειροτονήθηκε διάκονος. Ήταν μορφωμένος μοναχός και φαίνεται ότι έγινε και ηγούμενος της μονής το 1388[1]. Ήταν μαθητής του Ησυχαστή Μάρκου, ηγουμένου της Μονής Χαρσιανείτου αλλά και επόμενου ηγουμένου και μετέπειτα πατριάρχη Νείλου Κεραμέως[1].[2] Το 1387, κατά την Πατριαρχία του δευτέρου, εξελέγη Μητροπολίτης Κυζίκου, αλλά φαίνεται ότι δεν χειροτονήθηκε[1][3]. Ο Ματθαίος είχε προηγουμένως εκλεγεί μητροπολίτης Χαλκηδόνος, αλλά παρέμεινε ως Εψηφισμένος[4], αφού η δεινή οικονομική κατάσταση της Χαλκηδόνος δεν επέτρεπε τη χειροτονία νέου αρχιερέα[5]. Στη συνέχεια εξελέγη και χειροτονήθηκε μητροπολίτης Κυζίκου συμμετέχοντας στην Ενδημούσα πατριαρχική σύνοδο[6], ενώ άμεσα του επεδόθη ο τίτλος του ῾῾Προέδρου᾽᾽ Χαλκηδόνας, τον οποίο διατήρησε μέχρι την εκλογή του Χαλκηδόνος Γαβριήλ, που με τη σειρά του για πρώτη φορά λαμβάνει μέρος στην πατριαρχική σύνοδο τον Απρίλιο του 1389[7]. Περί τα τέλη της βραχύβιας πατριαρχίας Καλλίστου Β´ (τέλη Μαΐου -Ιούλιος ή Οκτώβριος 1397) ο Ματθαίος μετείχε στην πατριαρχική σύνοδο ως ῾῾᾽Πρωτόθρονος᾽᾽[2].´´Χειροτονήθηκε Πατριάρχης το 1397, έχοντας την εύνοια του Αυτοκράτορα Μανουήλ Β' Παλαιολόγου. Κατά την Πατριαρχία του ο Ματθαίος αγωνίστηκε να εξυγιάνει τα οικονομικά του Πατριαρχείου και πήρε σημαντικές συνοδικές αποφάσεις για τον κλήρο και τους μοναχούς. Στην εκλογή του αντέδρασαν οι Μητροπολίτες Αγκύρας Μακάριος[8], Μηδείας Ματθαίος και ο μέγας Χαρτοφύλακας Ιωάννης Ολόβωλος, οι οποίοι πέτυχαν να τον εκθρονίσουν κατά την διάρκεια απουσίας του Αυτοκράτορα Μανουήλ Β´ στη Δύση, το φθινόπωρο του 1402. Όταν επέστρεψε ο Αυτοκράτορας, ο Πατριάρχης Ματθαίος Α´ επέστρεψε στον θρόνο (14 Ιουνίου 1403), όπου και παρέμεινε ως τον θάνατό του τον Αύγουστο του 1410[1][3].

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Erich Trapp, Rainer Walther, Hans-Veit Beyer, Katja Sturm-Schnabl, Ewald Kislinger, Ioannis Leontiadis, Sokrates Kaplaneres (1976–1996). «17387. Ματθαῖος Ι.». Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. ISBN 3-7001-3003-1. 
  2. 2,0 2,1 KAPSALIS, A (2005). Matthew I, Patriarch of Constantinople (1397-1410). Athens. σελίδες 56–60. ISBN 960630972X. 
  3. 3,0 3,1 Οικουμενικό Πατριαρχείο
  4. ΚΑΨΑΛΗΣ, Α (2005). Η Συμμετοχή των Εψηφισμένων ως Επισκόπων στην Πατριαρχική Σύνοδο: Συμβολή στη λειτουργία του θεσμού της Πατριαρχικής Συνόδου έως τον ΙΔ´ αιώνα. ΑΘΗΝΑ. σελίδες 211–264. ISBN 9606309746. 
  5. KAPSALIS, A (2005). Matthew I, Patriarch of Constantinople (1397-1410). Athens. σελίδες 46–49. ISBN 960630972X. 
  6. KAPSALIS, A. (2005). Matthew I Patriarch of Constantinople (1397-1410). Athens. σελίδες 52–56. ISBN 960630972X. 
  7. KAPSALIS, A (2005). Matthew I, Patriarch of Constantinople (1397-1410). Athens. σελίδες 46–52. ISBN 960630972X. 
  8. ΚΑΨΑΛΗΣ, Α (2005). Μακάριος Αγκύρας (1397-1505), Βίος-Δράση Συγγραφικό έργο. ΑΘΗΝΑ. ISBN 9606309738. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Οικουμενικό Πατριαρχείο
  • Erich Trapp, Rainer Walther, Hans-Veit Beyer, Katja Sturm-Schnabl, Ewald Kislinger, Ioannis Leontiadis, Sokrates Kaplaneres (1976–1996). «17387. Ματθαῖος Ι.». Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. ISBN 3-7001-3003-1. 

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Ιωάννης Κονιδάρης, Επιτελεύτιος βούλησις και διδασκαλία του οικουμενικού πατριάρχου Ματθαίου Α΄(1397-1410), Επετηρίς της Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ. ΜΕ΄(1981-1982), σελ. 462-515


τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Κάλλιστος Β΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1397-1410
Διάδοχος
Ευθύμιος Β΄