Νομοί της Ελλάδας

(Ανακατεύθυνση από Νομός)
Χάρτης της Ελλάδας διαιρεμένης σε νομούς

Μέχρι το 2010 σε κάθε νομό αντιστοιχούσε ένας δευτεροβάθμιος οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης (νομαρχία), με εξαίρεση την Αττική. Από την 1η Ιανουαρίου 2011, οπότε τέθηκε σε ισχύ το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» του Ν. 3852/2010,[1] οι νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν (με μετονομασία ή διάσπαση) από τις περιφερειακές ενότητες.

Στους νομούς δεν συμπεριλαμβάνεται το Άγιο Όρος, το οποίο ορίζεται ως «Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία» ευρισκόμενη εντός της χώρας, αλλά υπαγόμενη σε ειδικό καθεστώς.

Πίνακας περιεχομένων

Οι 51 ΝομοίΕπεξεργασία

 
Διοικητική διαίρεση της Αττικής: 1 Αθήνα, 2 Ανατολική Αττική, 3 Πειραιάς, 4 Δυτική Αττική.

ΧΑΡΤΗΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

Αττική
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
1 Νομός Αττικής Αθήνα 3.808 3.827.624
Στερεά Ελλάδα
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
2 Νομός Ευβοίας Χαλκίδα 4.167 210.815
3 Νομός Ευρυτανίας Καρπενήσι 1.869 20.081
4 Νομός Φωκίδας Άμφισσα 2.120 40.343
5 Νομός Φθιώτιδας Λαμία 4.441 158.231
6 Νομός Βοιωτίας Λιβαδειά 2.952 120.432
Κεντρική Μακεδονία
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
7 Νομός Χαλκιδικής Πολύγυρος 2.918 105.908
8 Νομός Ημαθίας Βέροια 1.701 140.611
9 Νομός Κιλκίς Κιλκίς 2.519 80.419
10 Νομός Πέλλας Έδεσσα 2.506 139.680
11 Νομός Πιερίας Κατερίνη 1.516 126.698
12 Νομός Σερρών Σέρρες 3.968 176.430
13 Νομός Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη 3.683 1.110.183
Κρήτη
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
14 Νομός Χανίων Χανιά 2.376 156.585
15 Νομός Ηρακλείου Ηράκλειο 2.641 304.270
16 Νομός Λασιθίου Άγιος Νικόλαος 1.823 76.319
17 Νομός Ρεθύμνης Ρέθυμνο 1.496 85.160
Ανατολική Μακεδονία & Θράκη
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
18 Νομός Δράμας Δράμα 3.468 98.287
19 Νομός Έβρου Αλεξανδρούπολη 4.242 147.947
20 Νομός Καβάλας Καβάλα 2.111 124.917
21 Νομός Ροδόπης Κομοτηνή 2.543 112.039
22 Νομός Ξάνθης Ξάνθη 1.793 111.222
Ήπειρος
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
23 Νομός Άρτας Άρτα 1.662 67.877
24 Νομός Ιωαννίνων Ιωάννινα 4.990 167.901
25 Νομός Πρέβεζας Πρέβεζα 1.036 57.491
26 Νομός Θεσπρωτίας Ηγουμενίτσα 1.515 43.587
Ιόνιοι Νήσοι
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
27 Νομός Κέρκυρας Κέρκυρα 641 104.371
28 Νομός Κεφαλληνίας Αργοστόλι 904 41.365
29 Νομός Λευκάδας Λευκάδα 356 23.693
30 Νομός Ζακύνθου Ζάκυνθος 406 39.015
Βόρειο Αιγαίο
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
31 Νομός Χίου Χίος 904 52.674
32 Νομός Λέσβου Μυτιλήνη 1.633 86.436
33 Νομός Σάμου Σάμος 778 43.595
Πελοπόννησος
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
34 Νομός Αρκαδίας Τρίπολη 4.419 86.685
35 Νομός Αργολίδας Ναύπλιο 2.154 97.044
36 Νομός Κορινθίας Κόρινθος 2.290 145.082
37 Νομός Λακωνίας Σπάρτη 3.636 89.138
38 Νομός Μεσσηνίας Καλαμάτα 2.991 159.954
Νότιο Αιγαίο
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
39 Νομός Κυκλάδων Ερμούπολη 2.572 112.615
40 Νομός Δωδεκανήσου Ρόδος 2.714 190.071
Θεσσαλία
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
41 Νομός Καρδίτσας Καρδίτσα 2.636 113.544
42 Νομός Λάρισας Λάρισα 5.381 284.325
43 Νομός Μαγνησίας Βόλος 2.636 208.500
44 Νομός Τρικάλων Τρίκαλα 3.384 131.085
Δυτική Ελλάδα
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
45 Νομός Αχαΐας Πάτρα 3.271 309.694
46 Νομός Αιτωλοακαρνανίας Μεσολόγγι 5.447 210.802
47 Νομός Ηλείας Πύργος 2.618 159.300
Δυτική Μακεδονία
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
48 Νομός Φλώρινας Φλώρινα 1.924 54.768
49 Νομός Γρεβενών Γρεβενά 2.291 37.947
50 Νομός Καστοριάς Καστοριά 1.720 50.322
51 Νομός Κοζάνης Κοζάνη 3.516 170.196
Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
  Άγιο Όρος Καρυές 336 2.416

Ιστορικά ΣτοιχείαΕπεξεργασία

Οι παρακάτω νομοί ήταν μέρος του ελληνικού κράτους που δημιουργήθηκαν από την ανεξαρτησία της Ελλάδας το 1830 μέχρι το 2010, όταν καταργήθηκαν οριστικά με το πρόγραμμα Καλλικράτης:

 
Οι Νομοί της τότε Νεοϊδρυθείσας Ελλάδας, το 1833

Οι πρώτοι δέκα νομοί που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά το 1833:

  • Αχαΐας & Ήλιδος - Οι Νομοί Αχαΐας και Ηλείας αποτέλεσαν τον Νομό Αχαΐδοηλίδας.
  • Αιτωλίας & Ακαρνανίας (1833-2010) - Ο νομός αρχικά περιελάμβανε επίσης ως τμήμα του και τον σημερινό νομό Ευρυτανίας, αποτελώντας αρχικά την Επαρχία Ευρυτανίας. Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα που αναφέρονται παραπάνω, ο νομός δεν χώρισε ποτέ σε δύο νομούς, έτσι είναι ο μόνος νομός που έμεινε στην ιστορία με ένα σύνθετο όνομα.
  • Αρκαδίας (1833-2010) - είναι ο μόνος νομός που μέχρι και σήμερα έχει τα σύνορά του από την ανεξαρτησία αμετάβλητα. Από το 2011 με το πρόγραμμα Καλλικράτης, αποτελεί την Περιφερειακή Ενότητα Αρκαδίας.
  • Αργολίδος & Κορινθίας - Οι Νομοί Κορινθίας και Αργολίδας αποτέλεσαν τον Νομό Αργολιδοκορινθίας, που ως νομός περιλάμβανε αρχικά και την Επαρχία Τροιζηνίας, άλλα και τα νησιά του Αργοσαρωνικού Πόρος, Σπέτσες και Ύδρα, σήμερα τα τρία τελευταία ανήκουν στον Νομό Αττικής, στην Νομαρχία Πειραιώς. Η πρωτεύουσα του νομού ήταν το Ναύπλιο που ήταν τότε η πρώτη πρωτεύουσα του σύγχρονου ελληνικού κράτους (1828-1834), πριν από την κίνηση του βασιλιά Όθωνα να μεταφέρει την πρωτεύουσα οριστικά στην Αθήνα.
  • Αττικοβοιωτίας - Οι Νομοί Αττικής και Βοιωτίας αποτέλεσαν τον Νομό Αττικοβοιωτίας.
  • Κυκλάδων (1833-2010)
  • Ευβοίας - Ο νομός περιελάμβανε αρχικά και τις βόρειες Σποράδες (Αλόννησος, Σκιάθος & Σκόπελος), οι οποίες σήμερα ανήκουν στον Νομό Μαγνησίας, εκτός από το νησί της Σκύρου.
  • Λακωνίας - Ο νομός αρχικά περιελάμβανε το νοτιοανατολικό μισό του Νομού Μεσσηνίας από αυτό που είναι σήμερα.
  • Μεσσηνίας - Ο νομός αρχικά περιελάμβανε το νότιο μισό του Νομού Ηλείας από αυτό που είναι σήμερα.
  • Φωκίδος & Λοκρίδος - Ο νομός αυτός αρχικά δεν περιελάμβανε αρχικά την Επαρχία Δομοκού, η οποία μέχρι τότε ήταν μέρος της Θεσσαλίας (υπό οθωμανική κυριαρχία μέχρι το 1881. Η περιοχή σήμερα αποτελεί τον Δήμο Δομοκού του Νομού Φθιώτιδας έγινε μόνο ένα μέρος του ελληνικού κράτους γενικότερα, και της Φθιώτιδας, ιδίως, μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας στην Ελλάδα το 1881.

Νομοί που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά το 1845:

  • Φωκίδος & Φθιώτιδος - Ο νομός αυτός αποτελούνταν από τους νομούς Φθιώτιδας και Φωκίδας οι οποίοι αποτέλεσαν τον Νομό Φθιωτιδοφωκίδας (το διάστημα 1833-1836 είχε επανασυσταθεί ως Νομός Λοκριδοφωκίδας).

Οι τέσσερις νομοί που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά το 1864 με την προσάρτηση των Επτανήσων στην Ελλάδα:

Το 1864 προσαρτήθηκαν στην Ελλάδα τα Επτάνησα και στις 8 Δεκεμβρίου του 1864 διαιρέθηκαν σε 4 νομούς, αλλά μετά από δυο χρόνια, με τον νόμο ΡΜΓ΄ του 1866, και άλλα δυο, με τον ΣΡΞ΄ του 1868, τα Κύθηρα υπήχθηκαν στον νομό Αργολίδος και τα Επτάνησα χωρίστηκαν προσωρινά σε τρεις νομούς, Κέρκυρας, Κεφαλληνίας και Ζακύνθου.

Τα Κύθηρα μετά την ενσωμάτωση των Επτανήσων στην Ελλάδα, γνώρισαν συνεχείς διοικητικές μεταβολές. Αρχικά εντάχθηκαν το 1866 στον νομό Λακωνίας, στον οποίο παρέμειναν μέχρι το 1868. Την χρονιά αυτή ενσωματώθηκε στους νομούς Αργολίδας και Κορινθίας όπου παρέμεινε μέχρι το 1899. Με την διοικητική διαίρεση του 1899 η επαρχία ενσωματώθηκε στον νεοσύστατο νομό Λακωνικής ο οποίος καταργήθηκε 10 χρόνια μετά και τα Κύθηρα επανήλθαν στους νομούς Αργολίδας και Κορινθίας. Το 1929 η επαρχία ενσωματώθηκε στον νομό Αττικής. Από τα μέσα του 1960 μέχρι τις αρχές του 1980 έγινε μέρος του νομού Πειραιώς και μετά την κατάργησή του έγινε πάλι μέρος του νομού Αττικής.

Η επαρχία καταργήθηκε το 1997 με το σχέδιο Καποδίστριας και στην θέση της δημιουργήθηκε ο δήμος Κυθήρων και η κοινότητα Αντικυθήρων.

Οι τρεις νομοί που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά το 1882 με την προσάρτηση της Άρτας και της Θεσσαλίας στην Ελλάδα:

Διοικητικές διαιρέσεις 1899-1911: Με την Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1899, με την οποία δημιουργήθηκαν αρχικά 26 νομοί, ενώ με την Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1909 (νόμος ΓΥΛΔ΄, υπ' αριθμ. 3434, κατάργηση της προηγούμενης διοικητικής διαίρεσης), δημιουργήθηκαν 16 νομοί:

 
Οι Νομοί της Ελλάδας, το 1899

Αναλυτικά οι Νομοί που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά από το 1899:

Διοικητικές διαιρέσεις 1912-1920: Με την Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1912 με εφαρμογή του νόμου ΔΝΖ΄ 1912 «Περί Δήμων και Κοινοτήτων» Στη συνέχεια ακολούθησαν αποφάσεις και νόμοι (για παράδειγμα το 1912 για αναγνώριση κοινοτήτων που υλοποίησαν και οργάνωσαν τη διοικητική διαίρεση, λαμβάνοντας υπόψη και τις εδαφικές αλλαγές της Ελλάδας).

Οι πέντε νομοί που δημιουργήθηκαν πρώτη φορά το 1912 με την προσάρτηση της Κρήτης στην Ελλάδα:

Νομοί που δημιουργήθηκαν πρώτη φορά το 1914 με την προσάρτηση της Μακεδονίας στην Ελλάδα:

Νομοί που δημιουργήθηκαν πρώτη φορά το 1915 με την προσάρτηση της Ηπείρου, της Μακεδονίας και των βορείων νησιών του Αιγαίου στην Ελλάδα:

Διοικητικές διαιρέσεις 1920-1928: Υπήρχαν επίσης ελληνικοί νομοί σε περιοχές της σημερινής Αλβανίας και της Τουρκίας, κατά τη διάρκεια της ελληνικής κατοχής των περιοχών αυτών κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ελληνοτουρκικού πολέμου (1919-1922), αντίστοιχα. Την περίοδο 1920-1928 η Ελλάδα είχε συνολικά 35 νομούς.

Οι έξι νομοί που δημιουργήθηκαν πρώτη φορά το 1920 με την προσάρτηση της Θράκης, στην Ελλάδα:

Οι πέντε νομοί που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά την περίοδο 1930–1944:

  • Πέλλης (1930-2010) - αποσπάστηκε οριστικά από τον νομό Θεσσαλονίκης, το 1930
  • Κιλκίς (1936-2010) - αποσπάστηκε οριστικά από τον νομό Θεσσαλονίκης, το 1936
  • Θεσπρωτίας - αποσπάστηκε οριστικά από τον νομό Ιωαννίνων
  • Καστορίας (1941-2010) - αποσπάστηκε οριστικά από τον νομό Φλωρίνης, στην περίοδο της κατοχής το 1941
  • Ξάνθης - αποσπάστηκε οριστικά από τον νομό Ροδόπης

Οι τρεις νομοί που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά την περίοδο 1947-1949:

  • Δωδεκανήσου - Τα νησιά ενώθηκαν με την Ελλάδα το 1947, αρχικά ως Γενική Διοίκηση Δωδεκανήσου, και μετά το 1955 ως ο Νομός Δωδεκανήσου. Η επίσημη τελετή της ενσωμάτωσης έγινε στις 7 Μαρτίου του 1948. Το 1955 η Δωδεκάνησος έγινε επισήμως νομός με πρωτεύουσα της νομαρχίας την πόλη της Ρόδου.
  • Ημαθίας - αποσπάστηκε οριστικά από τον νομό Θεσσαλονίκης, το 1949
  • Πιερίας - αποσπάστηκε οριστικά από τον νομό Θεσσαλονίκης, το 1949

Οι τελευταίοι δύο νομοί που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά την περίοδο 1964-1971:

  • Γρεβενών (1964-2010) - Έγινε ξεχωριστός νομός για πρώτη φορά το 1964 όταν αποσπάστηκε ένα μεγάλο τμήμα του νομού Κοζάνης (ο σημερινός δήμος Γρεβενών) και ένα μικρό τμήμα του νομού Λαρίσης (ο σημερινός δήμος Δεσκάτης).
  • Πειραιώς (1971-1980) - αποσπάστηκε προσωρινά από τον νομό Αττικής, το 1971 με την Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1971 η οποία δημιούργησε 7 περιφερειακές διοικήσεις και αύξηση των νομαρχιών από 52 σε 56, 4 νέες στο νομό Αττικής.

Μετά την μεταπολίτευση:

Ελληνική Πολιτεία (1941-1944)Επεξεργασία

 
Η διοικητική διαίρεση της Ελληνικής Πολιτείας και η παρουσία των δυνάμεων του Άξονα σε κάθε περιοχή.

Η νέα κυβέρνηση έκανε μεταβολές, συνενώσεις και αλλαγές στους νομούς της Ελλάδας. Επίσης στον χάρτη φαίνεται η προσάρτηση της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, ενώ φαίνεται ως μέρος της Ελληνικής Πολιτείας ολόκληρος ο νομός Έβρου (εκτός της Σαμοθράκης).

Οι Νομοί που υπήρχαν την περίοδο εκείνη:

Οι περιοχές υπό Γερμανική κατοχή ονομάζονταν και Στρατιωτική Διοίκηση στην Ελλάδα (γερμανικά: Militärverwaltung in Griechenland).

Αναφορές-ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία