Άνοιγμα κυρίου μενού

Το Υ/Β Παπανικολής (Υ2) ήταν υποβρύχιο τύπου Scheider-Leubeut[1] (κλάσης «Κατσώνης») του Πολεμικού Ναυτικού της Ελλάδας, το πρώτο στη σειρά, από τα συνολικά τρία έως τώρα. Θεωρείται το ενδοξότερο ελληνικό υποβρύχιο που έδρασε κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.[1] Έλαβε το όνομά του προς τιμήν του Ψαριανού πυρπολητή του 1821 Δημήτριου Παπανικολή. Κατά τη διάρκεια του πολέμου εκτέλεσε 14 πολεμικές περιπολίες στην Αδριατική και στο Αιγαίο, βυθίζοντας αντίπαλα σκάφη συνολικού εκτοπίσματος 13.000 τόνων.[2] Πρώτος κυβερνήτης υπήρξε ο Πλωτάρχης Μιλτιάδης Ιατρίδης.[1]

Παπανικολής Ι (υποβρύχιο)
Painting the Guns on Board the Greek Submarine Papamicolis, 30 October To 7 November 1942, Beirut, Syria. A13738.jpg
Εργασίες συντήρησης στο Υ/Β Πανανικολής (Υ2), 1942, Μέση Ανατολή.
Πληροφορίες
Παραγγελία1925
ΝαυπηγείοAteliers et Chantiers de la Loire, Ναντ, Γαλλία
Καθέλκυση21 Δεκεμβρίου 1927
Ένταξη σε υπηρεσία21 Δεκεμβρίου 1927
Παροπλισμός1945
Δίδυμα σκάφηY/B Κατσώνης (Y1)
ΧρήσηΥποβρύχιο
Γενικά χαρακτηριστικά
Εκτόπισμα576/775 τόνοι
Μήκος62,5 μέτρα
Πλάτος5,3 μέτρα
Βύθισμα3,6 μέτρα
ΠρόωσηDiesel 1300 ΗΡ, ηλεκτρική 1000 ΗΡ
Ταχύτητα14/09 κόμβοι
Πλήρωμα30 άτομα
Οπλισμός6 Τ/Σ 21’’, 1 πυροβόλο 100 χιλιοστών και 2 πυροβόλα.
δεδομένα

Γενικά στοιχείαΕπεξεργασία

Ναυπηγήθηκε από τη γαλλική ναυπηγική εταιρεία Ateliers et Chantiers de la Loire, με έδρα τη Ναντ. Ήταν ένα από τα δυο ομοίου τύπου (αδελφά σκάφη) υποβρύχια που παραγγέλθηκαν στη Γαλλία από την Ελληνική Κυβέρνηση το 1925. Το άλλο ήταν το Υ/Β Κατσώνης (Y1). Η καθέλκυση έγινε στις 21 Δεκεμβρίου 1927, οπότε υψώθηκε και η ελληνική σημαία, στην Τουλώνη.[1] Παρελήφθη από τον Αντιπλοίαρχο Π. Βανδώρο.[3]

ΔράσηΕπεξεργασία

Κατά την πρώτη φάση της εισόδου της Ελλάδας στον πόλεμο (Οκτώβριος 1940 - Απρίλιος 1941), το Παπανικολής εκτέλεσε 5 περιπολίες στην Αδριατική και βύθισε το ιταλικό ιστιοφόρο Antonietta (22 Δεκεμβρίου 1940), το ιταλικό οπλιταγωγό Firenze (3952 ΤΝ) και ενδεχομένως ένα ακόμη πετρελαιοκίνητο σκάφος (23 Ιανουαρίου 1941).[1][4]

 
Απόσπασμα αναφοράς του Κυβερνήτη του Υ/Β Παπανικολής (Υ2)
(© Eλλ. Πολεμικό Ναυτικό. πηγή: hellenicnavy.gr)

Στη δεύτερη φάση του πολέμου, μετά την κατάληψη της Ελλάδας, το υποβρύχιο κατέφυγε στην Αλεξάνδρεια[1] και εκτέλεσε 9 πολεμικές περιπολίες, εξορμώντας από ναυτικές βάσεις της Μέσης Ανατολής (Μάιος 1941 - Οκτώβριος 1944). Βύθισε διάφορα επιταγμένα από τους Γερμανούς και τους Ιταλούς ιστιοφόρα στο Αιγαίο (κυρίως στο Δυτικό), στην περιοχή της Κρήτης και των Δωδεκανήσων. Επιπλέον, ένα φορτηγό 8.000 τόνων κοντά στη Ρόδο (27 Απριλίου 1941) και άλλο ένα 6.000 τόνων πέριξ της Κρήτης (τέλη 1942). Παράληλλα, έφερε σε πέρας ειδικές αποστολές, όπως αποβιβάσεις και παραλαβές πρακτόρων ή καταδρομέων.[1][4]

Διενήργησε, επίσης, στη Μέση Ανατολή συνολικά 10 ακόμα πολεμικές περιπολίες. Επέστρεψε στην Ελλάδα μετά την Απελευθέρωση και το 1945 παροπλίσθηκε.[1]

Λοιπές πληροφορίεςΕπεξεργασία

Ο πυργίσκος του Υ/Β Παπανικολής διατηρήθηκε στη βάση υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού και στη συνέχεια τοποθετήθηκε ως έκθεμα στο Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος, στον Πειραιά.[3] Το Παπανικολής απεικονίστηκε σε γραμματόσημο των Ελληνικών Ταχυδρομείων, στην αναμνηστική σειρά «Ελληνικό ναυτικό», που κυκλοφόρησε στις 15 Δεκεμβρίου 1978.[5]

Το 2017 το υποβρύχιο Παπανικολής απέκτησε το δικό του εμβατήριο σε μουσική του Παναγιώτη Ντιντή και σε στίχους της μουσικού και καθηγήτριας Μαριάννας Ντέλλα. Στις 22 Φεβρουαρίου 2018 ο Αρχηγός Στόλου αντιναύαρχος Ιωάννης Γ. Παυλόπουλος τίμησε[6][7] τον συνθέτη στο Αρχηγείο Στόλου για την προσφορά του. Έκτοτε η Μουσική του Πολεμικού Ναυτικού έχει εντάξει το εμβατήριο στο ρεπερτόριό της και το εκτελεί σε διάφορες τελετές και εορτές.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού. «Ιστορικά πλοίων» (PDF). ΓΕΕΘΑ. σελ. 1. Ανακτήθηκε στις 12.02.2016.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  • «Υ-2 Παπανικολής». Ιστορία - Παλαιά πολεμικά πλοία. Πολεμικό Ναυτικό. Ανακτήθηκε στις 12.02.2016.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία