Άνοιγμα κυρίου μενού

Το Άθμονον ή Αθμονία (αρχαία ελληνικά: Ἄθμονον ή Ἀθμονία) (ο δήμος: Αθμονίας, Δήμος Αθμονέων) ήταν αρχαίος οικισμός και δήμος της Κεκροπίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας). Θεωρούταν ένας από τους δώδεκα δήμους της Αθήνας που είχε ιδρύσει ο βασιλιάς Κέκροπας.

Άθμονον
7259 - Piraeus Arch. Museum, Athens - Stele Sosimenes & Socrates - Photo by Giovanni Dall'Orto, Nov 14 2.jpg
Επιτύμβια στήλη των αδελφών Σωσιμένη και Σωκράτη από το δήμο του Αθμόνου, περίπου πρώτο μισό 4ου αιώνα π.Χ., Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά.
Γενικά στοιχεία
ΟνομασίαἌθμονον
Άλλες ονομασίεςΑθμονία
Κύριος οικισμόςΆθμονον
Διοικητικά στοιχεία
Ταυτότηταδήμος της αρχαίας Αθήνας
Ονομασία δήμουΔήμος Αθμόνου
Ονομασία δημότηΑθμονεύς
ΦυλήΚεκροπίδα
Ατταλίδα
ΤριττύςΜεσογείων
Σύστημα εξουσίαςΠόλη–κράτος
Πολιτικό σύστημαΑθηναϊκή Δημοκρατία
Τίτλος ηγέτηδήμαρχος
Λήψη αποφάσεωνΑρχαία Βουλή & Δήμος
Αριθμός βουλευτών
1η περίοδος
508 – 307/306 π.Χ.
6
2η περίοδος
307/306–224/223 π.Χ.
10
3η περίοδος
224/223–201/200 π.Χ.
10
4η περίοδος
201/200 π.Χ.– 126/127
άγνωστος
5η περίοδος
126/127–3ος αιώνας
άγνωστος
Ιστορική εξέλιξη
Ίδρυση508 ΠΚΕ
Λήξη3ος αιώνας
Αντικαταστάθηκε απόΔήμος Αμαρουσίου
Λατρευτικές παραδόσεις
ΙεράΙερό της Αμαρυσίας Αρτέμιδος
Ιερό της Ουρανίας Αφροδίτης
ΕορτέςΑμαρύσια
Αρχαιολογία
Περιοχή
Αρχαία Αττική
Σήμερα: Μαρούσι Αττικής
Greece (ancient) Attica Demos II-el.svg
Οι δήμοι της αρχαίας Αθήνας
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Τοποθεσία του αρχαίου ΑθμόνουΕπεξεργασία

Ο δήμος του Αθμόνου, ήταν δήμος των Μεσογείων. Βρισκόταν βορειοανατολικά του κύριου οικισμού της Αθήνας, στην θέση περίπου που βρίσκεται το σημερινό Μαρούσι.[1]

Στο Άθμονον υπήρχε, σύμφωνα με τον περιηγητή Παυσανία, ιερό της Αμαρυσίας Αρτέμιδος[2] (αρχαία ελληνικά: Ἀμαρύσια Ἄρτεμις) από το οποίο πήρε το σημερινό της όνομα η περιοχή. Η χρήση αυτής της ονομασίας επιβεβαιώνεται από επιγραφή που βρέθηκε κοντά στο Μαρούσι[3] η οποία αναφέρει την παρουσία του ιερού της θεότητας, ενώ υπήρχαν και «αμαρύσιες εορτές»,[4] γνωστές ως Αμαρύσια.

Η συμμετοχή του δήμου στην αρχαία ΒουλήΕπεξεργασία

Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές,[5] ως μέλος αρχικά της Κεκροπίδας φυλής, συμμετείχε με 6 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.) συμμετείχε με 10 βουλευτές στη Βουλή των 600 και επίσης με 10 βουλευτές την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.). Την τέταρτη περίοδο (201/200 π.Χ. – 126/127) ο δήμος εντάχθηκε στην Ατταλίδα φυλή (άγνωστος ο αριθμός των βουλευτών), καθώς και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) (επίσης με άγνωστο αριθμό βουλευτών–αντιπροσώπων).

Οι κάτοικοι του ΑθμόνουΕπεξεργασία

Ο δημότης του αρχαίου Αθμόνου ονομαζόταν Αθμονεύς.[6][7] Στην περιοχή του δήμου υπήρχε ιερό αφιερωμένο στην Ουρανία Αφροδίτη.[8] Όπως αναφέρεται από τον Αριστοφάνη στην κωμωδία Ειρήνη,[9] αρκετοί κάτοικοι του δήμου, πιθανόν να ήταν αμπελουργοί και οινοποιοί, καθώς το όνομα που πρωταγωνιστεί τακτικά στο Άθμονο είναι το «τρυγεύς» (Τρυγαίος), υπαινισσόμενο τη συγκομιδή σταφυλιών (αρχαία ελληνικά: τρυγάω). Ο δήμος κατά πάσα πιθανότητα είχε αγροτικό χαρακτήρα και γινόταν εξαγωγή κόκκινου πηλού, χρήσιμου για την εργασία των αγγειοπλαστών.

Μεταγενέστερες αναφορέςΕπεξεργασία

Το 1924 το τοπωνύμιο Άθμονον αναφέρθηκε εκ νέου όταν, στις 16/06/1924, ιδρύθηκε ο Σύλλογος Αθμονέων, έχοντας ως κύριο στόχο την ανάδειξη των αρχαιοτήτων της περιοχής του Αμαρουσίου και ειδικότερα της περιοχής της Παναγίας Νερατζιώτισσας.[10]

Προσωπικότητες από το ΆθμονονΕπεξεργασία

Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από το δήμο του Αθμόνου, όπως ο Βάκχιος ο Αθμονεύς, ο βουλευτής Γενέθλιος ο Αθμονεύς γιος του Αντιόχου, ο βουλευτής Δάμας (Αυρήλιος) ο Αθμονεύς, ο βουλευτής Δαμασίας ο Αθμονεύς, ο βουλευτής Δείδιος (Αθηναίος) ο Αθμονεύς, ο Δερκυλίδης ο Αθμονεύς γιος του Δερκύλου, ο πρέσβης Δημαίνετος ο Αθμονεύς γιος του Ερμοκλέους, ο βουλευτής Δημήτριος ο Αθμονεύς γιος του Αμωμήτου, ο Δημοκλής ο Αθμονεύς, ο θεσμοθέτης Δημοκράτης ο Αθμονεύς γιος του Δημοκράτους, ο φυλέτης Διογένης ο Αθμονεύς γιος του Ευχαρίδου, ο βουλευτής Διοκλής ο Αθμονεύς γιος του Διονυσίου, ο φυσικός Διονύσιος ο Αθμονεύς γιος του Θεοδώρου, ο βουλευτής Διονυσόδωρος ο Αθμονεύς κ.α.[11]

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

Παραπομπές - σημειώσειςΕπεξεργασία

  1. John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 135.
  2. Παυσανίας, “Ελλάδος περιήγησις”, “Αττικά”, I, 31, 4: [...] "Ἀθμονεῖς δὲ τιμῶσιν Ἀμαρυσίαν Ἄρτεμιν". [...]
  3. August Boeckh, "Stele dell'appezzamento di Artemide Amarisia" ("ὅρος Ἀρτέμιδος τεμένους Ἀμαρυσίας"), 528, in Corpus Inscriptionum Graecarum.
  4. [...] "Athmonon: (Ἄθμονον; Áthmonon). Attic mesogeia deme of the phyle Cecropis, later of Attalis; five (six?) bouleutai. In A., which bordered Phlya in the south (?) (IG II2 2776 Z. 49; [1; 2]), lay the sanctuary of Artemis Amarysia (Paus. 1,31,5), whose name lives on in the erstwhile village Marusi (today Amarousio). Here two border stones of the sanctuary (IG I2 865; [2]) were found, as well as a decree of the Athmoneans (IG II2 1203) which relates to the festival of Amarysia, mentions an agon and was set up ‘in the sanctuary’ (of Artemis). Discovery of grave ins…". [...] Athmonon
  5. Αθμον, στην ιστοσελίδα: epigraphy.packhum.org
  6. Στέφανος Βυζάντιος, "Εθνικά", ("Stephani Byzantii Ἐθνικων quæ supersunt." Gr. Edidit Anton Westermann, Λειψία 1839), [...] "Άθμονον, ουδετέρως, δήμος της Κεκροπίδος φυλής. το μέντοι Αθμονήζε και Αθμονήσι δοκεί από της Αθμόνη είναι. το εθνικόν Αθμονεύς, το θηλυκόν Αθμονίς. εν τόπω Αθμονοί. και τα λοιπά ομοίως δήλα". [...], σελ. 17.
  7. Δανιήλ ο Μάγνης, "Λεξικόν Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν, συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος του εκ του Πηλίου όρους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της ελληνικής νεολαίας". Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα. Εν Βενετία 1834. Lexikon historikomythikon kai geographikon (etc.)(Historisch-mythologisches und geographisches Worterbuch etc.) neograece, Daniel Demetrios Magnes, Andreola, 1834, [...] "Αθμονία, ή Άθμονον, δήμος της Αττικής, εκ της Κεκροπίδος φυλής (Κάτοικ, Αθμονεύς)". [...], σελ. 11.
  8. Παυσανίας, “Ελλάδος περιήγησις”, “Αττικά”, I, 14, 7: [...] "πλησίον δὲ ἱερόν ἐστιν Ἀφροδίτης Οὐρανίας". [...]
  9. Αριστοφάνης, Ειρήνη, 190.
  10. Ιστορία του συλλόγου, από την ιστοσελίδα: www.athmoneon.gr του Συλλόγου Αθμονέων.
  11. Δημότες του Αθμόνου. Αναζήτηση με τη λέξη-κλειδί στον τόπο (Place): AQMONEUS (στα κεφαλαία αγγλικά), στις ιστοσελίδες: empressattica.com και atheniansproject.com του Προγράμματος «Αθηναίοι» = Athenians Project

Πηγές – βιβλιογραφίαΕπεξεργασία

Πρωτογενείς πηγές

Δευτερογενείς πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία