Άνω Βαλσαμόνερο Ρεθύμνου
Συντεταγμένες: 35°18′4″N 24°25′16″E / 35.30111°N 24.42111°E
Το Άνω Βαλσαμόνερο ή Βαρσαμόνερο (επίσημο: Άνω Βαλσαμόνερον) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του Δήμου Ρεθύμνης[1] στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Απέχει 14 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και είναι κτισμένο σε υψόμετρο 380 μέτρα[2]. Το όνομά του προέρχεται από το αρωματικό φυτό βάλσαμο ή βάρσαμο, όπως ονομάζεται στην Κρήτη.[3]
Άνω Βαλσαμόνερο | |
---|---|
![]() | |
Διοίκηση | |
Χώρα | Ελλάδα |
Περιφέρεια | Κήτης |
Περιφερειακή Ενότητα | Ρεθύμνης |
Δήμος | Ρεθύμνου |
Δημοτική Ενότητα | Νικηφόρου Φωκά |
Γεωγραφία | |
Γεωγραφικό διαμέρισμα | Κρήτη |
Νομός | Ρεθύμνου |
Υψόμετρο | 380 |
Πληθυσμός | |
Μόνιμος | 84 |
Έτος απογραφής | 2021 |
Πληροφορίες | |
Παλαιά ονομασία | Άνω Βαρσαμόνερο |
Ταχ. κώδικας | 74100 |
Τηλ. κωδικός | +30 28310 |
Ιστορικά στοιχεία
ΕπεξεργασίαΣτο ύψωμα Μονοπάρι, κοντά στο Βαλσαμόνερο, κτίστηκε στα τέλη του 12ου αιώνα ή στις αρχές του 13ου αιώνα, ένα κάστρο το οποίο αποτέλεσε έδρα Καστελλανίας κατά τους ενετικούς χρόνους. Είναι πιθανό να κτίστηκε στη θέση παλαιότερης, ελληνιστικής οχύρωσης.[4] Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Varsamonero Apano στην επαρχία Ρεθύμνου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Apano Varsamonero με 141 κατοίκους και 122 οφειλόμενες αγγαρείες.[3] Το 1834, σύμφωνα με την αιγυπτιακή απογραφή εκείνης της χρονιάς, στο Επάνο Βαρσαμόνερο κατοικούσαν 25 οικογένειες, όλες μουσουλμανικές.[3]
Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται στον δήμο Ατσιπόπουλου και είχε 201 κατοίκους, όλοι μουσουλμάνοι. Στην απογραφή του 1900 είχε 93 κατοίκους μαζί με το Μονοπάρι και υπαγόταν στον ίδιο δήμο. Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται ως έδρα ομώνυμης κοινότητας.[3] Το 1925, το Άνω Βαλσαμόνερο, γραμμένο ως Άνω Βαρσαμόνερο, ορίστηκε έδρα κοινότητας, η οποία παρέμεινε μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση, οπότε και το χωριό προσαρτήθηκε στον Δήμο Νικηφόρου Φωκά.[5]
Δείτε Κοινότητα Άνω Βαλσαμονέρου
Απογραφές πληθυσμού
ΕπεξεργασίαΑναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:
Απογραφή | 1900 | 1920 | 1928 | 1940 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Πληθυσμός[3] | - | 189 | 152 | 147 | 131 | 119 | 122 | 151 | 77 |
Σημεία ενδιαφέροντος
ΕπεξεργασίαΤο κτίριο του Δημοτικού Σχολείου Άνω Βαρσαμόνερου έχει χαρακτηριστεί μνημείο, μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο του στα όρια της ιδιοκτησίας, διότι είναι αξιόλογο κτίριο ειδικής λειτουργίας (διδακτήριο), σημαντικό για τη μελέτη της ιστορίας της αρχιτεκτονικής των σχολικών κτιρίων στην Κρήτη την Τρίτη δεκαετία του 20ου αιώνα. Επίσης, αποτελεί σημείο αναφοράς για τους κατοίκους της περιοχής και είναι συνδεδεμένο με τις μνήμες τους.[6]
Επώνυμοι ΠανωΒαλσαμονερίτες
Επεξεργασία- Μπουγιούκαλος Εμμανουήλ: Αγωνιστής Κρητικών Επαναστάσεων[7]
Ιστοσελίδα
ΕπεξεργασίαΠαραπομπές
Επεξεργασία- ↑ «Τοπική Κοινότητα Άνω Βαλσαμονέρου | Άνω Βαλσαμόνερου | Δήμος». www.rethymno.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2022.
- ↑ «Destination ANO VALSAMONERO (Village) NIKIFOROS FOKAS - Greek Travel Pages». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2022.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α΄. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 245.
- ↑ «ΜΟΝΟΠΑΡΙ - ΚΑΣΤΕΛΛΙ». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2019.[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ «Άνω Βαλσαμόνερον (Ρεθύμνης)». Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019.
- ↑ «ΥΑ ΥΠΠΟ/ΔΙΝΕΣΑΚ/9263/269/4-2-2005 - ΦΕΚ 211/Β/17-2-2005». listedmonuments.culture.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Σεπτεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2019.
- ↑ Δημοκρατία 11/2/1923 σελ.3