Άνοιγμα κυρίου μενού

Συντεταγμένες: 37°58′20″N 23°43′25″E / 37.9722°N 23.7236°E / 37.9722; 23.7236

Για άλλες χρήσεις, δείτε: Άρειος Πάγος (αποσαφήνιση).
Άρειος Πάγος
Logo of the Supreme Civil and Criminal Court of Greece.svg
Ιδρύθηκε16 Οκτωβρίου 1834
ΧώραΕλλάδα
ΤοποθεσίαΑθήνα, Ελλάδα
Ιστοσελίδαareiospagos.gr
Πρόεδρος
ΚάτοχοςΙωσήφ Τσαλαγανίδης
Από28 Αυγούστου 2019

Ο Άρειος Πάγος είναι το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης της Ελλάδας.

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Το όνομα προήλθε από το ομώνυμο δικαστήριο στην Αρχαία Αθήνα και είναι είτε από το θεό Άρη (που κατά την ελληνική μυθολογία δικάστηκε εκεί από τους Θεούς του Ολύμπου για το φόνο του γιου του Ποσειδώνα Αλιρρόθιου), είτε από τις «Αρές Ερινύες» τις λεγόμενες και «Σεμνές» που ήταν χθόνιες θεότητες της τιμωρίας και της εκδίκησης. Ο Άρειος Πάγος ιδρύθηκε στις 16 Οκτωβρίου 1834 με βασιλικό διάταγμα και λειτούργησε ως το ανώτατο δικαστήριο του κράτους. Η πρώτη απόφαση του Αρείου Πάγου (1/1835) κρίθηκε και αποφασίσθηκε στις 30 Απριλίου 1835 και δημοσιεύθηκε την 1η Μαΐου 1835. Μέχρι το 1981 ο Άρειος Πάγος στεγαζόταν στο «Ιλίου Μέλαθρον» επί της Πανεπιστημίου όπου σήμερα στεγάζεται το νομισματικό μουσείο. Από τις 23 Φεβρουαρίου του 1981 μέχρι και σήμερα στεγάζεται στο δικαστικό μέγαρο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, χτισμένο από τον αρχιτέκτονα Ιάσονα Ρίζο, στο χώρο που παλαιότερα βρίσκονταν οι φυλακές Αβέρωφ[1].

ΟργάνωσηΕπεξεργασία

Τα μέλη του Αρείου Πάγου έχουν ισόβια θητεία, αποχωρούν δηλαδή μετά τα 67. Στον Άρειο Πάγο σήμερα υπηρετούν ο Πρόεδρος, ο Εισαγγελέας, δέκα Αντιπρόεδροι, εξήντα Αρεοπαγίτες και δεκαοχτώ Αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου. Τα μέλη του εξετάζουν την ορθότητα της κάθε δικαστικής απόφασης εξασφαλίζοντας με τις αποφάσεις του την ενότητα της νομολογίας. Σε περίπτωση μη σχηματισμού κυβέρνησης, κατά το σύνταγμα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει τη διακριτική ευχέρεια να επιλέξει ανάμεσα στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την ανάθεση σχηματισμού οικουμενικής κυβέρνησης όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής για να διενεργήσει εκλογές και να διαλύσει τη βουλή.

Διατελέσαντες πρόεδροιΕπεξεργασία

Πρόεδρος (γέννηση-θάνατος) Από Μέχρι Σημειώσεις
Χριστόδουλος Κλωνάρης (1788-1849) 1835 1847 Ήταν ο πρώτος πρόεδρος του Αρείου Πάγου.
Ιωάννης Σωμάκης (1794-1854) 1847 1848
Χριστόδουλος Κλωνάρης (1788-1849) 1848 1849 Δεύτερη θητεία
Γεώργιος Α. Ράλλης (1804-1883) 1849 1861 Επιφανής νομικός και πολιτικός της εποχής. Ένας από τους πρώτους καθηγητές της νομικής σχολής Αθηνών.
Αριστείδης Μοραϊτίνης (1806-1875) 1861 1872 Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του ανέλαβε δύο φορές την πρωθυπουργία.
Δημήτριος Βάλβης (1808-1892) 1872 1885 Ως οικουμενική προσωπικότητα βοήθησε πολύ στην εκτόνωση της πολιτικής κατάστασης που επικρατούσε το 1875 με την παραπομπή της κυβέρνησης Βούλγαρη στα δικαστήρια.
Νικόλαος Δεληγιάννης 1885 1891 Αδερφός του Θεόδωρου Δηλιγιάννη. Ήταν εκ των ιδρυτών, και πρόεδρος, της Εταιρείας των φίλων του λαού. Γιος του ήταν ο πολιτικός Επαμεινώνδας Δεληγιάννης.
Κωνσταντίνος Σημαντήρας 1891 1911 Το 1902 ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ πρότεινε στον Σημαντήρα να αναλάβει την προεδρία υπηρεσιακής κυβέρνησης προκειμένου να αποφύγει να δώσει εντολή σχηματισμού στον Θεόδωρο Δηλιγιάννη αλλά εκείνος αρνήθηκε. (βλ. Σανιδικά).
Χρήστος Καψάλης (1851-1921) 1911 1921
Σπυρίδων Τσαγρής (1859-1950) 1921 1922
Αντώνιος Ζηλήμων (1868-1944) 1922 1933
Γεώργιος Πανόπουλος 1933 1941
Κωνσταντίνος Κυριλλόπουλος (1873-1945) 1941 1945 Πέθανε ξαφνικά, ελάχιστες ημέρες από την απόφαση για συνταξιοδότησή του και πριν ακόμα προλάβει να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα Κυβερνήσεως το Βασιλικό Διάταγμα (4.5.1945), με το οποίο αποχωρούσε από τα καθήκοντά του λόγω συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας.
Ιωάννης Σακκέτας 1945 1948
Ηλίας Παπαηλιού (1882-1960) 1948 1953
Χρήστος Σταυρόπουλος 1953 1953
Ιωάννης Αποστολόπουλος (1891-1959) 1953 1959
Κωνσταντίνος Καυκάς (1892-1974) 1959 1963
Στυλιανός Μαυρομιχάλης (1902-1981) 1963 1968 Στις 28 Σεπτεμβρίου του 1963 σχημάτισε υπηρεσιακή κυβέρνηση, η οποία παρέμεινε μέχρι τις 8 Νοεμβρίου, με σκοπό να οδηγήσει την χώρα στις εκλογές
Θεόδωρος Καμπέρης 1968 1969
Αθανάσιος Γεωργίου 1969 1970
Βασίλειος Πατσουράκος (πέθανε τον Αύγουστο του 1987) 1970 1973
Λύσανδρος Κανελλάκος (πέθανε, έπειτα από τροχαίο δυστύχημα στη Φιλοθέη, τον Μάιο του 1975) 1973 1974
Δημήτριος Μαργέλλος 1974 1975
Κωνσταντίνος Ζαχαρής 1975 1976
Σπυρίδων Γάγγας (1909-1986)[2] 1976 1977
Γεώργιος Καραμάνος (19.. - 17 Φεβρουαρίου 1982) 1977 1978
Σπυρίδων Κόλλας (1911-1986)[3] 1978 1979
Δημήτριος Σκούμπης 1979 1982
Γεώργιος Κώνστας (1918-) 1982 1985 Ο πρώτος Πρόεδρος του Αρείου Πάγου που επελέγη από κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ. Γνωστός για τις προοδευτικές του ιδέες ήδη από την προδικτατορική περίοδο, μετά την επιβολή της χούντας απολύθηκε από το δικαστικό σώμα. Πρωτοστάτησε στο συνδικαλιστικό κίνημα των δικαστικών και την ίδρυση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων.[4]
Αντώνιος Στασινός (1922-2013) 1985 1989 Συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση ως ΕΠΟΝίτης επί Κατοχής
Ιωάννης Γρίβας (1923-2016) 1989 1990 Την περίοδο από 11 Οκτωβρίου 1989 έως 23 Νοεμβρίου 1989 διετέλεσε υπηρεσιακός πρωθυπουργός ως πρόεδρος του Αρείου Πάγου (Υπηρεσιακή κυβέρνηση Ιωάννη Γρίβα 1989).
Βασίλειος Κόκκινος (1929-2019) 1990 1996 Ήταν πρόεδρος του ειδικού δικαστηρίου που δίκασε και αθώωσε τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Στέφανος Ματθίας (1935-2009) 1996 2002
Γεώργιος Κάπος (1938-) 2002 2005
Ρωμύλος Κεδίκογλου (1940-) 2005 2007
Βασίλειος Νικόπουλος (1942-) 2007 2009
Γεώργιος Καλαμίδας (1944-) 2009 2011
Ρένα Ασημακοπούλου (1946-) 2011 2013 Η πρώτη γυναίκα που ανήλθε στην προεδρία του Αρείου Πάγου
Μιχαήλ Θεοχαρίδης (1947-) 2013 2014
Αθανάσιος Κουτρομάνος (1948-) 2014 2015
Βασιλική Θάνου (γεν. 1950, Χαλκίδα) 29 Ιουνίου 2015 30 Ιουνίου 2017 Πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ελλάδας (υπηρεσιακή, από τις 27 Αυγούστου-21 Σεπτεμβρίου 2015)
Βασίλειος Πέππας 18 Σεπτεμβρίου 2017 30 Ιουνίου 2019
Ιωσήφ Τσαλαγανίδης 28 Αυγούστου 2019 Ο Ιωσήφ Τσαλαγανίδης επιλέχθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, μετά τις βουλευτικές εκλογές της 7 Ιουλίου 2019. Εντούτοις, πριν τις εκλογές, στις 31-5-2019, το Υπουργικό Συμβούλιο της Κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ είχε επιλέξει ως Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την Ειρήνη Καλού. Η πράξη αυτή είχε προκαλέσει την αντίδραση της ΝΔ, καθώς ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είχε δηλώσει ότι θα προκηρύξει εκλογές, μετά και την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις Ευρωεκλογές και Δημοτικές - Περιφερειακές εκλογές του Μάιου 2019 . Τελικά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν υπέγραψε το Προεδρικό Διάταγμα που του είχε αποστείλει πριν τις εκλογές η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, και η ΝΔ, ξεκινώντας εκ νέου τη διαδικασία επιλογής, επέλεξε τον Ιωσήφ Τσαλαγανίδη ως νέο Πρόεδρο του ΑΠ [5] [6] [7]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Οι λευκοί ιππότες της Αθήνας: Τα 9 μαρμάρινα κτίρια που φωτίζουν την πόλη». The Huffington Post. Ανακτήθηκε στις 22 Μαρτίου 2017. 
  2. Ετάφη στις 6 Αυγούστου 1986 στο Β΄ Νεκροταφείο Αθηνών (Τα Νέα, 6-8-1986, σελ. 39).
  3. Κοινωνικά, 12-13 Οκτ. 1986, σελ. 2.
  4. http://www.ende.gr/index.php/i-enwsi/istoriko
  5. «Νέα εισαγγελέας η κ. Δήμητρα Κοκοτίνη, της Ιωάννας Μάνδρου | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2019. 
  6. «Νέα ηγεσία στον Αρειο Πάγο: Πρόεδρος ο Ιωσήφ Τσαλαγανίδης, εισαγγελέας ο Βασίλης Πλιώτας, της Ιωάννας Μάνδρου | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2019. 
  7. Team, ΤοΒΗΜΑ (12 Ιουλίου 2019). «Παυλόπουλος: Eπέστρεψε τα διατάγματα για τις αλλαγές στη Δικαιοσύνη». Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2019. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία