Αμπελιά Θεσπρωτίας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 39°25′51″N 20°26′03″E / 39.43083°N 20.43417°E / 39.43083; 20.43417

Η Αμπελιά είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Παραμυθιάς, του δήμου Σουλίου, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Θεσπρωτίας, στην περιφέρεια Ηπείρου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. [1][2] Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Σουλίου του νομού Θεσπρωτίας, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Ηπείρου. [3][4]

  • Μέχρι το 1958 ο οικισμός ονομαζόταν Δράγανη. [2][3]
Αμπελιά
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αμπελιά
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΗπείρου
Περιφερειακή ΕνότηταΘεσπρωτίας
ΔήμοςΔήμος Σουλίου
Δημοτική ΕνότηταΠαραμυθιάς
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΉπειρος
ΝομόςΘεσπρωτίας
Έκταση26,175 (η κοινότητα) χλμ2
Υψόμετρο250 μέτρα
Πληθυσμός148 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΔράγανη
Ταχ. κωδ.462 00

ΓεωγραφίαΕπεξεργασία

Η Αμπελιά είναι πεδινός οικισμός στο νοτιοκεντρικό τμήμα του νομού Θεσπρωτίας. Βρίσκεται στις βορειοδυτικές υπώρειες του υψώματος «Δάφνη» (508 μ.) και νότια της μικρής λίμνης Προντάνης, νοτιοδυτικά της Παραμυθιάς και σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 250. Aπέχει 25 χλμ. περίπου ΝΑ. της Ηγουμενίτσας. [5][3][4][6]

Τοπική κοινότηταΕπεξεργασία

Η τοπική κοινότητα Αμπελιάς είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 26,175 χμ² (2011). Περιλαμβάνει και τους οικισμούς Άγιος Παντελεήμονας και Ράπι. [1]

ΠληθυσμόςΕπεξεργασία

Μόνιμος [7][8][9]
Έτος Πληθυσμός
1991 214 (262)
2001 174 (222)
2011 148 (185)
Πραγματικός (de facto) [3] [4] [1]
Έτος Πληθυσμός
1961 442 (898)
1971 289 (610)
1981 253 (610)
1991 230 (280)
2001 194 (244)
2011 146 (183)

(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»Επεξεργασία

Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1919 ως Δράγανη και ορίστηκε έδρα της ομώνυμης κοινότητας του νομού Ιωαννίνων. Το 1937 υπήχθη στον νομό Θεσπρωτίας και το 1958 μετονομάστηκε σε Αμπελιά. Με το ΦΕΚ 244Α – 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αμπελιάς και προσαρτήθηκε στον δήμο Παραμυθιάς. Με το ΦΕΚ 87Α – 07/06/2010 αποσπάστηκε από τον δήμο Παραμυθιάς και προσαρτήθηκε στον δήμο Σουλίου. [2]

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Από την περιοχή της Αμπελιάς που, τότε, ονομαζόταν Δράγανη καταγόταν η μεγάλη οικογένεια των Μποτσαραίων. Μάλιστα, είχαν εγκατασταθεί στη θέση «Σούλθι» με τα κοπάδια τους. Το Σούλθι, με τους αλλεπάλληλους περιμετρικούς λόφους, ήταν ένα φυσικό οχυρό, που προσέφερε κάποια ασφάλεια από τους τουρκαλβανούς της περιοχής. [10]

ΑξιοθέαταΕπεξεργασία

  • Η εκκλησία Κοίμησης της Θεοτόκου στο νότιο τμήμα του οικισμού
  • Τα ιστορικά ξωκκλήσια της Αγίας Βαρβάρας και του Αγίου Γεωργίου
  • Η λίμνη Προντάνη, βόρεια του οικισμού, σταθμός ορνιθολογικής παρατήρησης

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 2006 (ΠΛΜ)
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)
  • Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ., 2010
  • Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)