Άνοιγμα κυρίου μενού

Συντεταγμένες: 36°50′2″N 22°43′41″E / 36.83389°N 22.72806°E / 36.83389; 22.72806

Αστέρι
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αστέρι
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΠελοποννήσου
Περιφερειακή ενότηταΛακωνίας
ΔήμοςΕυρώτα
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοποννήσου
Περιφερειακή ενότηταΛακωνίας
Υψόμετρο20
Πληθυσμός250 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΒρίνικο
Ταχ. κωδ.23055
Τηλ. κωδ.+30 27350

Το Αστέρι, γνωστό και ως "Βρίνικον" ή "Μπρίνικο", είναι χωριό της Λακωνίας στο Δήμος Ευρώτα με πληθυσμό 250 κάτοικους.

Πίνακας περιεχομένων

Ονόματα και διοικητικές μεταβολές του οικισμούΕπεξεργασία

Ως 'Βρόνικον' του Νομού Λακωνίας ο οικισμός εντάχθηκε στο δήμο Ακριών (21/03/1835). Με το ΦΕΚ 5Α (08/03/1841) ο οικισμός αποσπάσθηκε από το δήμο Ακριών και προσαρτήθηκε στο δήμο Έλους. Με το ΦΕΚ 136Α (08/07/1899) ο οικισμός αποσπάσθηκε από το νομό Λακωνίας και εντάχθηκε διοικητικά στο Νομό Λακεδαίμονος. Με το ΦΕΚ 282Α (04/12/1909) ο οικισμός αποσπάσθηκε από το νομό Λακεδαίμονος και εντάχθηκε στο νομό Λακωνίας. Με το ΦΕΚ 261Α (31/08/1912) το όνομα του οικισμού διορθώθηκε από 'Βρόνικον' σε 'Βρίνικον'. Επίσης ο οικισμός αποσπάσθηκε από το δήμο Έλους και ορίσθηκε ως έδρα της κοινότητας Βρινίκου. Με το ΦΕΚ 156Α (08/08/1928) ο οικισμός μετονομάστηκε σε 'Αστέριον' του Νομού Λακωνίας και λειτούργησε ως αυτοδιοικούμενη κοινότητα για το μεγαλύτερο διάστημα του 20ου αιώνα.[1][2] Με το ΦΕΚ 136Α (30/08/1994) καταργήθηκε διοικητικά η κοινότητα Αστερίου και ο οικισμός προσαρτήθηκε ως δημοτικό διαμέρισμα στο Δήμο Ελους του νομού Λακωνίας όταν αυτός συστάθηκε με το πρόγραμμα Καποδίστριας με έδρα το Βλαχιώτη. Μετά την κατάργηση του Δήμου Ελους το 2010, με το ΦΕΚ 87Α (07/06/2010) το Αστέρι εντάχθηκε στον νέο Δήμο Ευρώτα με έδρα την Σκάλα, με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης.

Γεωγραφία και τοπογραφίαΕπεξεργασία

Η γεωγραφική θέση του Aστερίου σε σχέση με τους γύρω οικισμούς βρίσκεται εδώ. Το Αστέρι βρίσκεται χτισμένο πάνω και γύρω απο μικρό λόφο στην κοιλάδα του Ευρώτα, σε περιοχή με εύφορα εδάφη οπου καλιεργούνται κυρίως οπωροκηπευτικά, πορτοκαλοειδή και ελιές.

ΕνορίαΕπεξεργασία

Το Αστέρι είναι έδρα της Ενορίας του Ιερού Ναού Αγίου Παντελεήμονος που ιδρύθηκε πριν απο το έτος 1899, "ως εμ­φαίνεται εκ της από 12.6.1899 αιτήσεως του Εφημερίου περί εκδόσεως αδείας Γάμου, εκ του αρχείου της Ιεράς Μητροπόλεως" [Δες Αριθμ. 294/484/6.3.2015/15 (ΦΕΚ 965 Β/28-05-2015): Αναγνώρισις συστάσεως Ενοριών και Ιερών Μονών της Ιεράς Μητροπόλεως Μονεμβασίας και Σπάρτης, συμφώνως προς το άρθρον 25 του Ν. 4301/2014].

Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο (πρωην Γεωργικό Ινστιτούτο)Επεξεργασία

Στο Αστέρι έχει την έδρα του το Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο (πρώην Γεωργικό Ινστιτούτο) του Δήμου Ευρώτα, στο κτήριο που παλαιότερα στέγαζε το Δημοτικό Σχολείο. Το Ινστιτούτο αναβαθμίστηκε το 2013 και συνεργάζεται με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή Θεσσαλονίκης.[3][4]

ΠληθυσμόςΕπεξεργασία

Στοιχεία από επίσημες απογραφές του Ελληνικού Κράτους

Χρόνος Αριθμός Κατοίκων Αριθμός οικογενειών
1834 51 14
1951 349 -
1981 - -
1991 - -
2001 315 -
2011 250

ΙστορίαΕπεξεργασία

Το Αστέρι Λακωνίας βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή όπου αρκετοί αρχαιολόγοι τοποθετούν το μυκηναϊκό Έλος. Για παράδειγμα οι αρχαιολόγοι Waterhouse και Hope Simpson 'τοποθέτησαν το μυκηναϊκό Έλος στην περιοχή τού Αγίου Στεφάνου, στο δυτικό άκρο της σημερινής πεδιάδας Σκάλας - Βλαχιώτη, χωρίς όμως να αποκλείσουν την πιθανότητα το Έλος να βρισκόταν ανατολικότερα, στην περιοχή τού Αστεριού, θέση που συμπίπτει καλύτερα με την περιγραφή τού περιηγητή Παυσανία'[5] όπως θα δούμε παρακάτω. Συμφωνα με τη μυθολογία 'πρώτος οικιστής της περιοχής ήταν ο νεότερος γιος του Περσέα (βασιλιά της Τίρυνθας και ιδρυτή των Μυκηνών) Έλιος [...] μια μυθική παράδοση που έφτανε μέχρι τα χρόνια του Στράβωνα και του Παυσανία. Από τον Έλιο έλαβε και την ονομασία Έλος. Κατά τον Τρωικό Πόλεμο το Έλος ήταν σημαντική πόλη. Είχε γίνει το λιμάνι των Αμυκλών και το επίνειο όλης της κεντρικής Λακωνίας. Το «έφαλον πτολίεθρον Έλος» (δηλ. η παραθαλάσσια πόλη Έλος) είχε συμμετάσχει με δικά του πλοία στον Τρωικό πόλεμο (Ομήρου Ιλιάδα Β584) γεγονός που υποδηλώνει την οικονομική ευρωστία του' [6]

Ο Παυσανίας αναφέρει ότι 'το Έλος χτίστηκε από το νεώτερο γιό του Πέρσες, τον Ελιο και αργότερα υποτάχθηκε από στους Δωριείς [Παυσ. ΠΙ, 20, 6]' και ότι 'οι Λακεδαιμόνιοι κατέστρεψαν το 'Έλος που μέχρι τότε κατείχαν οι Αχαιοί και νίκησαν σε μάχη τους Άργείους, οι όποίοι προσέτρεξαν σε βοήθεια των Αχαιών όταν ήταν βασιλιάς ο Αλκαμένης, γιος τού Τηλέκλου [Παυσ. ΠΙ, 2, 7]'. Επίσης ότι την εποχή που εκανε την περιήγηση του, το Ελος 'ήταν μια παραθαλάσσια ερειπωμένη πολίχνη που απείχε 80 στάδια, από το οχυρό της Τρινάσου [Παυσ, ΠΙ, 22,4], στην ανατολική πλευρά στη σημερινής πεδιάδας και 30 στάδια από τις Άκριές, στη σημερινή Κοκκινιά της Γλυκόβρυσης' [5].

ΑνασκαφέςΕπεξεργασία

Ανασκαφές στην ευρύτερη περιοχή του Ελους και στο Αστέρι (περιοχή Αι-Στράτηγου) έκανε η Βρετανική Σχολή Αθηνών υπό την εποπτεία των Helen Waterhouse [7] και Richard Hope Simpson (δες εδώ [8] για λεπτομερή περιγραφή του ιστορικού των ανασκαφών και των ευρημάτων).

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία