Άνοιγμα κυρίου μενού

O Γναίος Ναίβιος (;-τέλη 3ου αι.π.Χ) ήταν λατίνος δραματικός ποιητής.

Γναίος Ναίβιος

Πίνακας περιεχομένων

ΒίοςΕπεξεργασία

Ο Γναίος Ναίβιος γεννήθηκε στην Καμπανία. Έλαβε μέρος στον Α΄ Καρχηδονιακό Πόλεμο στο πλευρό των Ρωμαίων. Ως δραματουργός πρωτοεμφανίζεται το 235 ή 231 π.Χ. Πεθαίνει στα τέλη του 3ου αιώνα π.Χ.

ΕργογραφίαΕπεξεργασία

  • Έπος: Bellum Poenicum
  • Τραγωδίες: Aesiona, Danae,
  • Praetextae: Clastidium, Lupus-Romulus, (ίσως δύο έργα), Veii (αβέβαιο)
  • Κωμωδίες: Acontizomenos, Agitatoria, Agrypnuntes, Appella, Astiologa , Colax, Commotria, Corollaria, Corollaria, Dementes, Demetrius, Dolus,Figulus, Glaucoma, Gymnasticus, Lampadio, Nagido, Nervolaria, Paelex, Personata, Proiectus, Quadrigeniti, Stalagmus, Stigmatias, Tarentilla, Technicus, Testicularia, Tribacelus, Triphallus, Tunicularia
Άλλα: Satura (αβέβαιο)[1]

Πηγές-πρότυπα-είδηΕπεξεργασία

Το υλικό του που συνδυάζει μύθο και ιστορία αντλείται τόσο από προσωπικές αναμνήσεις του όσο και από ρωμαϊκές αφηγήσεις. Δεν είναι σίγουρη η επιρροή του από τον Fabius Pictor αλλά σίγουρα επηρεάστηκε από τον Φιλίνο τον Ακραγαντινό. Οι μύθοι καταγωγής των Ρωμαίων αντλούνται από τον Τίμαιο τον Ταυρομενίτη. Κοινά θεματολογικά στοιχεία έχουν κάποιες τραγωδίες του (Hector proficiscens, Lucurgus) με τον Αισχύλο και τον Ευριπίδη (Iphigenia).[2]

Ιδεολογικά χαρακτηριστικάΕπεξεργασία

Υπάρχουν υποθέσεις διατύπωσης λογοτεχνικών θεωρίας στους προλόγους των κωμωδιών του γινόμενος έτσι πρόδρομος του Τερέντιου. Την αυτοσυνειδησία του ως ποιητή αποτυπώνει ο λόγος των Μουσών στο Bellum Poenicum ενώ στο ίδιο έργο αυτοπαρουσιάζεται ως Ρωμαίος στρατιώτης αυτόπτης μάρτυρας οπότε νομιμοποιείται ως ιστοριογράφος.[3] Στα έργα του επιχείρησε να ενισχύσει τη θρησκευτική και ηθική συνείδηση του κράτους:εξαίρει τη σύνδεση ατόμου και συνόλου μέσα από τις λατρευτικές πράξεις. Η άντληση υποθέσεων από τον τρωικό μυθολογικό κύκλο είναι η βάση για τη συνειδητοποίηση από τους Ρωμαίους του προορισμού τους. Ο ρωμαϊκός χαρακτήρας των κωμωδιών του έγκειται στην προτιμησή του για παροχή ηθικών συστάσεων.[4] Τέλος σε μια εποχή οπότε πολεμούνταν οι βακχικές γιορτές, ο ίδιος στρέφεται κατά των πολέμιων αυτών (κωμωδία Lucurgus) ενώ δεν κρύβει την πίστη του στον θεό των πληβείων Liber και εν τέλει την απέχθειά του προς κάθε μορφή τυραννίας.[5]

Λογοτεχνική τεχνικήΕπεξεργασία

Ο Ναίβιος έκανε contaminatio δηλαδή συμφυρμό διαφόρων έργων.Προβαίνει σε εκρωμαϊσμό των έργο του προσθέτοντας την κατάληξη -aria (π.χ. Corollaria= κωμωδία του στεφανιού). Η ονοματοποιία του συνδέεται είναι παρόμοια με τις ονομασίες των νόμων, π.χ lex agraria. Τα πρόσωπα των έργων του είναι: Ιταλίδες μοιρολογήτρες, για τσιγκουνιά των πόλεων Lanuvium και Praeneste. Έτσι θεωρήθηκε ο ευρέτης της togata, της κωμωδίας που παιζόταν στη Ρώμη. [6]

Απήχηση-επιρροή-συμβολέςΕπεξεργασία

Η γλώσσα του Ναίβιου θεωρήθηκε υπόδειγμα ενός καθαρού, αλλά ήδη κάποιου αρχαιοπρεπούς λατινικού λόγου. Ο Πλαύτος και ο Βεργίλιος ξεπέρασαν τον Ναίβιο και τα έργα του χάθηκαν. [7]Το έργο του Bellum Poenicum γνώρισε διάφορες επανεκδόσεις. Μεταγενέστεροι λεξικογράφοι και γραμματικοί δεν είχαν μπροστά τους το σύνολο του έργου αλλά αποσπάσματα.[8]Η Αινειάδα του Βεργίλιου δέχεται επιδράσεις από το Εquos Troianos ενώ αντιστρέφει τη σύλληψη του Bellum Poenicum: ενώ στο έργο του Ναίβιου η ιστορία ήταν η κύρια δράση και ο μύθος το φόντο, στο έργο του Βιργίλιου η ιστορία είναι μια προφητεία και ο μύθος το πεδίο όπου διαδραματίζεται η υπόθεση. [9]Στον Μεσαίωνα είναι γνωστός ως κωμικός ποιητής ενώ στα χρόνια του Ουμανισμού συγκεντρώνονται αποσπάσματα των έργων του.[10] Με βάση την γνώση της σύγχρονης ιστορίας που διαθέτει, θεμελιώνει το ρωμαϊκό ιστορικό έπος και την praetexta. Επίσης συμβάλει στον εκλατινισμό σύνθετων ομηρικών επιθέτων, ενώ κατακτά πρώτος τον εξάμετρο.[11]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007,σελ. 134
  2. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007, σελ. 136-137
  3. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007, σελ.139
  4. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007, σελ.140
  5. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007, σελ.141
  6. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007,σελ. 137
  7. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007,σελ. 141
  8. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007,σελ. 142
  9. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007,σελ. 142
  10. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007,σελ. 142
  11. Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007,σελ. 143

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Michael Von Albrecht, Ιστορία της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας.τομ.I, μτφρ. Δ.Ζ.Νικήτας, εκδ.Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007(7η επανέκδοση)
  • H. J. Rose, Ιστορία της λατινικής λογοτεχνίας. Από τις ρίζες ως την ποίηση του Αυγούστου, τομ.Α, μτφρ. Κ.Χ. Γρόλλιου, εκδ.Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1978