Άνοιγμα κυρίου μενού

Η εκτέλεση του υποστράτηγου Κρεχ πραγματοποιήθηκε στις 27 Απριλίου 1944 από τμήμα του ΕΛΑΣ και οδήγησε σε σκληρά αντίποινα από τις κατοχικές δυνάμεις και συνετέλεσε στην κήρυξη της Πελοποννήσου ως ζώνης επιχειρήσεων.

Εκτέλεση του υποστράτηγου Κρεχ
Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Χρονολογία27 Απριλίου 1944
ΤόποςΜολάοι
ΈκβασηΕκτέλεση Γερμανού Υποστρατήγου και μελών συνοδείας του - γερμανικά αντίποινα.
Αντιμαχόμενοι
Διμοιρία του 8ού Συντάγματος (Λακωνίας) του ΕΛΑΣ
Συνοδεία του υποστράτηγου Φράντς Κρεχ
Ηγετικά πρόσωπα
Ανθυπολοχαγός Μανώλης Σταθάκης
Υποστράτηγος Φράντς Κρεχ  
Δυνάμεις
άγνωστες
Συνοδεία 26 στρατιωτών
Απώλειες
άγνωστες
τουλάχιστον 4 νεκροί και 5 τραυματίες[1]

ΓεγονόταΕπεξεργασία

 
Μανώλης Σταθάκης αξιωματικός του ΕΛΑΣ
 
Σκαρίφημα της επίθεσης από το ειδικό επιτελείο της F στρατιάς του 68ου σώματος στρατού

Διμοιρία του 8ου (Λακωνίας) Συντάγματος του ΕΛΑΣ, υπό τον ανθυπολοχαγό (Π.Ζ) του Ελληνικού Στρατού[2] Μανώλη Σταθάκη[3][4], επιτέθηκε κατά του διοικητή της 41ης Μεραρχίας Οχυρών και υποστράτηγου (Generalmajor) της ναζιστικής Γερμανίας, Φράντς Κρεχ (Franz Krech[5]), και της συνοδείας του στην περιοχή των Μολάων Λακωνίας στις 27 Απριλίου 1944. Αποτέλεσμα της επίθεσης ήταν ο θάνατος του Κρεχ και τεσσάρων μελών της συνοδείας του. Την προηγούμενη ημέρα είχε γίνει η Απαγωγή του υποστράτηγου Κράιπε από Βρετανούς και Έλληνες αντιστασιακούς στην Κρήτη. Το Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών και οι Επιχειρήσεις Ειδικών Αποστολών με τη συνεργασία και του ΕΑΜ διέρρευσαν, για λόγους προπαγάνδας (Επιχείρηση Hemlock) αλλά και υπεράσπισης της πολιτικής του αντάρτικου έναντι των πολύ σκληρών αντιποίνων[6], ότι ο υποστράτηγος Κρεχ εκτελέστηκε από την Γκεστάπο ως αντιφρονούντας και δόθηκε στην δημοσιότητα πλαστογραφημένο γράμμα του όπου καλούσε τους Γερμανούς στρατιώτες σε λιποταξία[7]. Επίσης αναφέρθηκε ότι ο Κρεχ, μαζί με τον υποστράτηγο Κράιπε, θα συμμετείχαν στο κίνημα των αντιφρονούντων «Ελεύθερων Γερμανών»[8].

ΣυνέπειεςΕπεξεργασία

Οι γερμανικές δυνάμεις προχώρησαν στην εκτέλεση των 200 πολιτικών κρατουμένων της Καισαριανής. Σύμφωνα και με την απολογία του Χέλμουτ Φέλμυ στη δίκη της Νυρεμβέργης, ο συνταγματάρχης, και αρχηγός των Ταγμάτων Ασφαλείας Πελοποννήσου, Διονύσιος Παπαδόγγονας, λόγω προσωπικής συμπάθειας στον υποστράτηγο Κρεχ, διέταξε χωρίς ανωτέρα εντολή είτε από τη Γερμανική Διοίκηση είτε από το Υπουργείο Εσωτερικών, τη θανάτωση 100 αντιστασιακών ή ύποπτων για αντιστασιακή δράση[5]. Παρόμοια ήταν και τα συναισθήματα ενός τμήματος της ελληνικής κοινωνίας[9]. Παράλληλα οι Γερμανοί σκότωσαν άλλους 25 στην Αθήνα. Συνολικά το λιγότερο 325 άτομα εκτελέστηκαν, ενώ υπήρξαν και άλλοι νεκροί στον δρόμο της επιστροφής της 117 Μεραρχίας από τους Μολάους στη Σπάρτη. Ο Χέλμουτ Φέλμυ δικαιολόγησε τον αριθμό των εκτελεσμένων λόγω της ιδιότητας του Κρεχ ως διοικητή Μεραρχίας.[10]Τον Μάιο, η περιοχή της Πελοποννήσου κηρύχτηκε «ζώνη επιχειρήσεων» δηλαδή ανοιχτό πολεμικό μέτωπο[11][12]. Μετά θάνατον, ο υποστράτηγος Κρεχ προήχθη τιμητικά σε αντιστράτηγο (Generalleutnant) από τον Χίτλερ και θάφτηκε στην Αθήνα.[13] Τις διαταγές για αντίποινα τις έδωσε ο άμεσα υπηρεσιακά ανώτερος πολεμικός διοικητής της Πελοποννήσου υποστράτηγος Καρλ φον Λε Σουίρ.[14]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα. Τα αιματηρά ίχνη της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών στη Σερβία και την Ελλάδα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας. 2004 σελ. 510
  2. Μόνιμοι Αξιωματικοί στον ΕΛΑΣ,οικειοθελώς ή εξ'ανάγκης, εκδόσεις Αλφειός, Γιάννης Πριόβολος σελ. 515
  3. ΓΙΑΝΝΗ ΛΕΩΝ. ΛΕΦΑ Δ. Φ Ο ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ(Δημιουργία - Ανάπτυξη - Ήττα) εκδόσεις Αλφειός Αθήνα 1998 τόμ. Β΄ σελ 151
  4. Τίμησαν με εκδήλωση μνήμης το Μανώλη Σταθάκη στους Μολάους 01/09/2014 ιστοσελίδα .apela.gr, ανακτήθηκε στις 16/4/2015
  5. 5,0 5,1 Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα. Τα αιματηρά ίχνη της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών στη Σερβία και την Ελλάδα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας. 2004 σελ. 768
  6. Νίκος Παπαναστασίου και Χάγκεν Φλάισερ,. Το «Οργανωμένο χάος» Η γερμανική κατοχική διοίκηση στην Ελλάδα. Στο: Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα. Τόμ. 3α: Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση 1940-1945. Επιμέλεια Χρήστος Χατζηιωσήφ, Προκόπης Παπαστράτης. Αθήνα: Βιβλιόραμα, 2007, σελ. 138
  7. Patrick K. O'Donnell, 45 Operatives, Spies, and Saboteurs: The Unknown Story of the Men and Women of World War II's OSS, σσ. 235-6
  8. Νίκος Παπαναστασίου και Χάγκεν Φλάισερ, Το «Οργανωμένο χάος» Η γερμανική κατοχική διοίκηση στην Ελλάδα. Στο: Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα. Τόμ. 3α: Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση 1940-1945. Επιμέλεια Χρήστος Χατζηιωσήφ, Προκόπης Παπαστράτης. Αθήνα: Βιβλιόραμα, 2007, σελ. 138
  9. Λένα, Παπαδημητρίου (10 Οκτωβρίου 2016). «ΕΑΜ και αστοί». Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online. Ανακτήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2019. 
  10. Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα. Τα αιματηρά ίχνη της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών στη Σερβία και την Ελλάδα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας. 2004. σελ. 513
  11. Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα. Τα αιματηρά ίχνη της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών στη Σερβία και την Ελλάδα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας. 2004. σελ. 554
  12. 1944: Μάχες του ΕΛΑΣ στην υπόδουλη Ελλάδα Του Ιάσονα Χανδρινού, εφημερίδα των Συντακτών ανακτήθηκε 19/3/2014
  13. Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα. Τα αιματηρά ίχνη της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών στη Σερβία και την Ελλάδα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας. 2004. σελ. 513
  14. Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα. Τα αιματηρά ίχνη της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών στη Σερβία και την Ελλάδα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας. 2004. σελ. 512