Ο Διονύσιος Παπαδόγκωνας (1888-1944) ήταν Έλληνας στρατιωτικός, αντικομμουνιστής και οργανωτής των Ταγμάτων Ασφαλείας Πελοποννήσου. Σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών.

Διονύσιος Παπαδόγγονας
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1888
Θάνατος1944
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΝέα ελληνική γλώσσα
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταστρατιωτικός
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΑνώτερος Ταξιάρχης του Τάγματος του Φοίνικα
Χρυσός Σταυρός του Τάγματος του Φοίνικα
Αργυρός Σταυρός του Σωτήρος
Διασυμμαχικό Μετάλλιο Νίκης (Ελλάδας)
Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας
Μετάλλιο Εξαίρετων Πράξεων (Ελλάδα)
Χρυσό Αριστείο Ανδρείας
Πολεμικός Σταυρός

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στο Πεταλίδι Μεσσηνίας το 1888, με καταγωγή από την Μάνη. Ακολουθώντας στρατιωτικό επάγγελμα φοίτησε στη Σχολή Ευελπίδων και συμμετείχε στις επιχειρήσεις Βορείου Ηπείρου και σε όλους τους μετέπειτα πολέμους, Βαλκανικούς 1912-1913, στον Α' Π.Π.. Έλαβε μέρος στην Εκστρατεία της Κριμαίας στην Ουκρανία, στη Μικρασιατική Εκστρατεία και στο Β' Π.Π.. Ειδικότερα στον τελευταίο συμμετείχε ως αρχηγός πεζικού της ΧΙΙ Μεραρχίας (Αλεξανδρούπολης) και από 18-1-1941 αρχηγός πεζικού της V Μεραρχίας Κρητών όπου και διακρίθηκε στη μάχη της Τρεμπεσίνας.

Στη διάρκεια της κατοχής οργάνωσε την αντιστιακή οργάνωση Ελληνικός Στρατός (ΕΣ) που αργότερα διαλύθηκε από τον ΕΛΑΣ. Ήρθε σε επαφή με τους συνδέσμους του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, Ρίντ και Φράϊζερ και εξέθεσε την γενική κατάσταση που επικρατούσε στην Καλαμάτα με τους κατακτητές αλλά και του ΕΑΜ. Ανέλαβε αρχηγός του Β΄ Αρχηγείου Χωροφυλακής Πελοποννήσου (1944) και οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας Πελοποννήσου[1] συνεργαζόμενος με τους Γερμανούς και υπαγόμενος διοικητικά στις εντολές τους. Η σκληρότητά του ήταν παροιμιώδης. Αναφέρεται ότι με δική του πρωτοβουλία εκτελέστηκαν επιπλέον 100 αντιστασιακοί πέρα από τους 200 της Καισαριανής ως αντίποινα της εκτέλεσης του υποστράτηγου Κρεχ, ενώ οι Γερμανοί ήταν πολύ ικανοποιημένοι από τη συνεργασία του, τόσο ώστε να λάβει συγχαρητήρια επιστολή από τον ίδιο τον Χίτλερ.[2]

Όταν ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος έφθασε στην ελεύθερη Πελοπόννησο από το Κάιρο ως προπομπός της εκεί ελληνικής κυβέρνησης, ζήτησε από τον Δ. Παπαδόγγονα, που είχε περικυκλωθεί στην Τρίπολη από τις δυνάμεις του Άρη Βελουχιώτη, να σταματήσει κάθε δραστηριότητα και ο ίδιος και οι ομάδες του να παραδοθούν. Ο Δ. Παπαδόγονας ακολουθώντας την εντολή παραδόθηκε και με κάποιες ομάδες του φέροντας ελάχιστο ελαφρύ οπλισμό διεκπεραιώθηκαν από τους Βρετανούς αρχικά στις Σπέτσες και από εκεί στο στρατόπεδο Γουδί στην Αθήνα.

Σκοτώθηκε στα Δεκεμβριανά στο Γουδί την στιγμή που επιθεωρούσε φυλάκια των αμυνομένων. Γιος του Διονυσίου είναι ο πολιτικός Αλέξανδρος Παπαδόγγονας.

Σύμφωνο Ντόρια-ΠαπαδόγκωναΕπεξεργασία

Ο Παπαδόγγονας, υπογράφει στις 20 Ιουλίου του 1943, σύμφωνο συνεργασίας με τον διοικητή του 64ου Ιταλικού συντάγματος Πεζικού,Ντομένικο Ντόρια στο οποίο αναφέρεται ότι

"Οι υπογεγραμμένοι συνταγματάρχης διοικητής του 64ου Συντάγματος πεζικού Ντόριο Ντομένικο και ο συνταγματάρχης Παπαδόγκωνας Διονύσιος, διοικητής πεζικού της Διοικήσεως Καλαμών, έχοντες υπ' όψιν τον εκ του κομμουνισμού κίνδυνον και την δημιουργίαν επεισοδίων, εις βάρος του στρατού κατοχής και του εθνικού στοιχείου Καλαμών και την πρόληψιν οιασδήποτε ενεργείας εκ μέρους των αναρχικών στοιχείων, έχοντες εξουσιοδοτηθεί προς τούτο υπό των ανωτέρων των διοικήσεων

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΜΕΝ:

1) Την παροχήν οιασδήποτε βοηθείας εις τον συνταγματάρχην Παπαδόγκωνα Διονύσιον, ήτις, κατά την αντίληψίν του θα ήτο αναγκαία υπ' αυτού. Ούτος δεσμεύεται με τον λόγον της τιμής του, δια συνεργασίαν μετά του υπογεγραμμένου Ιταλού συνταγματάρχου, προς εξαφανισμόν των εν Μεσσηνία δρωσών οργανώσεων. Επ' ευκαιρία δε, υπό την άμεσον ευθύνην του, θα οργανώση αποσπάσματα εθνικιστικά υπό την διοίκησιν του συν­ταγματάρχου Γιαννακοπούλου, με τον αποκλειστικόν σκοπόν να διαλύση τας κομμουνιστικάς οργανώσεις Ε.Α.Μ.-Ε.Λ.Α.Σ. κλπ., συνεργαζόμενος μετά πλήρους συναδελφώσεως μετά των στρατευμάτων κατοχής.Εγράφη εις διπλούν και εις έκαστον των συμβαλλομένων εδόθη και ελήφθη εν αντίτυπον δεόντως υπογεγραμμένον.

Ο συνταγματάρχης διοικητής

Ντόρια Ντομένικος

Ο συνταγματάρχης διοικητης του Εθνικού Στρατού Ελλάδος

Παπαδόγκωνας Διονύσιος"


Η έγκαιρη αποκάλυψη ενός τέτοιου "βάλτου της προδοσίας", προσφέρει στον αριστερό τύπο, ένα πλούσιο θέμα για εκμετάλλευση.[3]

Οι εντυπώσεις ήταν τεράστιες κι έτσι δεν εκπλήσσει το ότι, ύστερα από κάποια βουβαμάρα, οι υπέυθυνοι του Ε.Σ αρνούνται την κατηγορία, ενοχοποιόντας με τη σειρά τους το Ε.Α.Μ για πλαστογραφία. Η εκδοχή αυτή όμως του Ε.Σ μάλλον αποκλείεται , αφού και ο ΕΔΕΣ αποκτά αντίγραφο του ίδιου κειμένου από πηγή άσχετη με το ΕΑΜ.[3]

ΠαράσημαΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Heinz Richter, British intervention in Greece: from Varkiza to civil war σελίδες 156-160
  2. Hondros, 1983, σελίδες 83-85
  3. 3,0 3,1 Φλάισερ, Χάγκεν (1995). Στέμμα και Σβάστικα. Β. Αθήνα: εκδόσεις Παπαζήση. σελ. 103. ISBN 960-021079-9. 
  4. Βαλτέτσι 1944, Μαρτυρία, του γιατρού Κώστα Αθανασίου Σαραντόπουλου, καθηγητού στην Ιατρική σχολή του North Eastern Ohio College of Medicine

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • "Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica" τομ.48ος, σελ.101.