Άνοιγμα κυρίου μενού

Ελισάβετ Καρλόττα της Ορλεάνης

Γαλλίδα ευγενής

Η Ελισάβετ Καρλόττα της Ορλεάνης (13 Σεπτεμβρίου του 1676 – 23 Δεκεμβρίου του 1744) ήταν μια μικρή πριγκίπισσα της Γαλλίας και δούκισσα του Μπαρ και της Λωρραίνης από τον γάμο της με τον Λεοπόλδο της Λωρραίνης. Ανάμεσα στα παιδιά της ήταν και ο Φραγκίσκος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Ελισάβετ Καρλόττα των Βουρβόνων-Ορλεάνης
Gobert, workshop of - Élisabeth Charlotte d'Orléans - Versailles, MV3690.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Élisabeth-Charlotte d'Orléans (Γαλλικά)
Γέννηση13  Σεπτεμβρίου 1676[1]
Σαιν-Κλου
Θάνατος23  Δεκεμβρίου 1744[1]
Commercy
Αιτία θανάτουεγκεφαλικό
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Χώρα πολιτογράφησηςΓαλλία
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητααριστοκράτης[2]
Οικογένεια
ΣύζυγοςΛεοπόλδος δούκας της Λωρραίνης[2]
ΤέκναΦραγκίσκος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας[2]
Λεοπόλδος Κλεμένς της Λορραίνης[2]
Ελισάβετ Θηρεσία της Λορραίνης[2]
Κάρολος Αλέξανδρος της Λωρραίνης[2]
Πριγκίπισσα Άννα-Καρλόττα της Λορραίνης[2]
Ελισάβετ Καρλόττα της Λορραίνης[2][3]
Λουδοβίκος της Λορραίνης[2]
Leopold de Lorraine[4]
Elizabeth Charlotte de Lorraine[4]
Louise Christine de Lorraine[4]
Marie Gabriele Charlotte de Lorraine[4]
Josepha Gabriele de Lorraine[4]
Eleanor de Lorraine[4]
Gabriele Louise de Lorraine[4]
ΓονείςΦίλιππος Α΄ της Ορλεάνης και Ελισάβετ Καρλόττα του Παλατινάτου
ΑδέλφιαΆννα Μαρία της Ορλεάνης
Φίλιππος Β΄ της Ορλεάνης
Philippe Charles, Duke of Valois
Μαρία Λουίζα της Ορλεάνης
Alexandre-Louis d'Orléans
ΟικογένειαΟίκος της Λωρραίνης
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΑντιβασιλέας
ΒραβεύσειςOrder of the Starry Cross
Υπογραφή
Undated signature of Élisabeth Charlotte d'Orléans.jpg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Πρώτα χρόνιαΕπεξεργασία

Η Ελισάβετ Καρλόττα της Ορλεάνης γεννήθηκε λίγο έξω απ' το Παρίσι. Ο πατέρας της ήταν ο Φίλιππος Α΄ της Ορλεάνης, μοναδικός αδερφός του Λουδοβίκου ΙΔ΄ της Γαλλίας, και της δεύτερης συζύγου του, Ελισάβετ Καρλόττας του Παλατίνου. Ως μικρή πριγκίπισσα της Γαλλίας, έλαβε τον τίτλο της "Βασιλικής Υψηλότητας" και της επιτράπηκε η ελεύθερη παρουσία μπροστά στον βασιλιά[5]. Μετά τη γέννησή της τής δόθηκε ο τίτλος "Μαντεμουαζέλ ντε Σαρτρ". Μετά τον γάμο των ετεροθαλών αδερφών της, Μαρίας Λουίζας και Άννας Μαρίας, ήταν γνωστή ως Βασιλική Κυρία, που ήταν ο τίτλος της μεγαλύτερης ανύπανδρης πριγκίπισσας της Γαλλίας.

Ως παιδί, η Ελισάβετ Καρλόττα περιγράφηκε ως "φριχτά άγρια" και "άγρια σαν αγόρι" από τη μητέρα της[6]. Προς δυσαρέσκεια του πατέρα της, είχε τις ειλικρινείς απόψεις της μητέρας της.

ΓάμοςΕπεξεργασία

Η μητέρα της ήθελε να την παντρέψει με το ίδιο κύρος που παντρεύτηκαν οι αδερφές της. Όταν η σύζυγος του ξαδέρφου της, Δελφίνα Μαριάννα Βικτώρια της Βαυαρίας, πρότεινε τον μικρότερο αδερφό της Ιωσήφ Κλήμη της Βαυαρίας. Η Ελισάβετ Καρλόττα απάντησε: "Δεν είμαι φτιαγμένη, κυρία, για έναν δεύτερο γιο"[7].

Καθώς η μητέρα της περιφρονούσε τα νόθα παιδιά του βασιλιά, οι πιθανότητες μιας τέτοιας συμμαχίας ήταν απομακρυσμένες. Ωστόσο, το 1692, προς «φρίκη» της Δούκισσας της Ορλεάνης, ο γιος της Φίλιππος της Ορλεάνης παντρεύτηκε τη Φραγκίσκη Μαρία των Βουρβόνων, τη νεώτερη νόθα κόρη του Λουδοβίκου ΙΔ΄ και την Αθηναΐδα του Μοντεσπάν.

Η μητέρα της Ελισάβετ ήθελε η κόρη της να παντρευτεί τον Γουλιέλμο Γ΄ της Αγγλίας, ο οποίος ήταν χήρος της Βασίλισσας Μαρίας Β΄ της Αγγλίας, αλλά λόγω θρησκευτικών διαφορών, ο γάμος δεν πραγματοποιήθηκε. Άλλος υποψήφιος ήταν ο Ιωσήφ Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας[8]. Ο Ιωσήφ θεωρήθηκε μεγάλης εκτίμησης και, αν είχε γίνει ο γάμος, η ένωση θα ήταν ένας τρόπος συμφιλίωσης των Βουρβόνων και των παραδοσιακών αντιπάλων τους, των Αψβούργων. Ακόμα και ο χήρος πρώτος εξάδελφός της, Λουδοβίκος, Μέγας Δελφίνος, προτάθηκε, όπως και ο γιος του, ο Λουδοβίκος, δούκας της Βουργουνδίας και ένας άλλος ξάδερφος, ο νομιμοποιημένος Λουδοβίκος Αύγουστος του Μαιν, ο μεγαλύτερος γιος του Λουδοβίκου ΙΔ΄ και της Μαρκησίας ντε Μοντεσπάν. Η τελευταία πρόταση, προς ανακούφιση της μητέρας της, δεν συνέβη καθώς ο δούκας του Μαιν παντρεύτηκε την Άννα Λουίζα Βενεδικτίνη των Βουρβόνων τον Μάιο του 1692.

 
Ο γάμος της Ελισάβετ Καρλόττας και του Λεοπόλδου της Λωρραίνης από άγνωστο καλλιτέχνη

Η Ελισάβετ Καρλόττα παντρεύτηκε τελικά στις 13 Οκτωβρίου 1698 στο παλάτι του Φονταινεμπλώ τον Λεοπόλδο της Λωρραίνης[9], τον γιο του Καρόλου Ε΄ της Λωρραίνης και της Αρχιδούκισσας Ελεονώρας Μαρίας Ιωσηφίνας.

Ο γάμος ήταν το αποτέλεσμα της Συνθήκης του Ryswick, μία από τις προϋποθέσεις της οποίας ήταν ότι το Δουκάτο της Λωρραίνης, το οποίο είχε εδώ και πολλά χρόνια στην κατοχή της Γαλλίας, να δοθεί στον Λεοπόλδο, γιο του Καρόλου Ε΄, Δούκα της Λορένης. Επομένως, η Ελισάβετ Καρλόττα δεν ήταν παρά ένα μέσο για τη σιγουριά της ειρηνευτικής συνθήκης. Η μητέρα της είπε αργότερα ότι η κόρη της ήταν "θύμα πολέμου".

Δούκισσα της ΛωρραίνηςΕπεξεργασία

Ο γάμος θεωρήθηκε ως λαμπρός αγώνας από την Λωρραίνη, αλλά θεωρήθηκε από μερικούς ως ένας βαθμό που δεν άξιζε για μια petite-fille de France. Παρ' όλα αυτά, η Λωρραίνη έλαβε για προίκα 900.000 λίβρες. Τόσες διακρίσεις προκάλεσαν τη ζήλια των άλλων μελών της βασιλικής οικογένειας και, με αφορμή τον θάνατο ενός παιδιού του Δούκα του Μαιν,[10] ορισμένες πριγκίπισσες παραβρέθηκαν στις τελετές του γάμου δι' αντιπροσώπου με φόρεμα πένθους.

Μετά το γάμο του Ελισάβετ, η ανιψιά της Λουίζα Αδελαΐδα της Ορλεάνης, που γεννήθηκε στις 13 Αυγούστου του 1698, πήρε τον τίτλο της Μαντεμουαζέλ ντε Σαρτρ.

Προς έκπληξη όλων, ο γάμος αποδείχθηκε ευτυχισμένος. Με τη γέννηση των παιδιών της, η Ελισάβετ έδειξε μεγάλο μητρικό ένστικτο και τρυφερό χαρακτήρα. Έκαναν μαζ'ο δεκατρία παιδιά, από τα οποία πέντε επέζησαν στην ενηλικίωση. Τρία από αυτά πέθαναν μέσα σε μια εβδομάδα τον Μάιο του 1711 εξαιτίας μιας επιδημίας ευλογιάς στο Château de Lunéville, έδρα του δουκάτου της Λωρραίνης.

Το 1708, μετά από δέκα χρόνια γάμου, ο σύζυγός της γύρισε την προσοχή του σε μια άλλη, την Άννα Μαργαρίτα ντε Λινιβίλ. Η Ελισάβετ, γεμάτη αμηχανία, με τη συμβουλή της μητέρας της, παρέμεινε σιωπηλή και συνέχισε να ζει στο Château de Lunéville με το σύζυγό της και την ερωμένη του. Η Άννα Μαργαρίτα παρέμεινε η αγαπημένη ερωμένη του Λεοπόλδου μέχρι το θάνατό του το 1729[11]. Ωστόσο, επισκεπτόταν ακόμα την κρεβατοκάμαρα της συζύγου του, Ελισάβετ. Το ζευγάρι είχε άλλα πέντε παιδιά, ένα από τα οποία θα γινόταν ο πατέρας της Βασίλισσας Μαρίας Αντουανέτας.

Τον Ιούνιο του 1701, ο πατέρας της πέθανε μετά από μια θερμή διαφωνία με τον Λουδοβίκο ΙΔ΄ στις Βερσαλλίες[12] για τον δούκα του Σαρτρ. Ο αδελφός της έγινε έτσι ο νέος δούκας της Ορλεάνης. Η μητέρα της έμεινε στο έλεος του Λουδοβίκου ΙΔ΄ που της απαγόρεσε να επισκέπτεται ξένο χώμα. Ως αποτέλεσμα, η Ελισάβετ μπόρεσε να δει τη μητέρα της μόνο όταν πήγε στις Βερσαλλίες. Παρ' όλα αυτά, η Ελισάβετ και η μητέρα της εξακολουθούσαν να βλέπουν η μια την άλλη και να διατηρούν επαφή μέσω επιστολών. Η αλληλογραφία τους καταστράφηκε σε πυρκαγιά στο Château de Lunéville το 1719. Μετά το θάνατο του Λουδοβίκου ΙΔ΄ το 1715, ο μεγαλύτερος αδελφός της, έγινε ο αντιβασιλέας της Γαλλίας για τον πεντάχρονο βασιλιά Λουδοβίκο ΙΕ΄. Το 1718, κατά τη διάρκεια μιας σύντομης επίσκεψης στο γαλλικό δικαστήριο στο Παρίσι, η ανιψιά της, η Μαρία Λουίζα Ελισάβετ της Ορλεάνης, έδωσε μια υπέροχη δεξίωση προς τιμήν της στο Παλάτι του Λουξεμβούργου που περιλάμβανε, που θεωρήθηκε ένα από τα πιο πλούσια της εποχής.

Ο Λουδοβίκος ΙΕ΄ στέφθηκε ο βασιλιάς της Γαλλίας στον καθεδρικό ναό του Reims, στις 25 Οκτωβρίου 1722. Ήταν η μόνη φορά που η νεώτερη κόρη της Ελισάβετ, Άννα Καρλόττα, θα έβλεπε τη γιαγιά της που πέθανε λίγες εβδομάδες αργότερα στις 8 Δεκεμβρίου. Ο αδελφός της Ελισάβετ πέθανε ένα χρόνο μετά το θάνατο της μητέρας του στις 2 Δεκεμβρίου 1723.

Ο σύζυγός της πέθανε το 1729, αφήνοντας τη σύζυγό του αντιβασίλισσα της Λορένης για το γιο τους, Φραγκίσκο-Στέφανο. Αφού εκπαιδεύτηκε στη Βιέννη, ο Φραγκίσκος Στέφανος επέστρεψε στη Λορένη το 1730. Στη συνέχεια επέστρεψε στη Βιέννη αφού έδωσε τη θητεία της μητέρας του ως αντιβασιλέας.

Η Ελισάβετ προσπάθησε να αρραβωνιάσει τη μικρότερη κόρη της Άννα Καρλόττα με τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΕ΄. αυτό το έργο απέτυχε λόγω των δολοπλοκιών του Λουδοβίκου Ερρίκου. Η Ελισάβετ προσπάθησε στη συνέχεια να οργανώσει τον γάμο της Άννας με τον πρώτο της ξάδερφο Λουδοβίκο της Ορλεάνης, ο οποίος είχε πρόσφατα χηρεύσει. Ωστόσο, εκείνος αρνήθηκε.

Μετέπειτα ζωήΕπεξεργασία

Ανήμπορη να εμποδίσει τον γιο της να εγκαταλείψει το δουκάτο της Λωρραίνης στον Στανισλάς Λετσίνσκι όταν παντρεύτηκε στην Αυστρία τη Μαρία Θηρεσία, η Ελισάβετ μετακόμισε στο Château d'Haroué στο κοντινό Commercy. Η Ελισάβετ πέθανε από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο, στις 23 Δεκεμβρίου 1744 στην ηλικία των εξήντα οκτώ. Πριν απ' αυτήν πέθαναν δέκα από τα δεκατρία της παιδιά. Εννέα μήνες μετά το θάνατό της, ο γιος της, ο Φραγκίσκος Στέφανος, έγινε Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

ΠαιδιάΕπεξεργασία

ΠηγέςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Darryl Roger Lundy: The Peerage. p10356.htm#i103556. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 genealogy.euweb.cz/lorraine/lorraine5.html. Ανακτήθηκε στις 22  Ιανουαρίου 2016.
  3. Ανακτήθηκε στις 2  Οκτωβρίου 2016.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Darryl Roger Lundy: The Peerage.
  5. Nancy Nicholas Barker, Brother to the Sun king:Philippe, Duke of Orléans, p. 1.
  6. Antonia Fraser: Love and Louis XIV, p.189
  7. je ne suis pas faite, madame, pour un cadet
  8. Joseph was suggested by Pope Innocent XII himself
  9. Léopold Joseph Charles Dominique Agapet Hyacinthe de Lorraine was his full name
  10. Louis Constantin de Bourbon, prince de Dombes (17 November 1695 – 28 September 1698)
  11. Sarah Lebasch: Elisabeth-Charlotte d’Orléans, at siefar.org
  12. Dufresne, Claude, les d'Orléans, CRITERION, Paris, 1991, p. 85, ISBN 2-903702-57-8.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Élisabeth Charlotte d'Orléans της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).