Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Ελληνίδα στιχουργός

Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, αρχικά Ευτυχία Χατζηγεωργίου-Οικονόμου, αργότερα Νικολαΐδου και τελικά Παπαγιαννοπούλου[3] (1893 - 7 Ιανουαρίου 1972) ήταν η πρώτη Ελληνίδα στιχουργός, και η σημαντικότερη του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού.[4][5][6][7]

Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση1893[1][2]
Αϊδίνιο
Θάνατος7  Ιανουαρίου 1972
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΝέα ελληνική γλώσσα
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταστιχουργός
ΣυγγενείςΡέα Μανέλη (εγγονή)

Πρώιμα χρόνιαΕπεξεργασία

Γεννήθηκε στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας, αναγκάστηκε όμως να καταφύγει στην Ελλάδα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.[8]

ΚαριέραΕπεξεργασία

Ζώντας μια έντονη και περιπετειώδη ζωή[9], στην Ελλάδα αρχικά σταδιοδρόμησε ως ηθοποιός, δασκάλα και ποιήτρια[10], ενώ αργότερα αναδείχθηκε σε μια σημαντική λαϊκή στιχουργό. Η μεγάλη αξία της στιχουργικής της αναγνωρίστηκε πολύ αργότερα, ιδίως μετά το θάνατό της.[11]

Ξεκίνησε να γράφει στίχους το 1948 και να τα πουλά για ποσά από 200 έως 300 δραχμές.[12] Έχοντας όμως μεγάλο εθισμό στη χαρτοπαιξία έχασε πάρα πολλά λεφτά με αυτόν τον τρόπο. Όταν έγραφε τους στίχους, έπειτα αποποιούνταν τα πνευματικά της δικαιώματα.[13][14]

Πολλές δικές της στιχουργικές δημιουργίες έγιναν πολύ μεγάλες επιτυχίες[15], με τη βοήθεια σπουδαίων συνθετών της εποχής, όπως του Τσιτσάνη, του Χιώτη, του Χατζιδάκι, του Καλδάρα κ.α. Στίχοι της υπάρχουν σε πολλές λαϊκές επιτυχίες:

Με τον Βασίλη Τσιτσάνη έκανε συνολικά τρία τραγούδια "Το Ντιβάνι" που γραμμοφωνήθηκε το 1954 με την Αννα Χρυσάφη και τον ίδιο τον Βασίλη Τσιτσάνη, "Τα αντράκια" που γραμμοφωνήθηκε το 1957 με τον Στέλιο Καζαντζίδη και "Ο φλώρος", πάλι το 1957, με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση και την Γιώτα Λύδια.

Μερικά τραγούδια της είναι : «Ηλιοβασιλέματα», «Περασμένες μου αγάπες», «Δυο πόρτες έχει η ζωή», «Φεύγω με πίκρα στα ξένα», «Γυάλινος κόσμος», «Θα βρω μουρμούρη μπαγλαμά», «Όνειρο απατηλό», «Στο τραπέζι που τα πίνω», «Στου Αποστόλη το κουτούκι», «Ρίξτε στο γυαλί φαρμάκι», «Μου σπάσανε το μπαγλαμά», «Ανεμώνα», «Αργά, είναι πια αργά», «Λίγο-λίγο, θα με συνηθίσεις», «Πήρα απ' τη νιότη χρώματα», «Αν είναι η αγάπη έγκλημα», «Η διπρόσωπη», «Ένας αϊτός γκρεμίστηκε», «Συρματοπλέγματα βαριά», «Είμαι αετός χωρίς φτερά», «Τι έχει και κλαίει το παιδί», «Η Μαλάμω», «Πετραδάκι, πετραδάκι», «Του ντερβίση το πιοτό», «Τι να σου κάνει μια καρδιά».[16]

Θεωρείται ότι έχει μερικές άγνωστες δημιουργίες, καθώς μόνο ένα μικρό μέρος αυτών που έγραψε είναι καταχωρημένο στο όνομά της. Η ίδια δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ για την αναγνώριση του έργου της και για την είσπραξη δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα, παρά την επιτυχία των τραγουδιών της, να πεθάνει φτωχή.[17]

Προσωπική ζωήΕπεξεργασία

Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου είχε δύο κόρες, τη Μαίρη και την Καίτη. Μετά τον θάνατο της κόρης της Μαίρης το 1960, βρήκε καταφύγιο στη χαρτοπαιξία. Απεβίωσε σε ηλικία 79 ετών, στις 7 Ιανουαρίου 1972, έχοντας στο πλευρό της την εγγονή της, Ρέα, που τη φρόντισε ως τα γεράματά της.[18]

ΚληρονομιάΕπεξεργασία

Η ζωή της μεταφέρθηκε σε μορφή βιβλίου γραμμένο από την εγγονή της, Ρέα Μανέλη, με τίτλο Η Γιαγιά Μου η Ευτυχία.[19] Αυτή η βιογραφία ενέπνευσε τον θεατρικό μονόλογο που εκτελεί η Νένα Μεντή στην παράσταση με το ονοματεπώνυμό της ως τίτλο.[20][21]

Το 2019 η ζωή της έγινε ταινία με το όνομά της ως τίτλο και με πρωταγωνίστριες στον ρόλο της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, τις Κάτια Γκουλιώνη (νεαρή ηλικία) και Καρυοφυλλιά Καραμπέτη (μεγαλύτερη ηλικία).[22]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 Άαρον Σβαρτς: (Αγγλικά) Open Library. OL7022576A. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  2. 2,0 2,1 Faceted Application of Subject Terminology. 1634655. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. «ΤΑΞΙΜΙ - Το λαϊκό τραγούδι στο διαδίκτυο». web.archive.org. 8 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  4. https://www.iefimerida.gr/gynaika/eytyhia-papagiannopoyloy-i-zoi-tis-stihoyrgoy
  5. https://www.youtube.com/watch?v=WQnMcArMzyI
  6. https://neoskosmos.com/el/202267/i-eftychia-papagiannopoulou-einai-ethniki-stichourchos-kai-kathe-tragoudi-tis-einai-san-ethnikos-ymnos-gia-ton-ellina/
  7. https://www.lifo.gr/articles/music_articles/263047/eytyxia-papagiannopoyloy-i-stixoyrgos-poy-tragoydithike-apo-to-panellinio-alla-doksastike-katopin-eortis
  8. «Η ποιήτρια της ελληνικής στιχουργικής Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου». Newsbeast.gr. 12 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  9. https://www.kathimerini.gr/culture/books/1057287/i-giagia-moy-i-eytychia-papagiannopoyloy/
  10. https://www.bovary.gr/oramatistes/17025/eytyhia-papagiannopoyloy-ohi-koym-kan-ayto-paizoyn-oi-aniares-kologries
  11. http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=236942
  12. https://www.ertflix.gr/synenteyxeis/prosopika/prosopika-afieroma-stin-eytychia-papagiannopoyloy-v-meros/
  13. Σήμερα .gr, Σαν. «Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου». Σαν Σήμερα .gr. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2020. 
  14. https://www.real.gr/media/arthro/prosopika_me_tin_elena_katritsi_afieroma_stin_eutyxia_papagiannopoulou-647186/
  15. https://www.monopoli.gr/2020/01/07/istories/364725/eytyxia-papagiannopoulou-oi-agnostes-istories-piso-apo-ta-pio-diasima-tragoudia-tis/
  16. http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=236942
  17. «Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου: η στιχουργός που τραγουδήθηκε από το πανελλήνιο αλλά δοξάστηκε κατόπιν εορτής». LiFO. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2020. 
  18. https://www.news247.gr/afieromata/eytychia-papagiannopoyloy-5-pragmata-poy-prepei-na-xereis.7559396.html
  19. «in.gr : Αθήνα : Θέατρα». web.archive.org. 28 Μαρτίου 2008. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  20. IEFIMERIDA.GR, NEWSROOM (2 Νοεμβρίου 2015). ««Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου» στο θέατρο «Χώρα» | ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  21. «v4.e-go.gr - 'Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου' με τη Νένα Μεντή - time out , θεατρο». web.archive.org. 13 Φεβρουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 
  22. «Ευτυχία». αθηνόραμα. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία