Ζαν λε Ρον Ντ'Αλαμπέρ

Γάλλος φυσικός, μαθηματικός και φιλόσοφος
(Ανακατεύθυνση από Ζαν λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ)

Ο Ζαν Μπατίστ λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ (Jean Baptiste le Rond d’Alembert, Παρίσι, 16 Νοεμβρίου 1717 - Παρίσι, 29 Οκτωβρίου 1783) ήταν Γάλλος μαθηματικός, μηχανικός, φυσικός, φιλόσοφος και θεωρητικός της μουσικής. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς και φυσικούς του 18ου αιώνα. Επιπλέον βοήθησε τον Ντιντερό στη συγγραφή της περίφημης Εγκυκλοπαίδειας (Encyclopédie).[1]

Ζαν λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Jean le Rond D'Alembert (Γαλλικά)
Γέννηση16  Νοεμβρίου 1717 (unspecified calendar, assumed Gregorian)
Παρίσι
Θάνατος29  Οκτωβρίου 1783 (unspecified calendar, assumed Gregorian)
Παρίσι
Τόπος ταφήςΚατακόμβες του Παρισιού
Χώρα πολιτογράφησηςΓαλλία
Βασίλειο της Γαλλίας
Θρησκείααθεϊσμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΓαλλικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΓαλλικά
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο του Παρισιού
Κολλέγιο των Τεσσάρων Εθνών (έως 1735)
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταφιλόσοφος
μαθηματικός
φυσικός
μουσικολόγος
μεταφραστής
συγγραφέας
θεωρητικός της μουσικής
εγκυκλοπαιδιστής
μηχανικός
αστρονόμος
λεξικογράφος
διανοούμενος
Αξιοσημείωτο έργοd'Alembert's paradox
d'Alembert operator
Εγκυκλοπαίδεια ή Λεξικό αλφαβητικά ταξινομημένο των τεχνών και των επαγγελμάτων
Οικογένεια
ΓονείςΛουί-Καμί Ντετούς και Léopold Philippe d'Arenberg και Κλοντίν Γκουερίν ντε Τενσίν
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΙσόβιος γραμματεύς της Γαλλικής Ακαδημίας (1772–1783)
25η έδρα της Γαλλικής Ακαδημίας (1754–1783)
ΒραβεύσειςΕταίρος της Βασιλικής Εταιρίας
μέλος στην Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών
ΣυνεργάτηςΝτενί Ντιντερό
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ζωή και έργο

Επεξεργασία

Γεννημένος από πατέρα στρατηγό και μητέρα μαρκησία, ο ντ' Αλαμπέρ εγκαταλείφθηκε από πολύ μικρός από την μητέρα του μπροστά σε μια εκκλησία στο Παρίσι (της ροτόντας του Αγίου Ιωάννη, από όπου και το βαφτιστικό του όνομα), οπότε τον υιοθέτησε η γυναίκα του εκεί ιερέα.[2]

Ο ντ' Αλαμπέρ σπούδασε νομικά, αργότερα ιατρική, και αργότερα αφοσιώθηκε με αυτοδιδασκαλία στα μαθηματικά και στη φυσική.

Ο ντ' Αλαμπέρ ήταν ο πρώτος που διατύπωσε το θεμελιώδες θεώρημα της άλγεβρας για το πλήθος των ριζών αλγεβρικής εξίσωσης, αν και άλλοι μαθηματικοί κατάφεραν να το αποδείξουν αργότερα. Επιπλέον απέδειξε το κριτήριο λόγων το 1768, ενώ εισήγαγε την χρήση διαφορικών εξισώσεων στη Φυσική.[3]

Το 1755 έγινε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας.[4]

Έργα του Ζαν λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ

Επεξεργασία
  • Προεισαγωγικός λόγος στην Εγκυκλοπαίδεια, μετάφρ. Τιτίκα Δημητρούλια, εκδ. «Πόλις», Αθήνα 2005. β) Δες Diderot (1991. 1999. 1998).
  • Rousseau, Jean-Jacques (= Ρουσσώ, Ζαν-Ζακ): Επιστολή στον Ντ’ Αλαμπέρ. Περί των θεαμάτων, μετάφρ.-σημειώσεις Γιώργος Μητρόπουλος, επιμ. Γιώργος Μανιάτης, εκδ. «Στάχυ», Αθήνα 2001

Μυθιστορηματική απεικόνιση

Επεξεργασία
  • Ο Ντιντερό απεικόνισε τον ντ' Αλαμπέρ στο έργο του Το Όνειρο του ντ' Αλαμπέρ, γραμμένο αφού οι δύο άντρες είχαν αποξενωθεί. Απεικονίζει τον φίλο του άρρωστο στο κρεβάτι, διεξάγοντας μια συζήτηση για την υλιστική φιλοσοφία, στον ύπνο του.[5]
  • Η αρχή του ντ' Αλαμπέρ, ένα μυθιστόρημα του Άντριου Κράμεϋ του 1996, παίρνει τον τίτλο του από την αρχή του ντ' Αλαμπέρ στη φυσική. Το πρώτο μέρος του περιγράφει τη ζωή του ντ' Αλαμπέρ και τον έρωτά του για τη Ζυλί ντε Λεσπινάς.[6]

Βιβλιογραφία

Επεξεργασία
  • Παρισάκη-Γιανναράκη, Θεόπη: «Φιλοσοφία και επιστήμη στη σκέψη του d’ Alembert». Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση, τόμ. 1 (1984), σσ. 155-163
  • Crumey, Andrew: Η αρχή του Ντ’ Αλαμπέρ. Μνήμη, λογική και φαντασία, μετάφρ. Τεύκρος Μιχαηλίδης, εκδ. «Πόλις», Αθήνα 2002

Παραπομπές

Επεξεργασία