Ο Κλεισθένης του Αλκμεωνίδου ο Αθηναίος υπήρξε Αθηναίος πολιτικός του 6ου αι. π.Χ., της οικογένειας των Αλκμεωνιδών, και εγγονός του Κλεισθένη του Σικυώνιου. Θεωρείται ο ‘’πατέρας’’ της δημοκρατίας αφού  από το 508-507 π.Χ. έθεσε τις βάσεις για τη δημοκρατική μεταρρύθμιση της Αθήνας.

Κλεισθένης
Cleisthenes.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Κλεισθένης (Αρχαία Ελληνικά)
Γέννηση565 π.Χ.[1] ή 570 π.Χ. (περίπου)[2][3]
Αθήνα
Θάνατος
Αθήνα
Χώρα πολιτογράφησηςΑρχαία Αθήνα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςαρχαία ελληνικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταπολιτικός
Οικογένεια
ΓονείςΜεγακλής[4][5] και Αγαρίστη της Σικυώνος[5]
ΑδέλφιαHippocrates
Κοισύρα
ΟικογένειαΑλκμεωνίδες
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΕπώνυμος άρχοντας (524 π.Χ.–523 π.Χ.)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η πολική πορεία του Κλεισθένη και κατά επέκταση η προσωπική του ζωή ήταν αρκετά δύσκολη. Εξορίστηκε τρεις φορές για τα πολιτικά του πιστεύω και μετά το τέλος της τυραννίδας των Πεισιστρατιδών επιστρέφει στην Αθήνα.Οι πολιτικές παρατάξεις που επανεμφανίστηκαν ήταν η παράταξη των Παραλιών με επικεφαλή τον Κλεισθένη και η παράταξη των Πεδινών με επικεφαλή τον Ισαγόρα , με την δεύτερη να χάνει την υποστήριξη του λαού καθώς ο Ισαγόρας προσπάθησε να επιβάλλει ολιγαρχικό καθεστώς. Τότε ο Κλεισθένης ανέλαβε να μεταρρυθμίσει το πολίτευμα της Αθήνας με στόχο να το κάνει δημοκρατικό.

Τα μέτρα του είχαν βάση την ισηγορία και την ισονομία.Κατάργησε το προγενέστερο σύστημα κοινωνικής διαίρεσης και δημιούργησε δέκα τεχνητές φυλές με στόχο την αποτροπή της πάλης των τάξεων. Διαχώρισε την τοπική δύναμη των φυλών με την μέθοδο των τριττύων , χώρισε την Αττική σε μεγάλο αριθμό δήμων και οι κάτοικοι απέκτησαν επώνυμο με βάση τον δήμο όπου ήταν εγγεγραμμένοι. Πολιτογράφησε όλους τους μέτοικος και απελεύθερους κατοίκους της Αττικής με αποτέλεσμα να αποκτήσουν δικαιώματα Αθηναίου πολίτη. Αύξησε τον αριθμό των βουλευτών από τετρακόσιους σε πεντακόσιους, καθώς επίσης άλλαξε και τον τρόπο εκλογής τους.Για την προστασία τους πολιτεύματος από την τυραννίδα αντικατέστησε τον επώνυμο άρχοντα από την κορυφή της πολιτείας και στη θέση του όρισε ένα απλό βουλευτή από τους πεντακόσιους όπου άλλαζε κάθε ημέρα και εκλεγόταν με κλήρο.Επιπλέον δημιούργησε την διαδικασία του οστρακισμού κατα την οποία οι πολίτες της Αττικής με βάση κάποια κριτήρια μπορούσαν να θέσουν σε εξορία άτομα που θεωρούσαν επικίνδυνα για το πολίτευμα. Τέλος ενίσχυσε τις αρμοδιότητες της Εκκλησίας του Δήμου όπου πλέον είχε την δυνατότητα να επικυρώνει ή να απορρίπτει αποφάσεις του Άρειου Πάγου που αφορούσαν καταδίκη σε θανατική ποινή.

Μετά την καθιέρωση και εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων του ο Κλεισθένης απομακρύνθηκε από την πολιτική ζωή . Δυστυχώς δεν υπάρχει κάποια αρχαία πηγή που να αναφέρει για τον θάνατο του.[6]

ΒιογραφίαΕπεξεργασία

Ο Κλεισθένης γεννήθηκε το 570 π.Χ από αριστοκρατική οικογένεια και καταγόταν από το γένος των Αλκμεωνιδών. Γιός της Αγαρίστης της Σικυώνου και εγγονός του Κλεισθένη του Σικυώνιου. Σε αντίθεση με τον παππού του που ήταν τύραννος, ο ίδιος υιοθέτησε πολιτικά δημοκρατικές αντιλήψεις.Όταν ο Πεισίστρατος ανέλαβε την εξουσία της Αθήνας ως τύραννος εξόρισε τους πολιτικούς αντιπάλους του και τους Αλκμεωνίδες.Μετά τον θάνατο του το 527 π.X. ο Κλεισθένης επιστρέφει στην Αθήνα και αναδεικνύεται επώνυμος άρχων. Λίγα χρόνια μετά οι διάδοχοι του Πεισίστρατου, Ίππαρχος και Ιππίας εξορίζουν και πάλι τον Κλεισθένη.Το 514 π.Χ ο Αρμόδιος και ο Αριστογείτονας δολοφονούν τον Ίππαρχο με αποτέλεσμα ο Ιππίας να σκληρύνει ακόμα περισσότερο την στάση του προς τον λαό της Αθήνας.Αυτό οδήγησε τον Κλεισθένη να ζητήσει από το Μαντείο των Δελφών να πείσει τους Σπαρτιάτες να τον βοηθήσουν να απελευθερώσει την Αθήνα από την τυραννία.Η έκκληση βοήθειας του Κλεισθένη έγινε αποδεκτή από το Μαντείο καθώς το γένος του,είχε βοηθήσει στο παρελθόν την ανοικοδόμηση του ιερού όταν αυτό καταστράφηκε από πυρκαγιά. Με επικεφαλή τον Κλεισθένη ο βασιλιάς Κλεομένης Α΄ φέρνει στρατό στην Αττική και σε συνδυασμό με τις δυνάμεις των πολιτικών αντιπάλων του Ιππία πολιόρκησαν την Ακρόπολη.Ο Ιππίας εκδιώχθηκε και αρκετοί από τους οπαδούς του θανατώθηκαν. Το 510 π.Χ μετά το τέλος της τυραννίδας επανεμφανίστηκαν στην Αθήνα δύο πολιτικές παρατάξεις. Η παράταξη των Παραλιών με επικεφαλή τον Κλεισθένη και η παράταξη των Πεδινών στην οποία ανήκε η αριστοκρατική τάξη με επικεφαλή τον Ισαγόρα.Το 508 π.Χ ο Κλεισθένης μαζί με εφτακόσιες αθηναϊκές οικογένειες εξορίστηκαν από τον βασιλιά Κλεομένη Α΄ .Ταυτόχρονα ο Ισαγόρας προσπάθησε να αντικαταστήσει την Βουλή με τριακόσιους δικούς του ανθρώπους για να επιβάλλει ολιγαρχικό καθεστώς.Το εγχείρημα αυτό απέτυχε καθώς ο αθηναϊκός λαός ξεσηκώθηκε καλώντας πίσω τον Κλεισθένη και διώχνοντας τους Σπαρτιάτες. Με την επιστροφή του στην Αθήνα ο Κλεισθένης θέτει ένα σύνολο μεταρρυθμίσεων από το οποίο γεννιέται η Αθηναϊκή δημοκρατία.[7]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «Enciclopedia Treccani» (Ιταλικά) Institute of the Italian Encyclopaedia. 1929. Ανακτήθηκε στις 15  Δεκεμβρίου 2017.
  2. 2,0 2,1 Andrew Bell: «Encyclopædia Britannica» (Βρετανικά αγγλικά) Encyclopædia Britannica Inc.. 1768.
  3. 3,0 3,1 (Αγγλικά) Library of Congress Authorities. Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου.
  4. 4,0 4,1 www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0018261.xml.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 «Clisthenes» (Ρωσικά)
  6. ΖΟΥΛΑ, ΙΩΑΝΝΑ (28 Νοεμβρίου 2008). «Κλεισθένης ο Αθηναίος 570-507 π.X.». ΤΟ ΒΗΜΑ. ΤοΒΗΜΑ Team. 
  7. Αγαθόνικος, Αχιλλέας & Αριστοτέλης (1891). Αριστοτέλους Αθηναίων πολιτεία (στα Αρχαία Ελληνικά). Αθήνα: Μπαρτ και Χιρστ. σελ. 10-17. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό. Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1987.