Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο Κομφουκιανισμός αποτελεί ένα ηθικό και φιλοσοφικό σύστημα, το οποίο αναπτύχθηκε αρχικά βάσει των διδασκαλιών του Κινέζου διανοητή και κοινωνικού φιλοσόφου Κομφούκιου, ο οποίος έζησε τον 6ο αιώνα ΠΚΧ.

Πίνακας περιεχομένων

ΙστορίαΕπεξεργασία

Ο Κομφουκιανισμός είναι η πιο διαδεδομένη θρησκεία στην Κίνα. Βασίζεται στην ηθική διδασκαλία του Κομφούκιου (551-479), καθώς και σε παραδοσιακό υλικό θρησκευτικό και ηθικού χαρακτήρα, που μελέτησαν αυτός και οι μαθητές του. Η θρησκεία αυτή έχει διαδοθεί κυρίως στην Κίνα, στην Ιαπωνία, στην Κορέα και στο Βιετνάμ.

Στην εποχή του ο κινεζικός λαός σπαρασσόταν από εμφύλιους πολέμους, στους οποίους η κεντρική εξουσία της δυναστείας Τσε αδυνατούσε να επιβληθεί. Ο Κομφούκιος αφιέρωσε τη ζωή του στη διαμόρφωση ηθικό-θρησκευτικού συστήματος, που θα έθετε τις βάσεις για μια αρμονική κοινωνία.

Η βάση των αξιών τουΕπεξεργασία

Η βάση αυτή ήταν περισσότερο ηθική παρά θρησκευτική. Ήταν αντίθετος με τις δεισιδαιμονίες, με τις οποίες το πλήθος είχε ταυτιστεί. Πίστευε ότι η κοσμική τάξη ταυτίζεται με την ηθική τάξη, δίδαξε την αρετή ως προϋπόθεση για τη συντήρηση της κοινωνίας. Σύμφωνα με τη διδασκαλία του, η «αυτάρκης πραγματικότητα» (τάο η ντάο), από την οποία έχουν δημιουργηθεί τα πάντα, αποτελεί δημιούργημα του Ουρανού. Ο Ουρανός θεωρείται ο θεμελιωτής της αρετής, η οποία, στην πλέον απόλυτη μορφή της, είναι η καλοσύνη, «μητέρα» όλων των αρετών. Αυτή ονομάζεται Ζεν. Η σημασία της λέξης αυτής είναι της αυτεπιβολής, που προϋποθέτει τον πλήρη αυτοέλεγχο για την εξάλειψη όλων των επιθετικών ενστίκτων και αρνητικών συναισθημάτων, που βρίσκονται μέσα στον άνθρωπο. Η ενάρετη συμπεριφορά επιβάλλει την αγάπη στον πλησίον, με συγκεκριμένο τρόπο. Έτσι ό άνθρωπος πρέπει να μάθει να αγαπά πρώτα την οικογένειά του, ακολούθως να επεκτείνει την αγάπη αυτή στα μέλη της κοινωνίας και τέλος να συμπεριλάβει και την πολιτεία, της οποίας ο ηγεμόνας είναι ο γιος του Ουρανού και πατέρας όλων των υπηκόων του.

Η Κομφουκιανή αρετή επιβάλει την ευσέβεια (χιάο), μέσω της οποίας επιτυγχάνεται η σύνδεση από τη μία των ζωντανών με τους νεκρούς προγόνους τους και από την άλλη των ατόμων με το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.

Η ευσέβειαΕπεξεργασία

Η Κομφουκιανική ευσέβεια εκφράζεται στις εξής αμοιβαίες σχέσεις δικαιωμάτων και καθηκόντων (Βου Λου):

  • καλοσύνη του άρχοντα-νομιμοφροσύνη του αρχόμενου.
  • αγάπη του πατέρα – υπακοή του γιου.
  • αγαθότητα των ηλικιωμένων – σεβασμός των νέων.
  • δικαιοσύνη του συζύγου – υπακοή της συζύγου.

Η διάδοση και η βασική αρχήΕπεξεργασία

Αιώνες αργότερα, ο Κομφουκιανισμός εισχώρησε στην Ιαπωνία, την Κορέα, το Βιετνάμ και άλλες περιοχές όπου υπήρχαν κινεζικοί πληθυσμοί, ασκώντας βαθιά επίδραση σε όλους τους κοινωνικούς θεσμούς. Ο Κομφουκιανισμός τονίζει την αρχή που προσομοιάζει στον Χρυσό Κανόνα: «Ό,τι δεν επιθυμείς για τον εαυτό σου, μην το επιβάλεις στους άλλους»[1].

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Στα Ανάλεκτα, ο Κομφούκιος απαντάει στο ερώτημα του μαθητή Τσι Κογκ «Υπάρχει άραγε μία λέξη ικανή να καθοδηγεί τις πράξεις του ανθρώπου σε όλη του τη ζωή;» λέγοντας «Ναι, η λέξη επιείκεια: Ό,τι δεν επιθυμείς για τον εαυτό σου, μην το επιβάλεις στους άλλους». (Ανάλεκτα 15:24[23], Μεταφρ. Σωτ. Χαλικιά) Μια άλλη απόδοση της απάντησης του Κομφούκιου είναι η εξής: «Είναι η "Συγχώρεση". Ό,τι δεν επιθυμείς για τον εαυτό σου μην το επεκτείνεις στους άλλους». (Μετάφρ. Confucius Publishing) Το απόσπασμα αυτό μπορεί να βρεθεί στο ίντερνετ εδώ, στον ιστότοπο confucius.org.

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία