Άνοιγμα κυρίου μενού

Κλάιπεντα

πόλη της Λιθουανίας
(Ανακατεύθυνση από Μέμελ)

Συντεταγμένες: 55°42′27″N 21°8′34″E / 55.70750°N 21.14278°E / 55.70750; 21.14278

Κλάιπεντα
Quite summer evening in the port city Klaipeda.jpg
Landkarte Klaipeda.PNG
Klaipeda City Flag.svg
Σημαία
Klaipeda City Arms.svg
Έμβλημα
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Κλάιπεντα
55°42′27″N 21°8′34″E
ΧώραΛιθουανία[1]
Διοικητική υπαγωγήΕπαρχία Κλαϊπέντα
Ίδρυση1252
Διοίκηση
 • ΔήμαρχοςVytautas Grubliauskas
Έκταση98 km²
Υψόμετρο21 μέτρο
Ταχ. κωδ.LT-91001
Τηλ. κωδ.846
Ζώνη ώραςUTC+02:00
UTC+03:00
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Κλάιπεντα (λιθουανικά: Klaipėda προφορά  [ˈkɫɐɪˑpʲeːd̪ɐ], Ρωσικά: Клайпеда, Γερμανικά: Memel, Μέμελ, ή και Memelburg, Μέμελμπουργκ, πολωνικά: Kłajpeda) είναι παραλιακή πόλη της Λιθουανίας. Βρίσκεται στο δυτικό τμήμα της χώρας και έχει πληθυσμό 187.442 κατοίκους (3η μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη της χώρας). Είναι το μοναδικό λιμάνι της χώρας και συνδέεται ακτοπλοϊκώς με τη Σουηδία, τη Δανία και τη Γερμανία.

Το λιμάνι της Κλάιπεντα

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η πόλη ιδρύθηκε το 1250 από Γερμανούς αποίκους. Αργότερα ανήκε στην επαρχία της Ανατολικής Πρωσίας. Το 1920 η πόλη, όπως και η γύρω περιοχή, αποκόπηκε από την υπόλοιπη Ανατολική Πρωσία και έγινε μέρος της επικράτειας του Μέμελ. Μετά από επανάσταση, η περιοχή ενσωματώθηκε στη Λιθουανία το 1923[2]. Αρχικά η Κοινωνία των Εθνών διαμαρτυρήθηκε για την επανάσταση στην περιοχή, ωστόσο τον Φεβρουάριο του 1923 η ΚτΕ αποδέχτηκε την προσάρτηση της περιοχής του Μέμελ από τη Λιθουανία[3]. Η σύμβαση της Κλάιπεντα, η οποία υπεγράφη στις 8 Μαΐου 1924, εγγυόταν την παράδοση εκτεταμένης αυτονομίας για την περιοχή.

Η προσάρτηση της Κλάιπεντα είχε τεράστιες συνέπειες για την οικονομία της χώρας[4]. Η επικράτεια του Μέμελ κατείχε το 30% της συνολικής παραγωγής της Λιθουανίας. Το μεγαλύτερο μέρος του διεθνούς εμπορίου της Λιθουανίας περνούσε από την Κλάιπεντα, ενώ, αν και η Επικράτεια του Μέμελ κατείχε το 5% της επικράτειας της χώρας, στέγαζε το ένα τρίτο των βιομηχανιών της χώρας. Η Κλάιπεντα, μέχρι το 1939, ήταν πρωτεύουσα της επικράτειας του Μέμελ. Επίσης, στις τοπικές εκλογές για το κοινοβούλιο της Κλάιπεντα, οι περισσότερες έδρες περνούσαν στα χέρια φιλογερμανικών κομμάτων. Το 1934-1935, οι Λιθουανοί προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη επιρροή των Ναζί στην περιοχή, συλλαμβάνοντας και φυλακίζοντας πάνω από 120 ναζιστές ακτιβιστές. Οι ακτιβιστές κατηγορήθηκαν για οργάνωση αντιλιθουανικής επανάστασης στην περιοχή.[5] Παρά τις μάλλον σκληρές καταδίκες, οι κατηγορούμενοι στην δίκη Νόιμαν-Ζας απελευθερώθηκαν σύντομα λόγω πίεσης από την Ναζιστική Γερμανία. Επίσης, η εκτεταμένη αυτονομία που εγγυόταν η σύμβαση της Κλάιπεντα απέτρεψε τη Λιθουανία από το να μπλοκάρει τις φιλογερμανικές συμπεριφορές στην περιοχή.

Στις 20 Μαρτίου 1939 η Ναζιστική Γερμανία έστειλε τελεσίγραφο στην Λιθουανία απαιτώντας την παράδοση της επικράτειας του Μέμελ στη Γερμανία. Στις 22 Μαρτίου 1939 η Λιθουανία αποδέχθηκε το τελεσίγραφο. Ο Αδόλφος Χίτλερ επισκέφθηκε το λιμάνι της πόλης και παρέδωσε ομιλία. Ως αποτέλεσμα της αποδοχής του τελεσιγράφου, το Μέμελ και τα περίχωρά του επεστράφησαν στην Γερμανία ως μέρος της Ανατολικής Πρωσίας. Αυτή η προσάρτηση ήταν η τελευταία αναίμακτη προσάρτηση εδαφών από την Ναζιστική Γερμανία[6].

Μεταπολεμική εποχήΕπεξεργασία

Κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς η νίκη των Συμμάχων γινόταν αναπόφευκτη, οι κάτοικοι εκκενώθηκαν καθώς οι μάχες μεταφέρονταν δυτικότερα. Όταν ο Σοβιετικός Κόκκινος Στρατός κατέλαβε την πόλη στις 28 Ιανουαρίου 1945, στην πόλη είχαν μείνει μόνο περίπου 50 άτομα. Μετά η επικράτεια του Μέμελ ενσωματώθηκε στην Λιθουανική ΣΣΔ, σηματοδοτώντας την αρχή μιας νέας εποχής για την πόλη.[7]

Οι Σοβιετικοί μετέτρεψαν την Κλάιπεντα στη μεγαλύτερη θαλάσσια βάση της Ευρωπαϊκής Σοβιετικής Ένωσης. Το λιμάνι της πόλης επίσης αναβαθμίστηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό. Τον Δεκέμβριο του 1959, ο πληθυσμός της πόλης είχε διπλασιαστεί σε σχέση με τον προπολεμικό της πληθυσμό, ενώ το 1989 στην πόλη ζούσαν 203.000 κάτοικοι. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σχεδόν όλοι οι νέοι έποικοι κατάγονταν από περιοχές της Λιθουανίας, της Ρωσίας, της Λευκορωσίας και της Ουκρανίας, αντικαθιστώντας τον πρώην γερμανόφωνο πληθυσμό. Στην αρχή, η τοπική αυτοδιοίκηση κυριαρχούνταν από Ρώσους, αλλά μετά τον θάνατο του Ιωσήφ Στάλιν ο αριθμός των νέων εποίκων από άλλες περιοχές της Λιθουανίας ξεπέρασε τον αριθμό αυτών από άλλες περιοχές της ΕΣΣΔ. Μεταξύ των Λιθουανικών πόλεων με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων, η Κλάιπεντα έχει το υψηλότερο ποσοστό ρωσόφωνων.

ΔημογραφίαΕπεξεργασία

Το 2017, ο πληθυσμός της Κλάιπεντα έφτανε τα 172.272 άτομα. Το 53.58% του πληθυσμού ήταν γυναίκες, ενώ το 46.42% του πληθυσμού είναι άνδρες.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2017, η εθνική σύνθεση της πόλης είναι η εξής:

Αδελφοποιημένες πόλειςΕπεξεργασία

Η Κλάιπεντα είναι αδελφοποιημένη με την πόλη Ντέμπρετσεν της Ουγγαρίας.

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία


ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. archINFORM. 13902. Ανακτήθηκε στις 6  Αυγούστου 2018.
  2. Vytautas Kažukauskas. Visa Lietuvių tauta atsiėmė Klaipėdą Αρχειοθετήθηκε 2007-03-09 στο Wayback Machine.
  3. League of Nations Treaty Series, vol. 29, pp. 86–115.
  4. Eidintas, Alfonsas; Vytautas Žalys; Alfred Erich Senn (1999). Ed. Edvardas Tuskenis, επιμ. Lithuania in European Politics: The Years of the First Republic, 1918–1940 (Paperback έκδοση). New York: St. Martin's Press. σελ. 165. ISBN 0-312-22458-3. 
  5. Mažoji Lietuva.Klaipėdos krašto istorijos vingiuose Αρχειοθετήθηκε 2007-09-27 στο Wayback Machine..
  6. Fosse, Marit; Fox, John (2016). Sean Lester: The Guardian of a Small Flickering Light. Rowman & Littlefield. σελ. 163. ISBN 9780761866114. 
  7. https://web.archive.org/web/20131212195718/http://memelcity.lt/istorija