Άνοιγμα κυρίου μενού

Ο μαραθώνιος δρόμος είναι από τα αγωνίσματα που εντάχθηκαν στο πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών από την πρώτη διοργάνωση το 1896. Η δημιουργία του αγωνίσματος ήταν ιδέα του Γάλλου Μισέλ Μπρελ, που πρότεινε την ένταξη του στο πρόγραμμα των Ολυμπιακών αγώνων της Αθήνας. Ο μαραθώνιος δρόμος γίνεται προς τιμήν του Αθηναίου δρομέα-αγγελιοφόρου (δεν είναι γνωστό αν ήταν ο Φειδιππίδης ή κάποιος άλλος), ο οποίος έτρεξε από τον Μαραθώνα έπειτα από την ιστορική μάχη προκειμένου να αναγγείλει στους Αθηναίους τη νίκη αλλά και να τους ειδοποιήσει να πάρουν τα όπλα και να προστατεύσουν την πόλη, αφού έρχονταν προς τα εκεί περσικά πλοία. Ο κατάκοπος δρομέας μόλις ανακοίνωσε το μήνυμά του "Νενικήκαμεν" έπεσε νεκρός.

Το ξεκίνημαΕπεξεργασία

Μόλις μαθεύτηκε, τον Ιανουάριο του 1896, πως στο πρόγραμμα των Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων εντάχθηκε και ένας αγώνας δρόμου στη διαδρομή που είχε διατρέξει ο αθηναίος αγγελιοφόρος το 490 π.Χ., διάφοροι αθλητικοί σύλλογοι άρχισαν να διοργανώνουν αγώνες δρόμου σε διαδρομές γύρω στα 40 χλμ. Στις 18 Φεβρουαρίου, ο "Όμιλος Πεζοπόρων Πειραιώς" διοργάνωσε αγώνα 40 χλμ στη διαδρομή "Πειραιάς-Ελευσίνα-Δαφνί" με νικητή τον Κελαϊδή. Την ίδια ημέρα, ο αθλητής του ΑΟ Αθηνών Σπύρος Μπελόκας έτρεξε 40 χλμ. στη διαδρομή "Ριζάρειος Σχολή-Πικέρμι-Ριζάρειος" σε 3 ώρες 48΄. Στην Πάτρα ο Χρήστος Δουβανάς της Γ.Ε. Πατρών έτρεξε 42 χλμ σε 3 ώρ. 07΄.

Η πρώτη δοκιμή στην κλασική διαδρομή έγινε από τον αθλητή του Εθνικού Γ.Σ. Γεώργιο Γρηγορίου στις αρχές Φεβρουαρίου, ο οποίος αφού μετέβη πεζή στο Μαραθώνα, την επόμενη μέρα ξεκίνησε από τον Τύμβο και έφτασε στο γυμναστήριο του Εθνικού μετά από 2 ώρ. 50΄, διανύοντας περίπου 36 χλμ. Στις 11 Φεβρουαρίου έγινε νέα δοκιμή από τον Εθνικό Γ.Σ. με επίσημο χαρακτήρα. Μετείχαν οι αθλητές Γεώργιος Γρηγορίου και Ιωάννης Γιαννούλης. Ο Γιαννούλης εγκατέλειψε στο Πικέρμι, ενώ ο Γρηγορίου τερμάτισε σε 3 ώρ. 45΄. Στις 17 Φεβρουαρίου δοκίμασε την διαδρομή και ο Πανελλήνιος Γ.Σ. με τέσσερις αθλητές του, τους Δεληγιάννη, Κουντούρη, Ροδάκη και Γερακάρη. Πρώτος τερμάτισε ο Δημήτριος Δεληγιάννης σε 3 ώρ. 52΄ 31΄΄. Η διανυθείσα διαδρομή υπολογίστηκε λίγο πάνω από τα 40 χλμ.

Η πρώτη διοργάνωσηΕπεξεργασία

Το Πανελλήνιο πρωτάθλημα μαραθωνίου, που θα αποτελούσε και αγώνα πρόκρισης για την Ολυμπιάδα διεξήχθη την Κυριακή, 10 Μαρτίου 1896. Η διαδρομή είχε μετρηθεί στα 40 χλμ. Δήλωσαν συμμετοχή 33 δρομείς αλλά στην αφετηρία εμφανίστηκαν 25. Το πρωί τους δόθηκε ένα λιτό γεύμα με αυγά, πορτοκάλια και καφέ και η εκκίνηση δόθηκε στις 2 μ.μ. στην έξοδο του χωριού. Τους δρομείς συνόδευε ένας έφιππος επόπτης για τον καθένα, ενώ είχε ληφθεί πρόβλεψη να καταβρεχτεί η διαδρομή ώστε να μην σηκώνεται σκόνη. Ως το Πικέρμι προηγούνταν ο Δουβανάς και ο Δεληγιάννης. Εκεί ο μεν Δουβανάς εγκατέλειψε ενώ ο Δεληγιάννης διέκοψε να ξεκουραστεί, με αποτέλεσμα να τους προσπεράσουν ο Βασιλάκος και ο Μπελόκας. Ως το Χαρβάτι είχαν απομείνει μόνον 15 δρομείς. Στην Αγ. Παρασκευή η σειρά ήταν: Χαρ. Βασιλάκος (ΠΓΣ), Σπ. Μπελόκας (ΑΟ Αθηνών), Δημ. Δεληγιάννης (ΠΓΣ), η οποία ήταν η τελική κατάταξη στον τερματισμό. Ακολούθησαν οι: Δημ. Χρηστόπουλος (Γ.Ε. Πατρών), Γ. Γρηγορίου (Εθνικός ΓΣ), Ευ. Γερακάκης (ΠΓΣ).

Οι έξι πρώτοι προκρίθηκαν να λάβουν μέρος στους Α΄ Ολυμπιακούς αγώνες αλλά επειδή ξεσηκώθηκαν πολλοί νέοι φερέλπιδες αθλητές, κυρίως χωρικοί της περιοχής Μαρουσίου - Χαλανδρίου, διοργανώθηκε ειδικός προκριματικός μαραθώνιος, και ορίστηκε να προκριθούν για τους Ολυμπιακούς, οι έξι πρώτοι ή όσοι φέρουν καλύτερο χρόνο από το 3:18΄00΄΄ του πανελληνιονίκη Βασιλάκου. Στον αγώνα αυτό μετείχε και ο Σπύρος Λούης που τερμάτισε 5ος με 3 ώρ. 18΄ 27΄΄ κερδίζοντας την πρόκριση για την ολυμπιάδα, στην οποία θα ανακηρυσσόταν ολυμπιονίκης.

Οι νικητέςΕπεξεργασία

Το πανελλήνιο πρωτάθλημα Μαραθωνίου δρόμου είναι καθαρά ατομικό αγώνισμα και δεν ανακηρύσσει πρωταθλητή σύλλογο.Οι αθλητές των συλλόγων βαθμολογούνται ατομικά και το άθροισμα της βαθμολογίας τους (με συντελεστή) προστίθεται στη βαθμολογία κάθε συλλόγου,στο ανοιχτό πρωτάθλημα στίβου το καλοκαίρι[1].

Έτος Αθλητής Χρόνος Σύλλογος αθλητή
1896 Χαρίλαος Βασιλάκος 3 ώρες 17.00.0 ανεξάρτητος (μετέπειτα Πανελλήνιος Γ.Σ.)
1906 Αναστάσιος Κουτουλάκης 3 ώρες 04.29.3 Εθνικός Γ.Σ.
1909 Χρήστος Μηλίγγος 3 ώρες 07.23.1 Εθνικός Γ.Σ.
1910 Σωτήριος Πλιάκος 3 ώρες 03.35.0 Πανελλήνιος Γ.Σ.
1911 Χρήστος Μηλίγγος 3 ώρες 07.14.4 ΑΟ Διαγόρας Αθηνών
1920[2] Γεώργιος Κουλουμπέρδας 3 ώρες 27.34.0 Πανελλήνιος Γ.Σ.
1924 Διαμαντής Κάντζας 3 ώρες 05.47.4 Πειραϊκός Σύνδεσμος
1926 Στάθης Μανωλόπουλος 3 ώρες 35.42.4 Ο.Φ. Καλαμών
1927 Αστέριος Λουκάς 3 ώρες 42.06.0 Γ.Σ. Ηρακλής
1928 Αθανάσιος Μπεκιάρης 3 ώρες 15.44.2 Μ.Γ.Σ. Αναγέννηση Σερρών
1929 Χρήστος Σάρρας 3 ώρες 12.31.1 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1931 Χρήστος Σάρρας 3 ώρες 11.20.3 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1932 Χρήστος Σάρρας 3 ώρες 06.35.0 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1933 Στέλιος Κυριακίδης 3 ώρες 03.05.0 Γ.Σ. Ολύμπια Λεμεσού
1934 Στέλιος Κυριακίδης 2 ώρες 49.42.0 Γ.Σ. Ολύμπια Λεμεσού
1936 Στέλιος Κυριακίδης 3 ώρες 06.30.0 Γ.Σ. Ολύμπια Λεμεσού
1937 Στέφανος Στεφάνου 2 ώρες 56.00.0 ΑΕΚ
1938 Βασίλης Κουσίδης 3 ώρες 24.04.0 ΑΕΚ
1939 Στέλιος Κυριακίδης 2 ώρες 52.07.0 Γ.Σ. Ολύμπια Λεμεσού
1948 Χρήστος Βαρτζάκης 3 ώρες 01.58.0 Πειραϊκός Σύνδεσμος
1949 Δημήτρης Δερβένης 2 ώρες 57.17.0 Εθνικός Γ.Σ.
1950 Αθανάσιος Ραγάζος 2 ώρες 59.18.0 Γ.Σ. Αλμυρού
1951 Δημήτρης Δερβένης 2 ώρες 55.38.0 Εθνικός Γ.Σ.
1952 Δημήτρης Δερβένης 3 ώρες 11.29.6 Εθνικός Γ.Σ.
1953 Χρήστος Βαρτζάκης 3 ώρες 13.15.0 Πειραϊκός Σύνδεσμος
1954 Μέλης Χαραλάμπους[3] 3 ώρες 06.01.0 Γ.Σ. Ολύμπια Λεμεσού
1955 Χρήστος Κλαψινάκης 3 ώρες 14.43.6 Κεραυνός Ρεθύμνου
1956 Ιωάννης Χασομέρης 3 ώρες 10.18.0 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1957 Ιωάννης Γλέντζος 3 ώρες 00.01.0 ΑΕΚ
1958 Δημήτρης Δερβένης 3 ώρες 15.48.0 Εθνικός Γ.Σ.
1959 Ιωάννης Χριστόπουλος 3 ώρες 16.37.0 ΠΑΟΚ
1960 Δημήτρης Δερβένης 3 ώρες 08.54.0 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1961 Παναγιώτης Μπεθάνης 2 ώρες 51.52.4 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1962 Δημήτρης Μοσχονάς 2 ώρες 49.17.0 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1963 Κώστας Πονήρης 2 ώρες 46.17.0 Εθνικός Γ.Σ.
1964 Αθανάσιος Μαρτάκης 3 ώρες 06.15.2 Πανελλήνιος Γ.Σ.
1965 Δημήτρης Βούρος 2 ώρες 59.58.6 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1966 Δημήτρης Βούρος 3 ώρες 08.10.0 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1967 Γιώργος Φακιολάς 3 ώρες 05.28.6 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1968 Δημήτρης Βούρος 2 ώρες 29.09.4 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1969 Δημήτρης Βούρος 2 ώρες 23.33.8 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1970 Νίκος Αυλακιώτης 2 ώρες 35.10.8 Πανελλήνιος Γ.Σ.
1971 Νίκος Αυλακιώτης 2 ώρες 41.17.4 Πανελλήνιος Γ.Σ.
1972 Χρήστος Μήτσικας 2 ώρες 32.53.0 ΓΣ Λάρισας
1973 Ιωάννης Βιρβίλης 2 ώρες 22.53.0 ΑΕΚ
1974 Φάνης Τσιμιγκάτος 2 ώρες 24.48.0 Παναχαϊκή Γ.Ε.
1975 Παύλος Μακρίδης 2 ώρες 36.33.0 Α.Γ.Σ. Ιωαννίνων
1976 Νίκος Αργυρόπουλος 2 ώρες 31.41.8 Παναχαϊκή Γ.Ε.
1977 Φάνης Τσιμιγκάτος 2 ώρες 39.36.4 Παναχαϊκή Γ.Ε.
1978 Φάνης Τσιμιγκάτος 2 ώρες 27.44.0 Παναχαϊκή Γ.Ε.
1979 Σπύρος Νάκος 2 ώρες 33.40.8 Σ.Ε.Φ.Α. Αρκαδικός
1980 Φάνης Τσιμιγκάτος 2 ώρες 25.24.0 Παναχαϊκή Γ.Ε.
1981 Φάνης Τσιμιγκάτος 2 ώρες 25.55.0 Παναχαϊκή Γ.Ε.
1982 Στ. Καρακατσάνης 2 ώρες 19.20.0 Πανελλήνιος Γ.Σ.
1983 Τάσος Ψαθάς 2 ώρες 17.12.0 ΠΑΟΚ
1984 Μιχάλης Κούσης 2 ώρες 16.40.0 Γ.Ε. Αγρινίου
1985 Μιχάλης Κούσης 2 ώρες 22.50.0 Γ.Ε. Αγρινίου
1986 Τάσος Ψαθάς 2 ώρες 17.12.0 ΠΑΟΚ
1987 Γιώργος Αφορδακός 2 ώρες 20.58.0 ΟΦΗ
1988 Γιώργος Αφορδακός 2 ώρες 17.08.0 ΟΦΗ
1989 Χρήστος Παπαχρήστος 2 ώρες 24.19.0 Πανελλήνιος Γ.Σ.
1990 Γιώργος Μάλλιαρης 2 ώρες 30.40.0 Παναθηναϊκός Α.Ο.
1991 Θεόδωρος Φωτόπουλος 2 ώρες 28.18.0 Γ.Σ. Κηφισιάς
1992 Χρ. Σωτηρόπουλος 2 ώρες 16.26.0 Α.Σ. Άρης
1993 Νίκος Πολιάς 2 ώρες 28.12.0 Πειραϊκός Σύνδεσμος
1994 Σπύρος Ανδριόπουλος 2 ώρες 17.07.0 Α.Π.Σ. Πάτραι
1995 Νίκος Πολιάς 2 ώρες 27.27.0 Πειραϊκός Σύνδεσμος
1996 Νίκος Πολιάς 2 ώρες 19.14.0 Πειραϊκός Σύνδεσμος
1997 Σπύρος Ανδριόπουλος 2 ώρες 13.15.0 Α.Π.Σ. Πάτραι
1998 Νικήτας Μαρκάκης 2 ώρες 26.52.0 Ολυμπιακός
1999 Νίκος Πολιάς 2 ώρες 18.38.0 Ολυμπιακός
2000 Νίκος Πολιάς 2 ώρες 20.50.02. Ολυμπιακός
2001 Νίκος Πολιάς 2 ώρες 23.57.3 Ολυμπιακός
2002 Βασίλης Ζαμπέλης 2 ώρες 20.36 Γ.Σ. Ελευθέριος Βενιζέλος
2003 Νίκος Πολιάς 2 ώρες 23:16 Ολυμπιακός
2004 Κώστας Γουγούσης 2 ώρες 27:03 Γ.Α.Σ. Κορησού
2005 Γεράσιμος Κόκοτος 2 ώρες 24.52 Πανελλήνιος Γ.Σ.
2006 Ιωάννης Κανελλόπουλος 2 ώρες 24.21 Πανελλήνιος Γ.Σ.
2007 Γιώργος Καραβίδας 2 ώρες. 23.21 ΑΕΚ
2008 Γιώργος Καραβίδας 2 ώρες 23.51 ΑΕΚ
2009 Δημήτρης Θεοδωρακάκος 2 ώρες 26.27 Ολυμπιακός
2010 Μιχάλης Παρμάκης 2 ώρες 20.48 Πανελλήνιος Γ.Σ.
2011 Δημήτρης Θεοδωρακάκος 2 ώρες 24.10 Ολυμπιακός
2012 Μιχάλης Παρμάκης 2 ώρες 21.56 Α.Ο. Τρίτων Χαλκίδας
2013 Χριστόφορος Μερούσης 2 ώρες 24.09 Φ.Ο. Βροντάδου Χίου
2014 Χριστόφορος Μερούσης 2 ώρες 25.15 Φ.Ο. Βροντάδου Χίου
2015 Χριστόφορος Μερούσης 2 ώρες 21.22 Φ.Ο. Βροντάδου Χίου
2016 Χριστόφορος Μερούσης 2 ώρες 24.58 Φ.Ο. Βροντάδου Χίου
2017 Κωνσταντίνος Γκελαούζος 2 ώρες 27.21 Παναθηναϊκός Α.Ο.

Πολυνίκεις αθλητέςΕπεξεργασία

Αθλητής Πρωτιές Χρονιές Σύλλογος
Νίκος Πολιάς
7
1993, 1995, 1996, 1999, 2000, 2001, 2003   Πειραϊκός Σύνδεσμος,   Ολυμπιακός Σ.Φ.Π.
Δημήτρης Δερβένης
5
1949, 1951, 1952, 1958, 1960   Εθνικός Γ.Σ.
Φάνης Τσιμιγκάτος
5
1974, 1977, 1978, 1980, 1981   Παναχαϊκή Γ.Ε.
Στέλιος Κυριακίδης
4
1933, 1934, 1936, 1939   Γ.Σ. Ολύμπια Λεμεσού
Δημήτρης Βούρος
4
1965, 1966, 1968, 1969   Παναθηναϊκός Α.Ο.
Χριστόφορος Μερούσης
4
2013, 2014, 2015, 2016   Φ.Ο. Βροντάδου Χίου
Χρήστος Σάρρας
3
1929, 1931, 1932   Παναθηναϊκός Α.Ο.

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Ηρακλής Αθανασόπουλος, "Μαραθώνιος και Μαραθώνας. Η πλήρης διατριβή για την κλασσική διαδρομή", Αθήνα 2010.

ΑναφορέςΕπεξεργασία

  1. http://www.segas.gr/files/2017/Entries/prokirixi__marathonios.pdf?lbisphpreq=1
  2. Διεξήχθη στην κλασική διαδρομή αλλά σε απόσταση 40 χλμ. κατά τους αγώνες πρόκρισης για τους Ολυμπιακούς αγώνες του 1920. Δεδομένου ότι το αγώνισμα του μαραθωνίου δεν είχε διεξαχθεί κατά το Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών 1920, από πολλούς συμπεριλαμβάνεται στους αγώνες του πανελλήνιου πρωταθλήματος μαραθωνίου. εφ. "Εμπρός", 22/6/1920.
  3. "Ο Κύπριος Χαραλάμπους πρωταθλητής του Μαραθωνίου", εφ. "Ελευθερία", 11/5/1954, σ. 4. και Ηρ. Αθανασόπουλος, "Μαραθώνιος & Μαραθώνας", Αθήνα 2010, σελ. 199.