Σαρακήνα Χανίων

οικισμός της Ελλάδας

Η Σαρακήνα είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του δήμου Καντάνου-Σελίνου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Ανήκε στην Επαρχία Σελίνου. επέχει 66 χιλιόμετρα από τα Χανιά. Είναι κτισμένη σε υψόμετρο 420 μ.[1] Είναι κτισμένη εντός εύφορης κοιλάδος, την οποία διαρρέει ο Σαρακηνιώτικος ποταμός, με κύρια προϊόντα το ελαιόλαδο, τα κάστανα, τα αμύγδαλα, τα εσπεριδοειδή και τα κτηνοτροφικά προϊόντα.[2]

Σαρακήνα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Σαρακήνα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΧανίων
ΔήμοςΚαντάνου - Σελίνου
ΚοινότηταΣαρακήνας
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΧανίων
Πληθυσμός25 (2011)

Κοινότητα ΣαρακήναςΕπεξεργασία

Εκτός από την έδρα της, η Κοινότητα Σαρακήνας περιλαμβάνει και τους οικισμούς Γρηγοριανά, Σταυρός και Χονδρός. Η απογραφή του 2011 αναφέρει:

  • Γρηγοριανά, τα (16)
  • Σαρακήνα, η (25)
  • Σταυρός, ο (13)
  • Χονδρός, ο (14)

Συνολικά η κοινότητα έχει 68 κατοίκους.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο κ. Νικόλαο Κουκουλά.

Κοινοτάρχες ΣαρακήναςΕπεξεργασία

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Σαρακήνας.

Πρόεδροι Κοινότητος Σαρακήνας
περίοδος όνομα
1978–1982
1982–1986 Κουκουλάς Ανδρέας
1986–1990 Ταμπακάκης Αντώνιος
1990–1998 Φραγκάκης Δημήτριος
2010–2019
2019– Κουκουλάς Νικόλαος

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Στην απογραφή του Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 αναφέρονται τρία χωριά με το όνομα Σαρακήνα στην επαρχία Σελίνου, τα Sarachina Stavro, Sarachina Perazzo και Sarachina Sirili. Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται το χωριό Sarachina με 213 κατοίκους και 25 προνομιούχους, Sarachina Chieffali Zorzi, και Sraachina Perazzo με 21 οφειλόμενες αγγαρείες και 95 κατοίκους. Από Φραντσέσκο Βασιλικάτα το 1630 αναφέρεται το χωριό Sarachino Chiefali. Το όνομα του χωριού φαίνεται να προέρχεται από τους Σαρακηνούς, οι οποίοι κατέλαβαν την Κρήτη τον 9ο αιώνα.[1]

Μετά την οθωμανική κατάκτηση του νησιού, κάποιοι Βενετοί γαιοκτήμονες της περιοχής για να μη χάσουν τις περιουσίες τους ασπάστηκαν το Ισλάμ. Στην απογραφή η οποία πραγματοποιήθηκε από τους Αιγυπτίους το 1834 αναφέρεται ως Sarakena με αμιγώς μουσουλμανικό πληθυσμό, 20 οικογένειες, όπως και το γειτονικό Κεφάλι, με 5 μουσουλμανικές οικογένειες. Στις 25 Ιανουαρίου 1897 δόθηκε στο δρόμο ανάμεσα στο Κεφάλι και την Παλαιόχωρα μάχη, γνωστή ως μάχη της Σαρακήνας, η οποία έληξε με τη σφαγή των μουσουλμάνων της περιοχής του Σελίνου.[1]

Το 1881 η Σαρακήνα ανήκε στον δήμο Παλαιόχωρας και σύμφωνα με την απογραφή είχε αμιγώς μουσουλμανικό πληθυσμό, 44 κατοίκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 14 κατοίκους και υπαγόταν στον ίδιο δήμο. Στην απογραφή του 1920 είχε οριστεί έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου.[1] Το 1925 ορίστηκε έδρα ομώνυμης κοινότητας, μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση το 1997, όταν εντάχθηκε στον δήμο Πελεκάνου.[3]

Απογραφές πληθυσμούΕπεξεργασία

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[1] 14 42 28 33 36 32 - 124 117 25

Σημεία ενδιαφέροντοςΕπεξεργασία

Στη Σαρακήνα βρίσκεται ο μονόχωρος ναός του Μιχαήλ Αρχαγγέλου. Στο εσωτερικό του σώζονται τοιχογραφίες του 14ου αιώνα.[4] Επίσης στη Σαρακήνα βρίσκεται ο μονόχωρος καμαρόσκεπος ναός του Αγίου Ιωάννη. Ο ναός ήταν και αυτός τοιχογραφημένος, αλλά σήμερα σώζονται μόνο οι τοιχογραφίες στον ανατολικό τοίχο. Σώζεται επίσης επιγραφή, η οποία τοποθετεί την κατασκευή του ναού το 6851 από κτίσεως Κόσμου, που αντιστοιχεί στο έτος 1346.[5]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β΄. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 434. 
  2. «Σαρακήνα και Κοντό Κυνήγι». www.haniotika-nea.gr. 6 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2020. [νεκρός σύνδεσμος]
  3. «Σαρακήνα (Χανίων)». Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2019. 
  4. «Μιχαήλ Αρχάγγελος». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2020. [νεκρός σύνδεσμος]
  5. «Άγιος Ιωάννης». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2020. [νεκρός σύνδεσμος]