Άνοιγμα κυρίου μενού

Τανάκ, στα Εβρ. תנ״ך‎, ονομάζονται σύμφωνα με τον Ιουδαϊσμό οι Άγιες Γραφές, δηλαδή η Εβραϊκή Βίβλος. Το Τανάκ περιλαμβάνει τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης (Εβραϊκές Γραφές) σύμφωνα με τον εβραϊκό (αλεξανδρινό) κανόνα των θεόπνευστων βιβλίων, δηλαδή χωρίς τα Απόκρυφα και τα Δευτεροκανονικά βιβλία.

Τανάκ
Entire Tanakh scroll set.png
Γλώσσα Εβραϊκά
Αραμαϊκή γλώσσα
Είδος Ιερό σύγγραμμα
Βασίζεται σε Τορά
Nevi'im
Ketuvim
Έκδοση Τορά
Nevi'im
Ketuvim
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Ταργκούμ, αραμαϊκή μεσαιωνική μετάφραση του Τανάκ, 11ος αιώνας

Ο όρος Τανάκ αποτελεί ακρωνύμιο (σχηματίζεται από τα αρχικά γράμματα των λέξεων) των τμημάτων από τα οποία αποτελείται:

  • Τορά (ο Νόμος, στα Εβρ. תורה‎)
  • Νεβιείμ (οι Προφήτες, στα Εβρ. נביאים‎)
  • Κετουβείμ (τα Αγιόγραφα ή Γραπτά, στα Εβρ. כתובים‎).

Εναλλακτικώς αποκαλούνται επίσης Μίκρα (Mikra/Miqra, מקרא‎ «αυτά που διαβάζονται, αναγιγνωσκόμενα»), ονομασία που κυριαρχούσε κατά τη ραββινική περίοδο. Δεν είναι γνωστή η αφετηρία τής τριμερούς αυτής διαίρεσης, αν και ορισμένοι θεωρούν ότι βασίστηκε στο στάδιο εισόδου τους στον Βιβλικό κανόνα[1]. Τόσο εβραϊκές όσο και χριστιανικές πηγές συμφωνούν ότι η εν λόγω διαίρεση ήταν καλά εδραιωμένη τον 1ο αιώνα μ.Χ., πράγμα που υποδηλώνει ότι είχε σταθεροποιηθεί πολύ νωρίτερα [2].

Πίνακας περιεχομένων

ΤοράΕπεξεργασία

Η Τορά περιλαμβάνει τον Μωσαϊκό Νόμο, ο οποίος περιέχεται στην Πεντάτευχο[3], δηλαδή στα εξής πέντε βιβλία:

Η πρώτη αναφορά στην Πεντάτευχο ως Τορά, δηλαδή ως το σύνολο των βιβλίων τού Νόμου στην Εβραϊκή Βίβλο, φαίνεται ότι ανάγεται στην εποχή τού βασιλιά Ιωσία (7ος αι. π.Χ.), κατά την οποία η Βιβλική αφήγηση αναφέρεται στην ανακάλυψη του πλήρους χειρογράφου της (2 Βασιλέων 22:8-13, 2 Χρονικών 34:14,15), αν και υπάρχει επίσης η εκδοχή ότι αναφερόταν μόνο στο βιβλίο τού Δευτερονομίου[4].

ΝεβιείμΕπεξεργασία

Οι Νεβιείμ υποδιαιρούνται σε δύο τμήματα: Το πρώτο περιλαμβάνει τους πρώιμους προφήτες και μερικά ιστορικά-αφηγηματικά βιβλία, ενώ το δεύτερο τους ύστερους προφήτες και τους δώδεκα ελάσσονες προφήτες. Συγκεκριμένα:

1) Πρώιμοι προφήτες (Νεβιείμ ρισονίμ)

2) Ύστεροι προφήτες (Νεβιείμ αχαρονίμ)

ΚετουβείμΕπεξεργασία

Τα Κετουβείμ υποδιαιρούνται σε τρία τμήματα. Το πρώτο περιλαμβάνει τρία ποιητικά βιβλία, το δεύτερο πέντε αφηγηματικά (που αποκαλούνται Πέντε ρόλοι) και το τρίτο τα υπόλοιπα τρία (χωρίς διακριτική ονομασία). Συγκεκριμένα:

1) Τα τρία ποιητικά βιβλία (Sifrei Emet):

2) Οι Πέντε ρόλοι (Hamesh Megillot), που αναγιγνώσκονται δημόσια στη συναγωγή σε συγκεκριμένες περιστάσεις:

3) Λοιπά βιβλία:

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. J.D. Douglas (ed.), 1962: The New Bible Dictionary. Leicester: Inter-Varsity Press, σελ. 149.
  2. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα βασικά μέρη τής τριμερούς διάκρισης συναντώνται σε κείμενα των Ταναΐμ, τα οποία έγιναν κατόπιν μέρος τού Μισνά (μέχρι το 200 μ.Χ.). Επιπλέον, στην Καινή Διαθήκη γίνεται σε ορισμένα σημεία λόγος για τα τρία μέρη τού Τανάκ, όπως η αναφορά στο Κατά Λουκάν 24.44, όπου αναφέρονται χωριστά ο νόμος του Μωυσή, οι προφήτες και οι Ψαλμοί. Βλ. B. Metzger & M. Cogan (eds.) 1993: The Oxford Companion to the Bible. Oxford: Oxford University Press, σελ. 98-99.
  3. Στην Εβραϊκή τα πέντε αυτά βιβλία αποκαλούνται επίσης Chumash, από την εβραϊκή λέξη chamesh «πέντε» (חֲמִשָּׁה).
  4. O. Eißfeldt, 19562: Einleitung in das Alte Testament, Tübingen: Mohr Siebeck, p. 700 κ.εξ.

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

Πρόσθετες πηγέςΕπεξεργασία

  • Το Τανάκ στην εβραϊκή γλώσσα (Κώδικας του Λένινγκραντ) μπορεί να βρεθεί εδώ (J. Alan Groves Center for Advanced Biblical Research).