Φιλοθέη Φωκίδας

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 38°26′59″N 21°58′4″E / 38.44972°N 21.96778°E / 38.44972; 21.96778

Η Φιλοθέη (παλιά ονομασία Γκουμαίοι) είναι χωριό 389 κατοίκων[1] στο νοτιοδυτικό άκρο του Νομού Φωκίδας. Υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Δωρίδος. Καταλαμβάνει έκταση 13.000 στρεμμάτων και βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 500 μέτρων.

Φιλοθέη
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Φιλοθέη
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΣτερεάς Ελλάδας
Περιφερειακή ΕνότηταΦωκίδας
ΔήμοςΔωρίδος
Δημοτική ΕνότηταΕυπαλίου
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΦωκίδος
Υψόμετρο500
Πληθυσμός389 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΓκουμαίοι
Ταχ. κωδ.330 56
Τηλ. κωδ.26340

ΙστορίαΕπεξεργασία

 
Άποψη του χωριού από τη θέση Παλιόκαστρο

Οι Γκουμαίοι, όπως ονομαζόταν το χωριό μέχρι το 1958[2], κτίστηκαν κατά τις αρχές του 19ου αιώνα, κυρίως από κατοίκους-νομάδες των γύρω του περιοχών, ενώ το 1826 εγκαθίστανται στον τόπο αγωνιστές που προέρχονταν από την έξοδο του Μεσολογγίου. Παράλληλα, αυξάνεται ο πληθυσμός του από την εγκατάσταση κατοίκων κι από άλλα χωριά της περιοχής.

Κατά την πιθανότερη εκδοχή, η παλαιά ονομασία του χωριού προέρχεται από βλαχοποιμένα στην υπηρεσία της Μονής Βαρνάκοβας που έφερε το όνομα «Γκούμας».

Αν και ο οικισμός είναι σχετικά πρόσφατος, μαρτυρίες που χρονολογούνται από τον 16ο αιώνα αναφέρουν την ύπαρξη ενός χωριού με το όνομα «Απάνω Λόγγος» σε κοντινή απόσταση από τη σημερινή του θέση. Τεκμήρια εξάλλου της αρχαιότητας του τόπου αποτελούν τόσο ο αρχαιολογικός χώρος του Παλιόκαστρου (τοπωνύμιο που συναντάται και σε αρκετά άλλα χωριά του Δήμου), σε απόσταση 1 χλμ. από το χωριό και υψόμετρο 650 μ., όπου υπάρχουν ερείπια οχυρώσεων της δωρικής εποχής και ενδείξεις τειχών ακρόπολης, όσο και το ιστορικό μοναστήρι του Αϊ-Γιάννη των Θέρμων, μετόχι της Μονής Βαρνάκοβας, το οποίο χρονολογείται από την εποχή της Δυναστείας των Κομνηνών, καταστράφηκε ωστόσο από οθωμανική επιδρομή κατά την περίοδο της Επανάστασης.

Το χωριό καλύπτει σήμερα έκταση 13.000 στρεμμάτων, την οποία απέκτησε σταδιακά και με το πέρασμα των χρόνων. Πολλές από τις εκτάσεις που τώρα του ανήκουν ήταν άλλοτε μετόχι της Μονής Βαρνάκοβας. Οι απογραφές πληθυσμού μετά τον Β΄ παγκόσμιο Πόλεμο είναι:

Απογραφή 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 406[3] 405[4] 308[5] 292[6] 291[7] 342[8] 389

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011» (PDF). Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2017. 
  2. «Πανδέκτης: Gkoumaioi -- Filothei». pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2018. [νεκρός σύνδεσμος]
  3. Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951, σελ. 180 του pdf. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-05-14. https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf. 
  4. Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961, σελ. 173 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf. 
  5. Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971, σελ. 170 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf. 
  6. Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981, σελ. 181 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf. 
  7. Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991, σελ. 227 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf. 
  8. Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001, σελ. 225 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία