Άνοιγμα κυρίου μενού

Φρα Αντζέλικο

Ιταλός δομινικανός μοναχός και ζωγράφος

Ο Φρα Αντζέλικο (Beato Angelico, 1395[5] - 18 Φεβρουαρίου 1455), κατά κόσμον Γκουίντο ντι Πιέτρο, ήταν Ιταλός δομινικανός μοναχός και ζωγράφος της Σχολής της Φλωρεντίας κατά την πρώιμη Αναγέννηση[6]. Ήταν περισσότερο γνωστός στους συγχρόνους του ως «Αδελφός Τζοβάννι ντα Φιέζολε» (ιταλ. Fra Giovanni da Fiesole), ενώ ο Τζόρτζιο Βαζάρι τον αναφέρει ως «Φρα Τζοβάννι Αντζέλικο» (Fra Giovanni Angelico). Στην Ιταλία είναι γνωστός ως «il Beato Angelico» (beato = ευλογημένος).

Φρα Αντζέλικο
047 le vite, fra giovanni da fiesole.jpg
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Fra Angelico (Ιταλικά)
Γέννηση1400[1]
Βίκιο
Θάνατος27  Φεβρουαρίου 1455 και 18  Φεβρουαρίου 1455[2]
Φλωρεντία[3]
Τόπος ταφήςSanta Maria sopra Minerva
Χώρα πολιτογράφησηςItaliana
Ιδιότηταζωγράφος, εικονογράφος χειρογράφων[4] και dominican friar
ΑδέλφιαBenedetto da Fiesole
ΚίνημαΙταλική Αναγέννηση
Καλλιτεχνικά ρεύματαΙταλική Αναγέννηση
Σημαντικά έργαCortona Triptych, Niccoline Chapel, Fiesole Altarpiece και San Marco Altarpiece
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Πίνακας περιεχομένων

Σύντομο βιογραφικόΕπεξεργασία

Ο Φρα[7] Αντζέλικο γεννήθηκε στην κοινότητα Βίκιο (Vicchio) κοντά στη Φλωρεντία[8]. Για τους γονείς του δεν είναι τίποτε γνωστό. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Γκουίντο (Guido) ή Γκουιντολίνο (Guidolino). Πρώτη φορά αναφέρεται ως ζωγράφος το 1417 (υπό το όνομα Γκουίντο ντι Πιέτρο) ενώ αυτός και ο αδελφός του κατατάχθηκαν, το 1407,[5] στη μονή του τάγματος των Δομινικανών στο Φιέζολε κοντά στη Φλωρεντία, όπου και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, εκλεγόμενος, το 1450, ηγούμενος της μονής.[6] Για την εκπαίδευσή του ως ζωγράφου δεν γνωρίζουμε τίποτε.[9] Πιθανότατα ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως εικονογράφος χειρογράφων. [10]Πιθανολογείται, επίσης, ότι ο αδελφός Μπενεντέττο (Fra Benedetto), ο οποίος θεωρείτο ταλαντούχος εικονογράφος και μικρογράφος χειρογράφων της μονής, είναι αυτός που βοήθησε τον Αντζέλικο στη δημιουργία των νωπωγραφιών στη γυναικεία μονή του Σαν Μάρκο της Φλωρεντίας. Ο Μπενεντέττο ήταν ηγούμενος στη μονή του Αντζέλικο και απεβίωσε το 1448. Ο Αντζέλικο παρέμεινε επί ένα διάστημα στο Φολίνιο, απ' όπου είχε εύκολη πρόσβαση στην Ασσίζη και επηρεάστηκε πολύ από τις νωπογραφίες του Τζιότο και, εγκαταλείποντας πλέον τις εικονογραφήσεις θρησκευτικών χειρογράφων βιβλίων πέρασε στη ζωγραφική, ζωγραφίζοντας αποκλειστικά έργα με θρησκευτικό περιεχόμενο, στους οποίους απεικόνιζε τις μορφές με ένα περίεργο θρησκευτικό μυστικισμό.[5] Η πεποίθησή του ήταν ότι η τέχνη ήταν μια έκφανση θρησκευτικής προσήλωσης.[11]

Γύρω στο 1430 ο Αντζέλικο δέχεται νέα επίδραση στη ζωγραφική του από τα έργα γλυπτικής του Γκιμπέρτι. Αποτέλεσμα αυτών των επιδράσεων ήταν η εμφάνιση νέας μορφής ρεαλισμού και όγκου στις μορφές που απεικόνιζε, καθώς και γραμμικής προοπτικής.[6]

Στη μονή του Σαν Μάρκο ο Αντζέλικο και οι βοηθοί του δημιούργησαν, κατά την περίοδο 1438 -1445, περίπου πενήντα νωπογραφίες, μερικές από αυτές σε κελιά μοναχών και προορίζονταν ως βοηθήματα στη θρησκευτική τους προσήλωση, έχοντας άψογη χρωματική ισορροπία, σωστή οικονομία στο σχεδιασμό και τη σύνθεση και απελευθέρωση από τον τόπο και το χρόνο.[10]

Κατά την τελευταία περίοδο της ζωής του ο Αντζέλικο εργάστηκε στην Περούτζια και στο Ορβιέτο αλλά και στη Ρώμη, όπου δημιούργησε τις νωπογραφίες στο παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου, ιδιωτικό παρεκκλήσιο του Πάπα Νικολάου V με σκηνές από τη ζωή των Αγίων Στεφάνου και Λαυρεντίου (1447-1450).

Ο Αντζέλικο αναμιγνύει στα έργα του το προγενέστερο γοτθικό στυλ με το επερχόμενο αναγεννησιακό. Όταν απεβίωσε ο Μαζάτσο (Masaccio) το 1428, ο Αντζέλικο υπήρξε ένας από τους λίγους καλλιτέχνες που αντιλήφθηκαν το ανανεωτικό του νατουραλιστικό στυλ αλλά και την προοπτική που χρησιμοποιούσε και το έργο του επηρεάστηκε σαφώς από αυτόν. Η «Αποκαθήλωση» (1434) ήταν από τις πρώτες προσπάθειες των Ιταλών καλλιτεχνών να ενσωματώσουν αρμονικά μια ομάδα μορφών σε περιβάλλον φυσικό τοπίο.[9]

Ο Αντζέλικο απεβίωσε στη Ρώμη το 1455, πιθανότατα ενώ ακόμη εργαζόταν στο παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου. Τάφηκε στον ιερό ναό Santa Maria sopra Minerva της πόλης. Το 1984 οσιοποιήθηκε από το Βατικανό και τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄.


Επιλογή έργωνΕπεξεργασία



ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Giorgio Vasari, Le vite de' più eccellenti pittori, scultori, e architettori, 1550 (Τζόρτζιο Βαζάρι, Οι βίοι των εξοχοτέρων ζωγράφων, γλυπτών και αρχιτεκτόνων -αποσπασματική ελληνική μετάφραση από τον Στέλιο Λυδάκη, «Κανάκης», 1995)


Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb119381778. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. (Αγγλικά) Find A Grave. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2019.
  3. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 25  Ιουνίου 2015.
  4. (Αγγλικά) Union List of Artist Names. 1  Δεκεμβρίου 2017. 500029319. Ανακτήθηκε στις 14  Μαΐου 2019.
  5. 5,0 5,1 5,2 Στην "Catholic Encyclopedia" αναφέρεται ως έτος γέννησης το 1387
  6. 6,0 6,1 6,2 London National Gallery
  7. Fra είναι συντομογραφία του λατινικού όρου frater = αδελφός (μοναχός)
  8. Vicchio History
  9. 9,0 9,1 J. P. Getty Museum
  10. 10,0 10,1 Web Museum, Paris
  11. Μουσείο Πράδο, Μαδρίτη

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία