Άγιος Ανδρέας Ρεθύμνης

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 35°19′5″N 24°24′52″E / 35.31806°N 24.41444°E / 35.31806; 24.41444

Ο Άγιος Ανδρέας Ρεθύμνης είναι ημιορεινό χωριό του δήμου Ρεθύμνης στον ομώνυμο νομό της Κρήτης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του 2011 ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 203 μόνιμους κατοίκους[1].

Άγιος Ανδρέας
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άγιος Ανδρέας
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΡεθύμνης
ΔήμοςΡεθύμνης
Δημοτική ΕνότηταΝικηφόρου Φωκά
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΡεθύμνης
Υψόμετρο210 μ.
Πληθυσμός203 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.74100

Γενικά και ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Ο Άγιος Ανδρέας είναι κτισμένος σε υψόμετρο 215 μέτρων και βρίσκεται 11 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την πόλη του Ρεθύμνου[2]. To 1881, σύμφωνα με την οθωμανική απογραφή εκείνου του έτους, είχε πληθυσμό 275 κατοίκων που στην πλειοψηφία του ήταν μουσουλμανικός (συγκεκριμένα στο χωριό ζούσαν 250 Τουρκοκρητικοί έναντι 25 Ελλήνων[3]).

Το 1894, σύμφωνα με εκτίμηση του αξιωματικού του ελληνικού στρατού, Νικόστρατου Καλομενόπουλου, στον Άγιο Ανδρέα ζούσαν εξήντα τουρκικές οικογένειες και έξι ελληνικές[4]. Μερικά χρόνια αργότερα, η απογραφή του 1900 που διενεργήθηκε από την Κρητική Πολιτεία βρήκε στον Άγιο Ανδρέα μόλις 19 κατοίκους (17 μουσουλμάνους και 2 χριστιανούς)[5].

Διοικητικά, με τη δημιουργία των οθωμανικών δήμων κατά το 1879, υπήχθη στον δήμο Ατσιπόπουλου της επαρχίας Ρεθύμνης[3]. Μετά την ενσωμάτωση της Κρήτης στο ελληνικό κράτος παρέμεινε στην επαρχία Ρεθύμνης ως οικισμός της κοινότητας Γωνιάς, ενώ σύμφωνα με την καποδιστριακή διοικητική διαίρεση υπαγόταν από το 1997 μέχρι το 2010 στο δημοτικό διαμέρισμα Γωνιάς του δήμου Νικηφόρου Φωκά. Από το 2011 υπάγεται στον καλλικρατικό δήμο Ρεθύμνης.

Εκκλησιαστικά υπάγεται στην ενορία Γωνιάς της Β΄ αρχιερατικής περιφέρειας της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου και διαθέτει δύο ναούς, οι οποίοι είναι αφιερωμένοι στον Άγιο Ανδρεά και το Άγιο Πνεύμα[6], όπου υπάρχει εντοιχισμένη πλάκα για τους σφαγιαθέντες κατοίκους του χωριού Πλάκα που υπήρχε στο σημέίο αυτό, από τους Τούρκους το 1770.[7]

ΣυγκοινωνίαΕπεξεργασία

Υπάρχει σύνδεση του Κτελ Ρεθύμνης από Κυριάννα ως Βαλσαμόνερο με ενδιάμεσες στάσεις σε Άγιο Ανδρέα και Αθάνατο.

Αγιαντρεδιανοί επιφανείςΕπεξεργασία

  • Koυριδάκης Γιώργος: στρατηγός και δημοτικός σύμβουλος Νικηφόρου Φωκά[8]
  • Ριτζάκης Ανδρέας: Ανθυπασπιστής Χωροφυλακής, συμπλακείς μετά των ληστών Γιαγιάδων εν Σάμω εφονεύθη την 5η Ιανουαρίου 1917. [9]

Απογραφές πληθυσμούΕπεξεργασία

Απογραφή 1881 1900 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 275[3] 19[5] 148[2] 153[2] 134[2] 133[2] 109[2] 117[2] 173[2] 211[10] 203[1]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 «Άγιος Ανδρέας (ο) Δήμου Ρεθύμνης Τοπική Κοινότητα Γωνιάς. Ρέθυμνο – Κρήτη». dhmos.gr. Δήμοι, πόλεις και χωριά Ελλάδας. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2017. [νεκρός σύνδεσμος]
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Μιχαήλ Σταματελάτος - Φωτεινή Βαμβά Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ. 18.
  3. 3,0 3,1 3,2 Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, Ένθετο εφημερίδας Πατρίς, Φεβρουάριος 2008, τόμος Β', σελ. 134.
  4. Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, Β΄, 2008, σελ. 147.
  5. 5,0 5,1 Κρήτης Ανθρωπογεωγραφία, Β΄, 2008, σελ. 166.
  6. «Νεότεροι και Σύγχρονοι Ναοί της Μητροπόλεως». imra.gr. Ιερά Μητρόπολις Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου. Ανακτήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2017. 
  7. Mνημείο Αγίου Πνεύματος Δωρεά Κ.Γ. Κουριδάκη
  8. Δήμος Νικηφόρου Φωκά
  9. αρχείο της ΑΔΧ Κρήτης
  10. «Απογραφές 1991 και 2001». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουνίου 2006. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2006. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • «Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica», τόμος 1ος, σελ. 449.