Η Άνω Σορβική είναι μία μειονοτική γλώσσα που ομιλείται από τους Σόρβους στην κεντρική Ευρώπη, και συγκεκριμένα στην ανατολική Γερμανία, στην Σαξονία. Ανήκει στην γλωσσική ομάδα των Δυτικών Σλαβικών, μαζί με τα Κάτω Σόρβικα, τα Τσέχικα, τα Σλοβάκικα, τα Πολωνικά και τα Κασουβικά.

Άνω Σορβική γλώσσα
Hornjoserbšćina
ΠεριοχήΣαξονία, Βραδεμβούργο
Φυσικοί ομιλητές13.000
Σύστημα γραφήςλατινική γραφή
ISO 639-1
ISO 639-2hsb
ISO 639-3hsb

ΙστορίαΕπεξεργασία

Η ιστορία της Άνω Σορβικής στην Γερμανία άρχισε με τις μετακινήσεις Σλαβικών φύλων κατά την διάρκεια του 6ου αιώνα μΧ. Τον 12ο αιώνα υπήρχε μία πληθώρα αγροτικών Γερμανικών πληθυσμών από την Φλαμανδία, την Σαξονία, την Θουριγγία και την Φραγκονία, που οδήγησε στην μείωση της Σλάβικης επιρροής στην περιοχή. Αυτή η ανατολική επέκταση οδήγησε, φυσικά, σε μία σταδιακή μείωση της Σορβικής γλώσσας στις συγκεκριμένες περιοχές. Επιπρόσθετα, στην Σαξονία, η Σόρβικη γλώσσα ήταν θεσμοτεθημένα υποδεέστερη από την Γερμανική. Κάποιες επιπρόσθετες απαγορεύσεις εισήχθησαν: το 1293, όπου τα Σορβικά απαγορεύτηκαν στην Βέρνη, το 1327 απαγορεύτηκαν στην Λειψία και στο Τσβικάου, και το 1424 απαγορεύτηκαν και στην Μέισεν. Πολλές φορές μάλιστα οι ομιλητές των Σορβικών δεν μπορούσαν να εργασθούν, και στην θέση τους προτιμόντουσαν Γερμανόφωνοι.

Άλλες περιοχές όπως η Λουσατία, δεν επηρεάσθηκαν τόσο πολύ από τους νέους Γερμανόφωνους πληθυσμούς. Η γλώσσα της Σορβικής άνθισε στην περιοχή. Τον 17ο αιώνα μάλιστα η γλώσσα της Άνω Σορβικής ξεπέρασε τους 300.000 ομιλητές. Η παλαιότερη γραπτή ένδειξη της Άνω Σορβικής βρίσκεται στο μνημείο του "Burger Eydt Wendisch" στο Μπάουτζεν που χρονολογείται το 1532.

Η Άνω Σορβική στην ΓερμανίαΕπεξεργασία

Σήμερα υπολογίζεται ότι υπάρχουν 20.000 με 25.000 ομιλητές των Άνω Σορβικών στην ευρύτερη περιοχή της Γερμανίας, αλλά οι περισσότεροι από αυτούς μένουν στην Σαξονία, και κυρίως στην περιοχή του Μπάουτζεν. Το επίκεντρο της γλώσσας είναι στο χωριό Κρόστγουιτς και στις γύρω περιοχές, όπου τα Άνω Σορβικά είναι η κύρια ομιλούσα γλώσσα.


ΦωνολογίαΕπεξεργασία

ΦωνήενταΕπεξεργασία

Τα φωνήεντα στα Άνω Σορβικά είναι τα ίδια με αυτά των Κάτω Σορβικών. [1] Επίσης μοιάζουν πολύ με αυτά των Σλοβένικων.

Φαινόμενα Φωνηέντων[2]
Μπροστινά Κεντρικά Πίσω
Κλειστά [i] [u]
Ημίκλειστα [e] [o]
Μισό Ανοιχτά [ɛ] [ɔ]
Ανοιχτά [ä]

ΣύμφωναΕπεξεργασία

Φαινόμενα Συμφώνων[3][4]
Χειλειόφωνα Οδοντικά Ουρανίσκου Οβολοειδή Γλωττιδικά
δυνατά απαλά δυανατά απαλά απαλά δυνατά απαλά δυνατά
Ρινικά [m] [] [n] [ɲ]
Κλειστά άφωνα [p] [] [] [k]
φωνητικά [b] [] [] [ɡ]
Προστιβόμενα άφωνα [t̪͡s̪] ([t͡sʲ]) [t͡ʃ]
φωνητικά ([d̪͡z̪]) [d͡ʒ]
Τριβόμενα άφωνα [f] [] [ʃ] [x]
φωνητικά ([v]) [] ([]) [ʒ] [ɦ]
Τρέμουλο [ʀ] [ʀʲ]
Προσεγγιστικά [β̞] [ɥ] [l] [j]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Upper Sorbian at Ethnologue (18th ed., 2015)
  2. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds (2017). "Upper Sorbian". Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. 
  3. Stone (2002), p. 600.
  4. Šewc-Schuster (1984), p. 20.