Αβδέλλα Έβρου

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 41°25′56″N 26°13′16″E / 41.43222°N 26.22111°E / 41.43222; 26.22111

Αυτό το λήμμα αφορά χωριό του Έβρου. Για το χωριό των Γρεβενών, δείτε: Αβδέλλα Γρεβενών.

Η Αβδέλλα, παλαιότερα γνωστό ως Αμπντουλακιόι, είναι χωριό της τοπικής κοινότητας και της δημοτικής ενότητας Μεταξάδων, του δήμου Διδυμοτείχου, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Έβρου, στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.[1]. Βρίσκεται 500 μ. από τη νότια όχθη του Ερυθροπόταμου.Η παλαιά του ονομασία ήταν Αμπντουλάκιοϊ.

Αβδέλλα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αβδέλλα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΑνατολική Μακεδονία & Θράκη
ΔήμοςΔήμος Διδυμοτείχου
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΘράκη
ΝομόςΈβρος
Υψόμετρο54
Πληθυσμός30 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΑμπντουλακιόι
Ταχ. κωδ.68010
Τηλ. κωδ.25530

Πριν το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Διδυμοτείχου του νομού Έβρου, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Θράκης.[2]

Πληθυσμιακά στοιχείαΕπεξεργασία

Η εξέλιξη πληθυσμού της Αβδέλλας έχει ως εξής:[1][2][3][4]

Κάτοικοι Έτος απογραφής
134 1961
94 1971
56 1991
40 2001
30 2011

Διοικητικές μεταβολέςΕπεξεργασία

  • ΦΕΚ 194Α - 14/08/1924. Ο οικισμός προσαρτάται στην κοινότητα Μεταξάδων
  • ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997. Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητα Μεταξάδων και προσαρτάται στο δήμο Μεταξάδων
  • ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010. Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Μεταξάδων και προσαρτάται στο δήμο Διδυμοτείχου.

ΓεωγραφίαΕπεξεργασία

Η Αβδέλλα είναι χαρακτηρισμένος ως αγροτικός πεδινός οικισμός, κτισμένος σε υψόμετρο 40, δίπλα στον Ερυθροπόταμο και κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Απέχει από την Αλεξανδρούπολη, 126 χλμ. περίπου, προς τα ΒΒΑ.[5][6]

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Το χωριό αναφέρεται με την παλαιότερη ονομασία Αβδουλάκιοϊ.[6][7]

Το 1922 κατοικήθηκε από 20 περίπου οικογένειες που ήρθαν από τα χωριά Λιβαδιού και Τσικαρδικλί της Βουλγαρίας και Κωστή της Ανατολικής Θράκης (οι τελευταίοι όμως σύντομα -το 1926- έφυγαν από το χωριό και μετεγκαταστάθηκαν κοντά σε άλλους συγχωριανούς τους, στο χωριό Φυλακτό του Δήμου Τυχερού).[εκκρεμεί παραπομπή]

Το 1947, η περιοχή κοντά στο χωριό δοκιμάστηκε από τις, τραγικές για τη χώρα, αιματηρές συμπλοκές του Εμφυλίου Πολέμου, με πολλούς νεκρούς και τραυματίες.[εκκρεμεί παραπομπή]

ΠαράδοσηΕπεξεργασία

Ο μύθος θέλει το χωριό να ιδρύεται τη δεκαετία του 1760 από τον Τούρκο γελαδάρη Αμπτουλάχ, έναν από τους δύο Τούρκους που γλίτωσε από τη σφαγή των κατοίκων του τούρκικου χωριού Γκιουνιουκλί, το οποίο το κατέκαψε ο Σουλτάνος επειδή βιαιοπραγούσαν εναντίον των γύρω ελληνικών χωριών και ιδιαίτερα του χωριού Γιακούπ-Ντουγαντζί. Συγκεκριμένα, έκλεβαν τις περιουσίες τους, σκότωναν για ασήμαντη αφορμή, κι ακόμη έπαιρναν στα σπίτια τους, τις χριστιανές νύφες την πρώτη νύχτα του γάμου τους και μετά από τρία μερόνυχτα. Ο Αμπτουλάχ ως γελαδάρης του χωριού, δηλαδή έβοσκε ζώα άλλων ιδιοκτητών, ήταν στην ύπαιθρο όταν οι γενίτσαροι κύκλωσαν το χωριό και του έβαλαν φωτιά. Όταν είδε την καταστροφή, κυνήγησε τα ζωντανά όπως-όπως και αυτά πέρασαν αλαφιασμένα το ποτάμι έστριψαν λίγο ανατολικά και σταμάτησαν μόνα τους σε ένα σημείο. Σε αυτό ακριβώς το σημείο διάλεξε ο Αμπτουλάχ να κτίσει το σπίτι του και να δημιουργήσει οικογένεια, η οποία πληθαίνοντας έφτιαξε το χωριό.[εκκρεμεί παραπομπή]

ΟρυκτολογίαΕπεξεργασία

Σύμφωνα με διδακτορική διατριβή του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στην περιοχή Ξεροβουνίου Αβδέλλας, υπάρχουν άφθονα ζεολιθοφόρα ηφαιστειοκλαστικά ιζήματα, τα οποία περιέχουν κατά μέσο όρο 57% κ.β. ζεόλιθο τύπου HEU, 6% κ.β. σμεκτίτη, 3% κ.β. μαρμαρυγία (συνολικά 66% κ.β. μικροπορώδη ορυκτά), 19% κ.β. άστριους, 10% κ.β. χριστοβαλίτη και 5% κ.β. χαλαζία (συνολικά 34% μη μικροπορώδη ορυκτά). Τα ορυκτολογικά και φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των ιζημάτων, καθιστούν το ζεολιθοφόρο πέτρωμα του Νοτίου Ξεροβουνίου, κατάλληλο για πλείστες πιθανές περιβαλλοντικές εφαρμογές όπως: βελτίωση της ποιότητας του πόσιμου νερού, επεξεργασία επεξεργασία αστικών, βιομηχανικών και γεωργικών υγρών αποβλήτων, επεξεργασία της λυματολάσπης, καθαρισμό ραδιενεργών υγρών, βελτίωση της ποιότητας των υδάτινων οικοσυστημάτων, ιχθυοκαλλιέργειες, βελτιωτικό όξινων και αλκαλικών εδαφών και γεωργικών καλλιεργειών, έλεγχο της δυσοσμίας, καθαρισμό πετρελαιοκηλίδων, καθαρισμό και ξήρανση αερίων, καθώς και εμπλουτισμό οξυγόνου και κλιματισμό κτιρίων. (Πηγή: Διδακτορική διατριβή Ευάγγελου Τζάμου, στο Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης)[εκκρεμεί παραπομπή]

ΑρχιτεκτονικήΕπεξεργασία

Πολλά σπίτια του χωριού είναι κτισμένα με τον τρόπο δόμησης του παραδοσιακού οικισμού της περιοχής των Μεταξάδων, από ντόπιο λίθο ορυσσόμενο από τα παρακείμενα λατομεία. Τα κτήρια είναι απλά σε κάτοψη, σε σχήμα καθαρού ορθογώνιου παραλληλογράμμου ή με διαφοροποιημένη την πίσω πλευρά τους, και ανήκουν στον πλατυμέτωπο τύπο.[8]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 statistics.gr
  2. 2,0 2,1 Πάπυρος Λαρούς
  3. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006
  4. Πρόγραμμα Καλλικράτης
  5. Εκδόσεις «Ελλάδα»
  6. 6,0 6,1 Δομή
  7. Δημοτικό Διαμέρισμα Πραγγίου
  8. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Δεκεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2014. 

ΠηγέςΕπεξεργασία

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία