Αλέξιος Γ΄ Άγγελος

(Ανακατεύθυνση από Αλέξιος Γ')

Ο Αλέξιος Γ΄ Άγγελος ή Αλέξιος Γ΄ Κομνηνός (1153 - 1211), Βυζαντινός Αυτοκράτορας (1195 - 1203) ήταν τρίτος γιος του Ανδρόνικου Άγγελου Βυζαντινού στρατιωτικού ηγέτη στην Μικρά Ασία και της Ευφροσύνης Κασταμονίτισσας (1125 - 1195). Ο πατέρας του Ανδρόνικος Άγγελος ήταν μικρότερος γιος του Κωνσταντίνου Αγγέλου γενάρχη του Οίκου των Αγγέλων και της Θεοδώρας Κομνηνής, κόρης του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού του πρώτου Βυζαντινού Αυτοκράτορα από την Δυναστεία των Κομνηνών.

Αλέξιος Γ'
Alexius III EL aspron trachy 592316.jpg
Νόμισμα Αλέξιου Γ' Κομνηνού.
Α' όψη: Χριστός σε θρόνο.
Β' όψη: Αλέξιος και Αγ. Κωνσταντίνος.
Περίοδος1195 - 1203
ΠροκάτοχοςΙσαάκιος Β΄ Άγγελος
ΔιάδοχοςΑλέξιος Δ΄ Άγγελος
Γέννηση1153
Θάνατος1211
ΣύζυγοςΕυφροσύνη Καματηρά
ΕπίγονοιΕιρήνη
Άννα
Ευδοκία
ΟίκοςΑγγέλων
ΠατέραςΑνδρόνικος Άγγελος
ΜητέραΕυφροσύνη Κασταμονίτισσα
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Άνοδος στον θρόνοΕπεξεργασία

Ο Αλέξιος Γ΄ επέστρεψε στην αυλή τού μικρότερου αδελφού του Ισαάκιου Β΄, από τον οποίο δέχτηκε τον τίτλο του Σεβαστοκράτωρα (1190). Ο Ισαάκιος Β΄ Άγγελος βρισκόταν τον Μάρτιο του 1195 σε κυνήγι στην Θράκη, όταν ο Αλέξιος Γ΄ στασίασε και ανακηρύχτηκε Αυτοκράτορας με τη στήριξη του στρατού, που δήλωνε την πίστη του στην σύζυγό του Ευφροσύνη Δούκαινα Καματηρά. Ο Αλέξιος Γ΄ συνέλαβε τον Ισαάκιο Β΄ στα Στάγειρα Χαλκιδικής, τον τύφλωσε και τον έριξε στην φυλακή, παρά το ότι ο Ισαάκιος Β΄ είχε πληρώσει τα λύτρα για την απελευθέρωσή του και τον έκανε δεκτό με μεγάλες τιμές.[1] Θέλοντας να λησμονηθεί το έγκλημά του, απέβαλε το επίθετο των Αγγέλων και για να σταθεροποιήσει την θέση του, χρησιμοποιούσε αυτό της γιαγιάς του Θεοδώρας Κομνηνής: μετονομάσθηκε Αλέξιος Γ΄ Κομνηνός για να δώσει περισσότερη λαμπρότητα στον εαυτό του, ως απόγονο του μεγάλου οίκου των Κομνηνών.

Ο Αλέξιος Γ΄ άρχισε να ξοδεύει μεγάλα ποσά από το κρατικό θησαυροφυλάκιο, αφήνοντας σε λίγο καιρό την Αυτοκρατορία του διαλυμένη και σε μεγάλη οικονομική κατάρρευση. Ο Ερρίκος ΣΤ΄ της Γερμανίας του ζήτησε τα Χριστούγεννα του 1196 φόρο υποτέλειας και 5.000 λίρες με την απειλή επίθεσης· τότε ο Αλέξιος Γ΄ λεηλάτησε τους Αυτοκρατορικούς τάφους στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων και έβαλε τεράστιες φορολογίες στον λαό. Ο αυτοκράτορας Ερρίκος ΣΤ΄ πέθανε τον Σεπτέμβριο του 1197, και ο χρυσός που συγκέντρωσε, δεν στάλθηκε ποτέ στη Γερμανία. Η ικανή αυτοκράτειρα Ευφροσύνη προσπάθησε με κάθε μέσο να διατηρήσει την πίστη της αυλής, αλλά ο Βατάτζης, το αγαπημένο της όργανο στις προσπάθειες της για μεταρρυθμίσεις, δολοφονήθηκε με εντολή του Αυτοκράτορα.[2] >

Σχέσεις με την ΣερβίαΕπεξεργασία

Τα πρώτα χρόνια του Αλεξίου Γ΄ οι σχέσεις ανάμεσα στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία και τη Σερβία ήταν πολύ καλές. Η κόρη του Ευδοκία Αγγελίνα παντρεύτηκε τον μεγάλο πρίγκιπα της Σερβίας Στέφανο Α΄ τον Πρωτόστεπτο, που πήρε τον τίτλο του Σεβαστοκράτορος. Ο Στέφανος και η Ευδοκία ωστόσο χώρισαν και οι σχέσεις ανάμεσα στα δύο κράτη χειροτέρεψαν· η Βυζαντινή Αυτοκρατορία παρέμεινε χωρίς κανέναν ισχυρό σύμμαχο στα Βαλκάνια επιγραφές της εποχής όμως λένε ότι ο Στέφανος Νεμανια αποκαλείτε <φίλος> του αυτοκράτορα Αλέξιου η Σερβία παρέμεινε στην πολιτισμική επιρροή του Βυζαντίου. [3][4]

Ανεύρεση στηριγμάτωνΕπεξεργασία

 
Ο Αλέξιος Γ΄ Άγγελος σε εκκλησιαστική τοιχογραφία.

Ο Αλέξιος Γ΄ Άγγελος στηρίχθηκε καταρχάς στην αντιλατινική παράταξη για να αναρριχηθεί στον θρόνο της Κωνσταντινούπολης. Έπειτα επεδίωξε την προσέγγισή του με τον Παπικό Θρόνο: με επιστολή του συνεχάρη τον Πάπα Ιννοκέντιο Γ΄ για την εκλογή του (1198) και τού πρότεινε συμμαχία, αλλά ο Πάπας τού γνωστοποίησε με απεσταλμένους του, ότι δεν ήταν δυνατή η συμμαχία του Παπικού Θρόνου. Τότε ο Αλέξιος Γ΄ με νέα του επιστολή προς τον Πάπα Ιννοκέντιο Γ΄ παρατήρησε, ότι «η ένωση των εκκλησιών ήταν υπόθεση όχι του Αυτοκράτορα, αλλά μιας οικουμενικής συνόδου, στην οποία υπό την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος θα ήταν δυνατή η ανεύρεση μιας ορθής λύσης με την επιβολή της θείας θελήσεως». Αναλόγου περιεχομένου επιστολή του Πάπα Ιννοκέντιου Γ΄ επέδωσαν και στον πατριάρχη Ιωάννη Β΄ Καματηρό οι παπικοί αντιπρόσωποι υποδιάκονος Αλβέρτος και νοτάριος Αλβερτίνος. Επίσης ο Αλέξιος Γ΄ ανανέωσε τις ενωτικές συζητήσεις με τον ηγεμόνα των Αρμενίων Λέοντα Β΄ για την ένωση της Ορθόδοξης Εκκλησίας και της Αρμενικής Εκκλησίας, που είχαν ξεκινήσει επί Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Φωτίου. Μάλιστα η σύνοδος των Αρμενίων προκαθημένων στην πόλη Ταρσό το 1196 δέχθηκε τους βυζαντινούς όρους, αλλά στις μετέπειτα συζητήσεις στην Κωνσταντινούπολη προσέκρουσαν σε αδιέξοδο, λόγω τον υπερβολικών βυζαντινών αξιώσεων. Έτσι οι ενωτικές αυτές προσπάθειες απέτυχαν. Αναμφισβήτητα ο Αλέξιος Γ΄ άσκησε επιτυχημένη εκκλησιαστική πολιτική, όμως δεν μπορούμε να ισχυρισθούμε το ίδιο και για τους υπόλοιπους τομείς του Βυζαντινού Κράτους όπως την Οικονομία, την Εξωτερική Πολιτική, το Στρατό, κλπ.

Εσωτερικοί & εξωτερικοί κίνδυνοιΕπεξεργασία

Η ικανή και ισχυρή σύζυγός του αυτοκράτειρα Ευφροσύνη Καματηρά επεχείρησε μάταια να σταματήσει την καταστροφή, διότι ο καλύτερος σύμβουλός της στην απόπειρα μεταρρύθμισης, ο Βατάτζης, δολοφονήθηκε με εντολή του αυτοκράτορα.Όταν ο Αλέξιος ανέβηκε στο θρόνο σκόρπισε τα χρήματα που είχε μαζεψει ο αδελφός του για την εκστρατεία στους υποστηρικτές του μαζί με τίτλους, στα χρόνια του η διαφθορά ήταν συχνο φαινόμενο, σύμφωνα με τον Νικήτα χωνιατη ο αυτοκράτορας υπέγραφε οτι του έδιναν.Στην Εξωτερική πολιτική όμως ο Αλέξιος δεν αδιαφορισε προσπάθησε να κάνει ειρήνη με την Βουλγαρία χωρίς αποτέλεσμα διορίζόντας τον γαμπρό του Ισαάκ Κομνηνό υπεύθυνο του πολέμου την ίδια περίοδο ταραχές ξέσπασαν στην μικρά Ασία με την εμφάνιση ενός τρίτου ψευδο-Αλεξιου με την βοήθεια των Τούρκων ενώ εμφανίστηκαν και άλλοι σφετεριστες ο Θεόδωρος μαγκαφας (που είχε εκδιώχθη μετα από εξέγερση) καθώς και ο Ισαάκ Κομνηνός (που πριν από λίγα χρόνια είχε κάνει εξεγερση στην Κύπρο). Ο αυτοκράτορας εκστρατεύσε προσωπικά στην μικρά Ασία για 2 μήνες πολλές πόλεις γύρισαν στον έλεγχο του Βυζαντίου ο μαγκαφας φυλακιστηκε μετά απο συμφωνία με τους Τουρκους και ο Ισαάκ δηλητηριαστηκε, ο ψευδό Αλέξιος σκοτώθηκε από υποστηρικτές του αυτοκράτορα.Την ίδια χρονιά οι βυζαντινοι νικήθηκαν από τους βουλγαρους στης Σέρρες ο Ισαακ αιχμαλωτιστηκε και πέθανε στην Βουλγαρία.Απροσδόκητα ένας βογιαρος ο Ιβάνκο δολοφονίσε τον Ιβάν Ασαν εστηλε μήνυμα στον Αλεξιο προσφέροντας του την Βουλγαρία ο αυτοκράτορας έστειλε ένα στρατό με επικεφαλη τον Μανουήλ καμιτζη ο στρατός όμως όταν έφθασε στα σύνορα του Αιμου επαναστατησε, ο Αλέξιος από την Κωνσταντινουπολη έφτασε στα συνορα και βλέποντας την απροθυμία του στρατού ακύρωσε την εισβολή ο λόγος ήταν ότι ο στρατος φοβόταν ότι στα βουνά θα τους είχαν στήσει παγίδα (6 Χρόνια νωρίτερα στα ίδια βουνά είχε νικηθεί ο στρατός με τον αυτοκράτορα Ισαάκ να γλιτώνει με δυσκολία την ζωή του ) ο Πέτρος εκδιωκει τον Ιβάνκο από την Βουλγαρία και το 1197 ο Ιβάνκο περνάει σε βυζαντινά εδαφοι ο Πέτρος την ίδια χρονιά δολοφονειται ο θρόνος της Βουλγαρίας περνάει στον μικρότερο αδελφό του τον Καλογιάννη.Ο αυτοκράτορας αποφασίζει να χρησιμοποιήσει τον Ιβάνκο σαν ασπίδα με σκοπό να περιορίσει της επιδρομές στην Θράκη Το 1197 οι βυζαντινοι του παραχωρουν όλοι την Βόρεια και δυτική Θράκη και του αναθετουν την άμυνα για να διασφαλίσει την πιστη του ο αυτοκράτορας του δίνει για γυναίκα την εγγονή του.Ο Ιβάνκο καταφέρνει να περιορίσει της επιδρομές και να κατακτήσει δύο οχυρά αυτος είναι ο λόγος που τον επόμενο χρόνο ο Καλογιαν συμμαχεί με τον Ιβάνκο εναντίον του Βυζαντίου με αυτόν τον τρόπο ο Ιβάνκο θα θελήσει να φτιάξει δικοι του ηγεμονία στην Θράκη ενώ ο Καλογιαν να ανοίξει δεύτερο μέτωπο μέσα στα βυζαντινά εδάφη.Το 1198 ο Αλέξιος παθαινει ούρηκη αθριτιδα και έχοντας χάσει και τον δευτερο Γαμπρό του βγενει στην επιφάνεια το θέμα της διαδοχής.Η πρωτη κόρη του αυτοκράτορα ειρήνη παντρεύτηκαι τον Αλεξιο Παλαιολόγο, η δεύτερη Άννα παντρεύτηκαι τον Θεόδωρο Λάσκαρη η ιστορική ερμηνεύουν αυτή την τακτική με σκοπό να φτιαχτεί μια νέα αριστοκρατία πιστή στην δυναστεία των αγγέλων.Ο Αλεξιος Παλαιολόγος πήρε τον τίτλο του δεσπότη και έγινε ντε φακτο διάδοχος του αυτοκράτορα, οι γάμοι εγιναν το 1199 αμέσως μετά, την περίοδο 1199-1200 οι βυζαντινοι ξεκίνησαν την Αντεπίθεση τους ο Αυτοκράτορας με τους γαμπρους του εκστρατεύσαν ενάντια στον Ιβάνκο μετά από κάποιες αψιμαχίες ο τελευταίος ζήτησε διαπραγματευσης οι βυζαντινοι ζήτησαν να παράδωσει την εγγονή του Αλεξιου και να ερθει ο ίδιος στο στρατόπεδο.Ο Παλαιολόγος εγγύηθηκαι την ασφάλεια του αλλα όταν παρουσίαστηκε ο αυτοκράτορας διεταξε την αιχμαλωσία του. Με την πτώση του Ιβάνκο τα εδαφη του πέρασαν πάλι στον έλεγχο των βυζαντινών.Την ίδια χρονιά ο Αλεξιος εκστρατευει και ενάντια στον Ντομπορομιρ (η καταγωγή του οποιου και η άνοδος του είναι άγνωστοι) κυβερνούσε τα εδαφοι της Παιονίας αλλά όπως και ο Ιβάνκο είχε αυτονομηθει ο Αλέξιος έκανε το λάθος να μην κατακτήσει πρώτα τα γύρο φρουρια αλλά χτύπησε την βάση του Ντομπρομιρ αυτο ειχε σαν αποτέλεσμα τον θάνατο αρκετών στρατιωτών (ανάμεσά τους και ο πατέρας του Παλαιολόγου) ο αυτοκράτορας γύρισε στην Κωνσταντινουπολη καθώς οι πρωτεύουσα ηταν σε αναβρασμό λόγο της διαφθοράς που επικρατούσε.Το 1201 ο Ισαάκιος Αξουχος-Κομνηνος οργάνωσε πραξικόπημα που απέτυχε καθώς με την επέμβαση του Παλαιολόγου οι υποστηρικτες του εξολόθρευτικαν και ο ίδιος σκοτώθηκε. Την ίδια χρονιά ο Μανουήλ Καμιτζης αιχμαλωτιστηκε από τους βουλγαρους ο αυτοκράτορας δημευσε την τεράστια περιουσία του σε μια πρωσπαθεια να γεμίσει το θησαυρόφιλακιο.Ο Ντομπρομιρ συμαχησε με τους βουλγαρους και πλήρωσε τα λύτρα για να απελευθερωθει περνώντας τον Μανουήλ με το μέρος του η κυριαρχία του εγινε μεγαλύτερη καθώς η Θεσσαλία κατακτήθηκε από τον Μανουήλ.Οι βυζαντινοι μέχρι το 1202 είχαν καταφέρει να πάρουν πίσω και την παιονια(εκτός από το βόρειο κομμάτι που το κατέκτησαν οι Βούλγαροι) και την Θεσσαλία ο Ντομπρομιρ και ο Μανουήλ χάνονται από της πηγές.Η Βουλγαρία εχωντας χάσει του δύο σημαχους της και έχοντας στο βορα πόλεμο με τους Ούγγρους έκανε Ειρήνη με το Βυζάντιο θα κρατούσε ολα τα εδάφη που κατέκτησε αλλά θα απέσυρε το στρατο της απο την Θράκη.Το 1203 ο Παλαιολόγος νίκησε των Ιωαννη Σπηριδωνακη στην Μακεδονία που προσπαθήσει να γίνει ανεξάρτητος την ίδια περίοδο οι βυζαντινοι κυβέρνηση εστηλε στην Αθήνα τον μεγάλο δουκα ενάντια στην αυξανόμενη δύναμη του Λέοντα Σγουρού.

Η Άλωση από τους σταυροφόρουςΕπεξεργασία

 
Ο Αλέξιος Γ΄ Άγγελος όπως απεικονίζεται στο Promptuarii Iconum Insigniorum.

Σύντομα όμως ο Αλέξιος Γ΄ θα απειλούνταν από έναν νέο, πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο. Κατά το έτος 1202 οι Ευρωπαίοι πρίγκιπες της Δ΄ Σταυροφορίας συναθροίστηκαν στην Βενετία. Ο Αλέξιος, γιος του εκθρονισμένου Αυτοκράτορα Ισαακίου Β΄ Αγγέλου, έφυγε από την Κωνσταντινούπολη και απευθυνόμενος στη σύναξη των Σταυροφόρων τούς υποσχέθηκε την ακύρωση του σχίσματος ανάμεσα στην Καθολική και την Ορθόδοξη Εκκλησία, εάν αυτοί τον βοηθούσαν να εκθρονίσει το θείο του Αλέξιο Γ΄, καθώς και πλούσια αποζημίωση και δώρα για τις υπηρεσίες τους. Την 1η Οκτωβρίου 1202 ξεκίνησε ο βενετικός στόλος μεταφέροντας τους σταυροφόρους στις Δαλματικές ακτές, όπου κατέλαβαν την Ζάρα και στην συνέχεια το Δυρράχιο, όπου ο Αλέξιος ανακηρύχθηκε Αυτοκράτορας ως Αλέξιος Δ΄. Στις 23 Ιουνίου 1203, ο στόλος των Σταυροφόρων υπό την ηγεσία του Δόγη της Βενετίας Δάνδολου, μεταφέροντας τον νέο Αυτοκράτορα, αγκυροβόλησε μπροστά από την Κωνσταντινούπολη. Στις 17 Ιουλίου οι σταυροφόροι προχώρησαν στην πρώτη κατάληψη της Πόλης και ο Αλέξιος Γ΄ χωρίς καμία αντίσταση και δείχνοντας όλη του τη δειλία, δραπέτευσε νύχτα δια θαλάσσης στο Δεβελτό, παίρνοντας μαζί τα τιμαλφέστερα κειμήλια του στέμματος και τις κόρες του Ειρήνη και Ευδοκία. Περιπλανήθηκε σε όλη την έκταση της πρώην Αυτοκρατορίας του έχοντας μαζί του τα διάσημα του αξιώματός του και τα κειμήλια που απέσπασε φεύγοντας από την Κωνσταντινούπολη. Στη Λάρισα συναντήθηκε με τον Λέοντα Σγουρό, στον οποίο έδωσε την κόρη του Ευδοκία. Έτσι συνελήφθη του 1210 και φυλακίσθηκε σε ένα μοναστήρι της Νίκαιας, όπου και πέθανε.[5]

Αποτίμηση της προσωπικότητάς τουΕπεξεργασία

Για τον Ντόναλντ Νίκολ ήταν «αδύναμος χαρακτήρας, διεφθαρμένος και εγωιστής», ευρισκόμενος «κάτω από την επιρροή της δυναμικής γυναίκας του, Ευφροσύνης Δούκαινας Καματηράς»[6]

ΟικογένειαΕπεξεργασία

Ο Αλέξιος Γ΄ και η Ευφροσύνη Καματηρά (κόρη του Ανδρονίκου Καματηρού μεγάλου δρουγγαρίου και πανσεβαστού και μιας Καντακουζηνής) είχαν τα εξής τέκνα:

ΠρόγονοιΕπεξεργασία

ΓενεαλογίαΕπεξεργασία

Γενεαλογία Βυζαντινών Αυτοκρατόρων

ΝομίσματαΕπεξεργασία

Ο Αλέξιος Γ΄ έκοψε χρυσά υπέρπυρα, άσπρα τραχέα από ήλεκτρο, άσπρα τραχέα από κράμα χαλκού με λίγο άργυρο και χαλκά τεταρτηρά. Μερικά φτιάχθηκαν και στο νομισματοκοπείο της Θεσσαλονίκης, όπου κόπηκαν και χάλκινα ημίσεα τεταρτηρών.

Στο υπέρπυρον υπάρχει στη μέση μακρύς πατριαρχικός σταυρός που τον κρατούν στα αριστερά ο Αλέξιος Γ΄ και στα δεξιά ο Κωνσταντίνος Α΄. Ο πρώτος φορεί χλαμύδα και κρατά ακακία στο αριστερό. Ο δεύτερος φορεί λώρον και φέρει φωτοστέφανο. Και οι δύο στέκονται με στέμμα, είναι γενειοφόροι και φορούν διβιτίσιον. Επιγραφή ΑΛΕΞΙΟC ΔΕCΠΟΤΗC και ΚΩΝCΤΑΝΤΙΝΟC.[7]

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Bury 1911.
  2. Bury 1911.
  3. Fine 1994, p. 46.
  4. Ćirković 2004, p. 34-35.
  5. Donald Nicol, Βιογραφικό Λεξικό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας,μτφρ.Ευγένιος Πιερρής, εκδ.Ελληνική Ευρωεκοδοτική, Αθήνα, 1993, σελ.45
  6. Donald Nicol, "Βιογραφικό Λεξικό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας", μτφρ. Ευγένιος Πιερρής, εκδ. Ελληνική Ευρωεκοδοτική, Αθήνα, 1993, σελ.44
  7. David R. Sear, Byzantine coins & their values, Seaby Ltd., 2nd edition 1996

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Donald Nicol, Βιογραφικό Λεξικό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας,μτφρ.Ευγένιος Πιερρής, εκδ.Ελληνική Ευρωεκοδοτική, Αθήνα, 1993, σελ.44-45
  • Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος "Ιστορία Ελληνικού Έθνους", 1886
  • Χρ.Παπαδόπουλου "Απόπειραι ενώσεως των Εκκλησιών(1204-1261)" Αθήνα 1935
  • Βλάσιου Ιω.Φειδά "Εκκλησιαστική Ιστορία" τόμος β΄ " Αθήνα 1998
  • C.Jirecek "Geschichte der Serdem" 1911
  • B.Roberg"Die union zwishen der griechischen und der latienischen Kirche auf den II konzil von Lyon(1274)" Bonn 1964
  • Michael Angold, The Byzantine Empire, 1025–1204: A Political History, second edition (London and New York, 1997)
  • C.M. Brand, Byzantium Confronts the West (Cambridge, MA, 1968)
  • Ćirković, Sima (2004). The Serbs. Malden: Blackwell Publishing.
  • Fine, John Van Antwerp Jr. (1994) [1987]. The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Ann Arbor, Michigan: *University of Michigan Press.
  • Finley, Jr., John H. (1932). "Corinth in the Middle Ages". Speculum. 7 (No. 4).
  • Jonathan Harris, Byzantium and the Crusades, (2nd ed. London and New York, 2014). ISBN 978-1-78093-767-0
  • Jonathan Harris, Constantinople: Capital of Byzantium (London and New York, 2007)
  • Kazhdan, Alexander, ed. (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8.
  • Savignac, David. "The Medieval Russian Account of the Fourth Crusade - A New Annotated Translation".
  • K. Varzos, Ē genealogia tōn Komnēnōn (Thessalonica, 1984)
  • Plate, William (1867). "Alexios III Angelos". In William Smith. Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. 1. Boston: Little, Brown and Company. p. 130.
  • Treadgold, Warren T. (1997). A History of the Byzantine State and Society. Stanford University Press.
Αλέξιος Γ΄ Άγγελος
Γέννηση: 1153 Θάνατος: 1211
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Ισαάκιος Β΄ Άγγελος
Αυτοκράτορας του Βυζαντίου
1195 - 1203
Διάδοχος
Αλέξιος Δ΄ Άγγελος