Αλιβέρι

κωμόπολη του Νομού Ευβοίας

Συντεταγμένες: 38°24′30″N 24°2′30″E / 38.40833°N 24.04167°E / 38.40833; 24.04167

Το Αλιβέρι είναι κωμόπολη της Εύβοιας[1] και του Δήμου Κύμης - Αλιβερίου, του οποίου από το 2010 αποτελεί έδρα[2]. Με βάση την απογραφή 2011 ως οικισμός έχει πληθυσμό 4.827 κατοίκους.[3]

Αλιβέρι
Το Αλιβέρι από ψηλά
Αλιβέρι is located in Greece
Αλιβέρι
Αλιβέρι
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΣτερεάς Ελλάδας
Περιφερειακή ΕνότηταΕυβοίας
ΔήμοςΚύμης - Αλιβερίου
Δημοτική ΕνότηταΚύμης
Γεωγραφία και Στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΣτερεά Ελλάδα
ΝομόςΕύβοιας
Υψόμετρο23
Πληθυσμός4.827 (2011)
Πληροφορίες
Ταχ. κώδικας345 00
Τηλ. κωδικός2222

Περιγραφή Επεξεργασία

Το Αλιβέρι είναι σύγχρονη κωμόπολη, η οποία παρουσιάζει σημαντική οικονομική και εμπορική δραστηριότητα. Βρίσκεται 52 χλμ. νοτιοανατολικά από την έδρα του Νομού Εύβοιας, Χαλκίδα. Είναι χτισμένο αμφιθεατρικά πάνω σε λόφους και βρίσκεται σε απόσταση 1 χλμ. από τις ακτές του Ευβοϊκού Κόλπου. Επίνειο και λιμάνι του Αλιβερίου είναι ο Κάραβος[1], ο οποίος το 1940 καταργήθηκε και ενσωματώθηκε στο Αλιβέρι[4] και σήμερα αποτελεί και το τουριστικό κέντρο της περιοχής καθώς είναι γεμάτος καφετέριες, γραφικά ταβερνάκια και όμορφες αμμουδερές παραλίες. Η βιομηχανική ανάπτυξη του Αλιβερίου εμπόδισε την τουριστική ανάπτυξη, η οποία ωστόσο, κάνει τα τελευταία χρόνια τα πρώτα δειλά της βήματα, χάρη στα ξενοδοχειακά καταλύματα που δημιουργήθηκαν και την προσπάθεια από τοπικούς φορείς ανάδειξης των αξιοθέατων της περιοχής. Στη νοτιοανατολική πλευρά του Καράβου και στο Μηλάκι βρίσκονται τα δύο μεγαλύτερα εργοστάσια της περιοχής, της ΔΕΗ και της ΑΓΕΤ Ηρακλής.[5][6] Από το 2019 το Λιμενικό Τμήμα Αλιβερίου αναβαθμίστηκε σε Λιμεναρχείο.[7]

Αξιοθέατα Επεξεργασία

Στο ύψωμα "Πλάτωμα" που βρίσκεται αριστερά του αμαξωτού δρόμου Χαλκίδας- Αλιβερίου έχουν εντοπιστεί λείψανα προϊστορικής κατοίκησης ενώ στην τοποθεσία "Κάμπος" στο ύψος του 45ου χιλιομέτρου της Εθνικής οδού Χαλκίδας- Αλιβερίου, τμήμα οικοδομήματος κτισμένου από ογκόλιθους. Και οι δύο θέσεις έχουν κηρυχθεί από το 2000 αρχαιολογικοί χώροι.[8] Το διώροφο κτίριο, ιδιοκτησίας Ν. Χαλδούπη, στον Κάραβο έχει χαρακτηριστεί ως έργο τέχνης, "διότι οι προσόψεις είναι διαμορφωμένες με νεοκλασική νοοτροπία, με όλα τα χαρακτηριστικά του νεοκλασικισμού όπως αυτός εφαρμόστηκε σε μικρό επαρχιακό οικισμό και όπως εκτελέστηκε από ντόπιους τεχνίτες ".[9]

Ήθη - έθιμα Επεξεργασία

Καμάρα: Τη δεύτερη μέρα του Πάσχα στο Αλιβέρι αναβιώνει το έθιμο της Καμάρας.[10] Μετά τον εσπερινό της αγάπης που γίνεται στην εκκλησία Παναγίτσα, οι κάτοικοι του Αλιβερίου φορώντας ένα κόκκινο γαρύφαλλο στο πέτο συγκεντρώνονται στο προαύλιο του ναού του Αγίου Γεωργίου. Εκεί αρχίζει ένας εύθυμος λαμπριάτικος χορός που τον σύρει ο πρωτομάστορας, ο πιο καλλίφωνος της παρέας. Ο πρωτομάστορας τραγουδά κάθε δίστιχο και εν συνεχεία επαναλαμβάνουν εν χορώ οι υπόλοιποι. Το έθιμο της Καμάρας, που χρονολογείται από το 1850 περίπου, σχετίζεται με τον θρύλο του γεφυριού της Άρτας, καθώς το τραγούδι που λέει ο πρωτοχορευτής - πρωτομάστορας συνοδευόμενος από την αυτοσχέδια χορωδία δεν είναι άλλο από το δημοτικό «Της Άρτας το γεφύρι». Το έθιμο έχει τις ρίζες του στην περίοδο της ανέγερσης του ναού του Αγίου Γεωργίου από Ηπειρώτες κτίστες, οι οποίοι χόρεψαν το εν λόγω τραγούδι την ημέρα της αποπεράτωσης του ναού ή σύμφωνα με άλλες πηγές το τραγουδούσαν συχνά κατά την διάρκεια της εργασίας τους.

Οικονομία Επεξεργασία

 
Ο Κάραβος και ο Α.Η.Σ. Αλιβερίου.

Το Αλιβέρι αποτελεί το οικονομικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής. Οι δραστηριότητες, στις οποίες στηρίζεται η τοπική οικονομία είναι οι παρακάτω:

  • Βιομηχανία - Βιοτεχνία: Στην περιοχή του Αλιβερίου λειτουργεί ατμοηλεκτρική μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ συνδυασμένου κύκλου καθαρής ισχύος 420 ΜW, με καύσιμο φυσικό αέριο, καθώς και των βοηθητικών εγκαταστάσεων.[5] Λειτουργεί επίσης η νεότερη μονάδα παραγωγής της τσιμεντοβιομηχανίας ΑΓΕΤ-Ηρακλής.[6] Παράλληλα, αλλά και σε κάποιες περιπτώσεις και επικουρικά προς τις παραπάνω βιομηχανίες, στην περιοχή δραστηριοποιείται σημαντικός αριθμός βιοτεχνιών και μικρότερης κλίμακας βιομηχανικών εγκαταστάσεων.
  • Εμπόριο - Υπηρεσίες: Το Αλιβέρι συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος της εμπορικής δραστηριότητας της ευρύτερης περιοχής και αποτελεί κέντρο παροχής υπηρεσιών. Στην κωμόπολη λειτουργεί αριθμός εμπορικών καταστημάτων, σουπερμάρκετ, υποκαταστήματα τραπεζών και καταστήματα εταιρειών τηλεπικοινωνιών.
  • Γεωργία - Κτηνοτροφία - Αλιεία: Το Αλιβέρι δεν φημίζεται για κάποιο συγκεκριμένο αγροτικό προϊόν. Στην περιοχή καλλιεργούνται κυρίως ελιές και αμπέλια. Επίσης λειτουργούν μικρές κτηνοτροφικές μονάδες, οι οποίες εκτρέφουν βοοειδή, χοίρους και πουλερικά. Στο λιμάνι του Αλιβερίου ελλιμενίζεται μικρός αριθμός αλιευτικών σκαφών, αλλά η αλιευτική παραγωγή τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά και συνεχίζει να αυξάνεται καθώς στην περιοχή λειτουργούν αρκετές μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας, οι οποίες αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς. Ο λιμενοβραχίονας Καράβου, χωρίς τις μεταγενέστερες προσθήκες του χαρακτηρίστηκε ως μνημείο "διότι αποτελεί συνέχεια του οικιστικού συνόλου της περιοχής, άμεσα συνδεδεμένου με την ιστορία και τις μνήμες των κατοίκων της. Η κατασκευή του έχει ιδιαίτερη τεχνική και βιομηχανική σημασία ως μέσο διακίνησης λιγνίτου, που εξορυσσόταν από την ευρύτερη περιοχή, μαρτυρώντας την οικονομική ανάπτυξη του οικισμού του Καράβου".[11]
  • Ενέργεια - ΑΠΕ: Στην Νότια Εύβοια τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ραγδαία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με νέα αιολικά πάρκα που εγκαθίστανται στην περιοχή λόγω του αυξημένου αιολικού δυναμικού,. Το Αλιβέρι δεν αποτελεί εξαίρεση καθώς σε όλη τη Νότια Εύβοια λειτουργεί σημαντικός αριθμός ανεμογεννητριών. Επίσης έχουν αρχίσει να οργανώνονται φωτοβολταϊκά συστήματα κυρίως με ιδιωτική πρωτοβουλία.
  • Εξόρυξη: Κατά το παρελθόν στην ευρύτερη περιοχή του Αλιβερίου λάμβανε χώρα έντονη μεταλλευτική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα, η πρώτη αξιόλογη προσπάθεια στην Ελλάδα για την εκμετάλλευση λιγνιτικών κοιτασμάτων ξεκίνησε στο Αλιβέρι το 1897 και διατηρήθηκε με μικρές διακοπές λόγω έκτακτων συνθηκών έως τις αρχές της δεκαετίας του 1980, οπότε το λιγνιτωρυχείο Αλιβερίου έπαψε να λειτουργεί οριστικά λόγω εξάντλησης των αποθεμάτων.[12][1] Τα τελευταία χρόνια η μεταλλευτική δραστηριότητα περιορίζεται στην εξόρυξη ασβεστόλιθου για την τοπική βιομηχανία τσιμέντου, καθώς και στην εξόρυξη του μαύρου και γκρι μαρμάρου Αλιβερίου.

Δημογραφική εξέλιξη Επεξεργασία

Έτος Απογραφής 2011 2001 1991 1981 1971 1961 1951 1940 1928 1920 1907 1896 1889 1879
Πληθυσμός 4.827 5.686 5.263 5.103 4.715 4.184 3.258 3.364 2.878 2.340 2.040 1.945 1.528 1.230
Μεταβολή -15,10% 8,04% 3,14% 8,23% 12,69% 28,42% -3,15% 16,89% 22,99% 14,71% 4,88% 27,29% 24,23% -

Διοικητική ιστορία Επεξεργασία

Το Αλιβέρι αναφέρεται επίσημα, μετά την Επανάσταση του 1821 και την ενσωμάτωση της Εύβοιας, το 1835 να ορίζεται έδρα του τότε δήμου Ταμυνέων και το 1841 να αποσπάται από αυτόν και να ορίζεται έδρα του δήμου Διστύων. Το 1912 με το ΦΕΚ 245Α - 16/08/1912 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Το 1971 στο Αλιβέρι προσαρτήθηκαν οι καταργούμενοι οικισμοί Μηλάκι και Συνοικισμός Θερμοηλεκτρικού Εργοστασίου. Το 1997 με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 (σχέδιο Καποδίστριας) ορίστηκε έδρα του Δήμου Ταμιναίων ενώ από το 2010 με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010 (σχέδιο Καλλικράτης) ορίστηκε έδρα του Δήμου Κύμης-Αλιβερίου.[13]

Δείτε: Κοινότητα Αλιβερίου

Φωτογραφίες Επεξεργασία

 
Μερική άποψη του Κάραβου
Μερική άποψη του Κάραβου  
 
Εκκλησία στο Αλιβέρι
Εκκλησία στο Αλιβέρι  
 
Παραλία Κάμπος Αλιβερίου
Παραλία Κάμπος Αλιβερίου  
 
Η Κοίμηση της Θεοτόκου
Η Κοίμηση της Θεοτόκου  

Παραπομπές Επεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 64-65, τομ. 3. 
  2. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των ΟΤΑ - Δήμος Κύμης - Αλιβερίου». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  3. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10657 (σελ. 183 του pdf)
  4. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών - Κάραβος». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  5. 5,0 5,1 «ΑΗΣ Αλιβερίου Μονάδα V, Συνδυασμένου Κύκλου, 420 MW - METKA». www.metka.com. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  6. 6,0 6,1 «Εγκαταστάσεις». Όμιλος ΗΡΑΚΛΗΣ, τσιμέντο, σκυρόδεμα και αδρανή. 27 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  7. «Ιδρυση λιμεναρχείου στο Αλιβέρι Ευβοίας». Η Εφημερίδα των Συντακτών. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  8. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  9. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  10. «Δευτέρα της Λαμπρής στο Αλιβέρι Εύβοιας - Το Τραγούδι της Καμάρας». ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  11. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  12. «Ιστορική Ανασκόπηση | ΔΕΗ Α.Ε.». www.dei.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2021. 
  13. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2024. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι Επεξεργασία