Άνοιγμα κυρίου μενού

Αρμενική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία

μία από τις δεκαπέντε Σοσιαλιστικές Δημοκρατίες που συγκροτούσαν την ΕΣΣΔ

Η Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Αρμενίας (συντομογραφία: ΣΣΔ Αρμενίας, αρμενικά: Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն, ρωσικά: Армя́нская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика) ήταν μία από τις δώδεκα Σοσιαλιστικές Δημοκρατίες που συγκρότησαν την Σοβιετική Ένωση τον Δεκέμβριο του 1922.[N 1] Εγκαθιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 1920 και παρέμεινε μέχρι την διάλυση της ΕΣΣΔ το 1991. Κατά την διάρκεια της σοβιετικής περιόδου ο πληθυσμός της αυξήθηκε (από τις 880.000 το 1929 στα 3,3 εκατομμύρια κατοίκους το 1989) και η χώρα μετατράπηκε σε σημαντικό βιομηχανικό κέντρο. Συνόρευε στα δυτικά με την Τουρκία, στα βόρεια με την ΣΣΔ Γεωργίας, ανατολικά με την ΣΣΔ Αζερμπαϊτζάν και στα νότια με το Ιράν. Πρωτεύουσα ήταν το Γερεβάν.

Αρμενική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία
Армя́нская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика
Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն
19201991
Flag of the Armenian Soviet Socialist Republic (1952–1990).svg
Σημαία
Emblem of the Armenian SSR.svg
Εθνόσημο
Armenian SSR in the Soviet Union.svg
ΠρωτεύουσαΕρεβάν
Γλώσσεςαρμενικά, ρωσικά
Ίδρυση2 Δεκεμβρίου 1920
Ένταξη στην ΕΣΣΔ30 Δεκεμβρίου 1922
Ανεξαρτητοποίηση21 Σεπτεμβρίου 1991

Στις 23 Αυγούστου 1990 μετονομάστηκε σε Δημοκρατία της Αρμενίας αλλά παρέμεινε μέρος της ΕΣΣΔ μέχρι την επίσημη ανεξαρτητοποίησή της την 21η Σεπτεμβρίου 1991.

Ως μέρος της Σοβιετικής Ένωσης, η Αρμενική ΣΣΔ μετατράπηκε από μια κυρίως αγροτική ενδοχώρα σε σημαντικό βιομηχανικό κέντρο παραγωγής, ενώ ο πληθυσμός σχεδόν τετραπλασιάστηκε από 880.000 το 1926 σε 3.3 εκατ. το 1989, λόγω της φυσικής ανάπτυξης και την εισροή μεγάλων αριθμών επιζώντων της Γενοκτονίας των Αρμενίων και των απογόνων τους. Στις 23 Αυγούστου 1990 μετονομάστηκε σε Δημοκρατία της Αρμενίας μετά την ανακήρυξη κυριαρχίας, αλλά παρέμεινε στη Σοβιετική Ένωση μέχρι την επίσημη ανακήρυξη ανεξαρτησίας στις 21 Σεπτεμβρίου 1991. Η ανεξαρτησία της αναγνωρίστηκε στις 26 Δεκεμβρίου 1991, όταν η Σοβιετική Ένωση έπαψε να υπάρχει. Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, το κράτος της μετασοβιετικής Δημοκρατίας της Αρμενίας συνέχισε να υφίσταται μέχρι την έγκριση του νέου συντάγματος, το 1995.

ΙστορίαΕπεξεργασία

ΣοβιετοποίησηΕπεξεργασία

Πριν από την Σοβιετική κυριαρχία, η Ντασνακσουτιούν κυβερνούσε την Πρώτη Δημοκρατία της Αρμενίας. Η Σοσιαλιστική Σοβιετική Δημοκρατία της Αρμενίας ιδρύθηκε το 1920. Οι Αρμένιοι της διασποράς ήταν διχασμένοι σχετικά με αυτό: οι υποστηρικτές του εθνικιστικού Ντασνακσουτιούν δεν υποστήριζαν το Σοβιετικό κράτος, ενώ οι υποστηρικτές της Αρμενικής Γενικής Καλοκάγαθης Ένωσης ήταν πιο υποστηρικτικοί σχετικά με το νεοσύστατο Σοβιετικό κράτος.[1]

Από το 1828, σύμφωνα με την συνθήκη του Τουρκμεντσάι, η Ανατολική Αρμενία ήταν μέρος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και περιοριζόταν εν μέρει στο Κυβερνείο Εριβάν. Μετά την οκτωβριανή Επανάσταση, η κυβέρνηση του Μπολσεβίκου ηγέτη Βλαντιμίρ Λένιν ανακοίνωσε ότι οι μειονότητες της αυτοκρατορίας μπορούσαν να ακολουθήσουν πορεία αυτοδιάθεσης. Μετά την κατάρρευση της αυτοκρατορίας τον Μάιο του 1918, η Αρμενία, και οι γείτονες της, το Αζερμπαϊτζάν και η Γεωργία, ανακήρυξαν την ανεξαρτησία τους και ίδρυσαν ανεξάρτητα κράτη.[2] Μετά τη σχεδόν ολοκληρωτική εξόντωση των Αρμενίων κατά τη διάρκεια της αρμενικής Γενοκτονίας και τον μετέπειτα τουρκοαρμενικό πόλεμο, η ιστορική αρμενική περιοχή εντός των συνόρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπέφερε από απόγνωση και καταστροφή.

Ένας αριθμός Αρμενίων προσχώρησαν στον 11ο Σοβιετικό Κόκκινο Στρατό. Αργότερα, η Τουρκία και οι νεοσύστατες Σοβιετικές δημοκρατίες του Καυκάσου διαπραγματεύτηκαν τη Συνθήκη του Καρς, στην οποία η Τουρκία παραιτήθηκε από τις αξιώσεις της για το Βατούμ στη Γεωργία, σε αντάλλαγμα για το Καρς, που αντιστοιχεί στη σύγχρονη τουρκική επαρχία Καρς, Ίγντιρ, και Αρνταχάν. Η αρμενική μεσαιωνική πρωτεύουσα Ανί, και το σύμβολο των Αρμενίων, το Αραράτ, βρισκόταν στην περιοχή που παραχωρήθηκε στη Τουρκία. Επιπλέον, στη συνέχεια, ο Ιωσήφ Στάλιν (ο οποίος ήταν Κομισάριος Εθνικοτήτων εκείνη την εποχή) παραχώρησε το Ναχιτσεβάν και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ (το 1920 οι Μπολσεβίκοι υποσχέθηκαν την παραχώρηση τους στην Αρμενία) στο Αζερμπαϊτζάν.[3]

Από τις 12 Μαρτίου 1922 έως τις 5 Δεκεμβρίου 1936, η Αρμενία ήταν μέρος της Υπερκαυκασιακής ΣΟΣΔ (ΤΣΟΣΔ) μαζί με την Γεωργιανή ΣΣΔ και τη ΣΣΔ του Αζερμπαϊτζάν. Οι πολιτικές της κυβέρνησης, της Επαναστατικής Επιτροπής (Ρεβκόμ), με επικεφαλής νέους, άπειρους, και μαχητικούς κομμουνιστές όπως οι Σάρκις Κασιάν και Αβίς Νουριτζανιάν, διακυβέρνησαν αυθαίρετα και δεν έλαβαν υπόψη τις κακές συνθήκες της δημοκρατίας και τη γενική κόπωση του λαού μετά από χρόνια συγκρούσεων και εμφυλίων συγκρούσεων.[4]

Ο βαθμός και το εύρος της επίταξης που επέβαλαν οι ντόπιοι Τσέκα ήταν τέτοια, που τον Φεβρουάριο του 1921, οι Αρμένιοι, με επικεφαλής τους πρώην ηγέτες της δημοκρατίας, ξεσηκώθηκαν σε επανάσταση και εκτόπισαν για σύντομο χρονικό διάστημα τους κομμουνιστές στο Ερεβάν. Ο Κόκκινος Στρατός, που βρισκόταν σε εκστρατεία στη Γεωργία εκείνη την στιγμή, πέρασε από την Αρμενία για να καταπνίξει την επανάσταση και απέλασε τους ηγέτες της.[5]

Πεπεισμένος ότι αυτά τα βαριά χέρια τακτική ήταν η πηγή της αλλοτρίωσης του αυτόχθονα πληθυσμού της Σοβιετικής κυριαρχίας, στην Μόσχα του 1921 διορίζεται ένας έμπειρος διαχειριστής, ο Αλέξανδρος Miasnikian, για να πραγματοποιήσει μια πιο μετριοπαθή πολιτική και έναν καλύτερο προσανατολισμό σε σχέση με αρμενίων ευαισθησίες. Με την εισαγωγή της Νέας Οικονομικής Πολιτικής (NEP), οι Αρμένιοι άρχισαν να απολαύσετε μια περίοδο σχετικής σταθερότητας. Ζωή κάτω από το Σοβιετικό κράτος αποδείχθηκε να είναι ένα καταπραϋντικό βάλσαμο σε αντίθεση με τα ταραγμένα τελευταία χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.[6] Οι Αρμένιοι λάβει την ιατρική, τα τρόφιμα, καθώς και λοιπές διατάξεις από την κεντρική κυβέρνηση και την εκτεταμένη παιδεία μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν.[7]

Ο στάλιν βασιλείαςΕπεξεργασία

 
Πρώτος Γραμματέας της αρμενικής Κομμουνιστικό Κόμμα Aghasi Khanjian, ένας ντόπιος του Βαν και ένας αφοσιωμένος κομμουνιστής, είναι ευρέως πιστεύεται ότι έχουν εκτελεσθεί το 1936 από Lavrentiy της Λιβερίας.

Ο στάλιν πήρε πολλά μέτρα διώκει την αρμενική Εκκλησία, ήδη αποδυναμωθεί από τη Γενοκτονία των αρμενίων και το Ρωσοποίησης πολιτικές της ρωσικής Αυτοκρατορίας.[8] Το 1920, η ιδιωτική περιουσία της εκκλησίας κατασχέθηκε και οι ιερείς ήταν παρενοχλούνται. Σοβιετική επιθέσεις εναντίον της αρμενικής Εκκλησίας επιταχυνόμενη υπό τον Στάλιν, ξεκινώντας το 1929, αλλά σε λίγο χαλαρώσει τα επόμενα χρόνια για τη βελτίωση των σχέσεων με την αρμενική διασπορά.[9] Το 1932, Χορέν Muradpekyan έγινε γνωστή ως Χορέν εγώ και ανέλαβε τον τίτλο της αυτού Αγιότητας του ο καθόλικος (πατριάρχης). Ωστόσο, στα τέλη της δεκαετίας του 1930, οι Σοβιετικοί ανανέωσαν τις επιθέσεις τους εναντίον της Εκκλησίας.[10] Αυτό κορυφώθηκε με τη δολοφονία του Χορέν το 1938 ως μέρος της η Μεγάλη κάθαρση, και το κλείσιμο της Catholicosate της Echmiatsin στις 4 αυγούστου 1938. Η Εκκλησία, ωστόσο, κατάφερε να επιβιώσει από υπόγεια και της διασποράς.[11]

Η Μεγάλη Εκκαθάριση του ήταν μια σειρά από εκστρατείες των πολιτικών καταστολής και διώξεων στη Σοβιετική Ένωση ενορχηστρωμένη κατά των μελών του Κομμουνιστικού Κόμματος, συγγραφείς και διανοούμενοι, αγρότες και απλούς πολίτες. Τον σεπτέμβριο του 1937, ο Στάλιν αποστέλλονται Anastas Mikoyan, μαζί με μάλενκοφ, τον Γκεόργκι και Lavrentiy της Λιβερίας, με μια λίστα από 300 ονόματα στο Ερεβάν για να επιβλέπει την εκκαθάριση του Κομμουνιστικού Κόμματος της Αρμενίας (CPA), η οποία ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτελείται από Παλιούς Μπολσεβίκους. Αρμενική κομμουνιστές ηγέτες όπως Vagharshak Ter-Vahanyan και Aghasi Khanjian έπεσε θύμα των εκκαθαρίσεων, η οποία είναι κατηγορούμενος στην πρώτη από τις Δίκες της Μόσχας. Mikoyan προσπάθησε, αλλά απέτυχε, να σώσει μία από την εκτέλεση κατά το ταξίδι του στην Αρμενία. Αυτό το άτομο συνελήφθη κατά τη διάρκεια μιας από τις ομιλίες του για το CPA από Λιβερίας. Πάνω από χίλια άτομα συνελήφθησαν και τα επτά από τα εννέα μέλη της αρμενικής πολιτικού γραφείου απολύθηκαν από το γραφείο.[12] Σύμφωνα με μία μελέτη, 4,530 άνθρωποι εκτελέστηκαν από το εκτελεστικό απόσπασμα κατά τα έτη 1937-38 και μόνο, η πλειοψηφία από αυτούς έχουν κατηγορηθεί για αντι-Σοβιετική ή "αντεπαναστατική" δραστηριότητες, που ανήκουν στην εθνικιστική Dashnak κόμμα, ή Τροτσκισμός.[13][14]

Όπως και με διάφορες άλλες εθνικές μειονότητες που ζούσαν στη Σοβιετική Ένωση του Στάλιν, δεκάδες χιλιάδες Αρμένιοι, εκτελέστηκαν ή να απελαθεί. Το 1936, της Λιβερίας και του Στάλιν δούλευε για να εκτοπίσουν τους Αρμένιους να Σιβηρία, σε μια προσπάθεια να φέρει την Αρμενία πληθυσμού κάτω από 700.000, προκειμένου να δικαιολογήσει την προσάρτηση στη Γεωργία.[11] Στο πλαίσιο της Λιβερίας είναι η εντολή, η αστυνομία της τρομοκρατίας χρησιμοποιήθηκε για την ενίσχυση του πολιτικού κρατήσει τον πληθυσμό και να καταστείλει όλες τις εκφράσεις του εθνικισμού. Πολλοί συγγραφείς, καλλιτέχνες, επιστήμονες και πολιτικούς ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του συγγραφέα Axel Bakunts και ο διάσημος ποιητής Yeghishe Charents, εκτελέστηκαν ή αναγκαστική εξορία. Επιπλέον, το 1944, περίπου 200,000 Hamshenis (Αρμένιοι που ζουν κοντά στη Μαύρη Θάλασσα, οι παράκτιες περιοχές της Ρωσίας, της Γεωργίας και της Τουρκίας) εκτοπίστηκαν από τη Γεωργία σε περιοχές του Καζακστάν και του Ουζμπεκιστάν. Περαιτέρω εκτοπίσεις των Αρμενίων από την παράκτια περιοχή συνέβη το 1948, όταν 58,000 υποτιθέμενων φιλάθλων της αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας και οι Έλληνες αναγκάστηκαν να μετακινηθούν στο Καζακστάν.[15]

Β ' παγκοσμίου ΠολέμουΕπεξεργασία

Η αρμενία είχε γλιτώσει από την καταστροφή και την καταστροφή που έσπειραν το μεγαλύτερο μέρος της δυτικής Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια του μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου του β ' Παγκοσμίου Πολέμου. Η Βέρμαχτ δεν έφτασε ποτέ το Νότιο Καύκασο, το οποίο σκοπεύουν να κάνουν, προκειμένου να συλλάβει τα κοιτάσματα πετρελαίου στο Αζερμπαϊτζάν. Ακόμα, Αρμενία έπαιξε ένα πολύτιμο ρόλο στον πόλεμο, στην παροχή τροφίμων, το ανθρώπινο δυναμικό και τον πόλεμο πολεμικού υλικού. Υπολογίζεται ότι 300-500,000 Αρμένιοι που υπηρέτησε στον πόλεμο, σχεδόν οι μισοί από τους οποίους δεν επέστρεψε.[16][17] Πολλές επιτευχθεί η υψηλότερη τιμή του Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης.[18] Πάνω από εξήντα Αρμένιοι είχαν προαχθεί στο βαθμό του στρατηγού, και με ένα επιπλέον τέσσερις επιτύχει τελικά το βαθμό του Στρατάρχη της Σοβιετικής Ένωσης: ο Ιβάν Bagramyan (το πρώτο μη-Σλαβικές διοικητής για να κρατήσει τη θέση του μπροστά διοικητής, όταν του ανατέθηκε να είναι ο διοικητής της το Πρώτο της Βαλτικής Μπροστά στην 1943), ο Ναύαρχος Ιβάν Isakov, Hamazasp Babadzhanian, και ο Σεργκέι Khudyakov.[18] Η Σοβιετική κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να ενισχύσουμε τη λαϊκή υποστήριξη για τον πόλεμο, επέτρεψε επίσης token εκφράσεις του εθνικισμού με την εκ νέου δημοσίευση της αρμενικής μυθιστορήματα, την παραγωγή ταινιών όπως ο Ντέιβιντ Bek (1944), αλλά και στη χαλάρωση των περιορισμών που τίθενται κατά της Εκκλησίας.[19] Ο στάλιν προσωρινά υποχώρησε επιθέσεις του σχετικά με τη θρησκεία στη διάρκεια του πολέμου. Αυτό οδήγησε στην εκλογή του επισκόπου Gevork το 1945 ως νέα ο καθόλικος (πατριάρχης) Gevork VI. Ήταν στη συνέχεια επιτρέπεται να διαμένουν σε Echmiatsin.[20][21]

Στο τέλος του πολέμου, μετά την συνθηκολόγηση της Γερμανίας, πολλοί Αρμένιοι και στα δύο της Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένης της αρμενικής Κομμουνιστικό Κόμμα Πρώτος Γραμματέας Γκριγκόρ Harutyunyan (Arutyunov), και της διασποράς, πίεσε τον Στάλιν να επανεξετάσει το θέμα της παίρνει πίσω τις επαρχίες Καρς, Iğdır, και Αρνταχάν, το οποίο η Αρμενία είχε χάσει στην Τουρκία με τη Συνθήκη του Καρς.[22] Τον σεπτέμβριο του 1945, η Σοβιετική Ένωση ανακοίνωσε ότι θα ακυρώσει τη Σοβιετική-τουρκική συνθήκη φιλίας που είχε υπογραφεί το 1925. Σοβιετικός Υπουργός Εξωτερικών Vyacheslav Molotov παρουσιάζονται οι ισχυρισμοί που προέβαλαν οι Αρμένιοι με τις άλλες Συμμαχικές κεφάλια.

Η ίδια η τουρκία ήταν σε θέση να πολεμήσει κατά της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία είχε αναδειχθεί ως μια υπερδύναμη μετά τον πόλεμο. Από το φθινόπωρο του 1945, τα Σοβιετικά στρατεύματα στην περιοχή του Καυκάσου και της Σοβιετικής κατέλαβαν το Ιράν ήταν ήδη συγκέντρωση για την εισβολή της Τουρκίας. Ωστόσο, η εχθρότητα ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση αναπτύχθηκε στον Ψυχρό Πόλεμο, ειδικά μετά την έκδοση του το Δόγμα Τρούμαν το 1947, η Τουρκία ενίσχυσε τους δεσμούς της με τη Δύση. Η Σοβιετική Ένωση εγκατέλειψε τις αξιώσεις πάνω από τα χαμένα εδάφη, η κατανόηση ότι η νεοσυσταθείσα το ΝΑΤΟ θα παρέμβει η Τουρκία την πλευρά του σε περίπτωση σύγκρουσης.[23]

Αρμενική μετανάστευσηΕπεξεργασία

 
Μνημείο για την 50ή επέτειο της Σοβιετικής Αρμενίας

Με τη δημοκρατία μεγάλες απώλειες μετά τον πόλεμο, ο Στάλιν επέτρεψε μια ανοιχτή μεταναστευτική πολιτική στην Αρμενία, η διασπορά κλήθηκαν να επαναπατρίσουμε την Αρμενία (nergaght) και αναζωογονούν πληθυσμού της χώρας και ενίσχυση του εργατικού δυναμικού. Αρμένιοι που ζουν σε χώρες όπως η Κύπρος, η Γαλλία, η Ελλάδα, το Ιράκ, ο Λίβανοςκαι η Συρία ήταν κυρίως οι επιζώντες ή τους απογόνους της γενοκτονίας. Τους προσφέρθηκε η δυνατότητα να έχουν όλα τους τα έξοδα πληρωμένα από τη Σοβιετική κυβέρνηση για το ταξίδι τους πίσω στην πατρίδα τους. Περίπου 150 000 Αρμένιοι που μετανάστευσαν προς τη Σοβιετική Αρμενία, μεταξύ 1946 και 1948 και εγκαταστάθηκαν στην πόλη: Γιερεβάν, Leninakan, Kirovakan και σε άλλες πόλεις.[24][25]

Δελεάζονται από πολλά κίνητρα όπως κουπόνια τροφίμων, καλύτερη στέγαση και άλλα οφέλη, που ελήφθησαν ψυχρά από τους Αρμένιους που ζουν στη Δημοκρατία κατά την άφιξή τους. Οι παλιννοστούντες μίλησε η Δυτική αρμενική διάλεκτο, αντί για την Ανατολική αρμενική μιλήσει στη Σοβιετική Αρμενία. Ήταν συχνά αντιμετωπίζονται ως aghbars ("αδέρφια") από Αρμένιοι που ζουν στη δημοκρατία, λόγω των διαφορετικών προφορά της λέξης. Αν και αρχικά χρησιμοποιήθηκε σε χιούμορ, η λέξη πήγε για να φέρει σε ένα πιο υποτιμητική χροιά.[26] Τη θεραπεία τους από τη Σοβιετική κυβέρνηση δεν ήταν πολύ καλύτερη. Ένας αριθμός των αρμενίων μεταναστών, το 1946, είχε τα υπάρχοντά τους κατάσχονται κατά την άφιξή του στην Οδησσόλιμάνι, που όπως είχαν πάρει μαζί τους ό, τι είχαν, συμπεριλαμβανομένων ρούχα και κοσμήματα. Αυτή ήταν η πρώτη απογοήτευση που βίωσαν οι Αρμένιοι, ωστόσο, δεν υπάρχει καμία δυνατότητα να επιστρέψουν οι Αρμένιοι αναγκάστηκαν να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την Αρμενία. Πολλοί από τους μετανάστες στοχοποιούνται από τις Σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες και το Υπουργείο Εσωτερικών για την πραγματική ή αντιληπτή δεσμούς με την αρμενική εθνικιστικές οργανώσεις, και αργότερα εστάλησαν σε στρατόπεδα εργασίας στη Σιβηρία και αλλού, όπου δεν θα κυκλοφορήσει μέχρι μετά τον θάνατο του Στάλιν. Κάποιοι που υπήρχαν υπόνοιες ότι dashnaks (αρμένιοι εθνικιστές), είχαν ως σκοπό την απέλαση προς την Κεντρική Ασία, το 1949.[1]

Αναβίωση βάσει του ΧρουστσόφΕπεξεργασία

Μετά την πάλη για την εξουσία μετά τον θάνατο του Στάλιν το 1953, ο Νικίτα Χρουστσόφ αναδειχθεί ως η χώρα νέο ηγέτη.[27] Σε μυστική ομιλία του έδωσε το 1956, ο Χρουστσώφ κατήγγειλε ο Στάλιν και οι εγχώριες πολιτικές, σε μεγάλο βαθμό, χαλαρώσει η κυβέρνηση λαβή του πάνω από τη χώρα. Ο χρουστσόφ περισσότερους πόρους για την παραγωγή των καταναλωτικών αγαθών και την κατοικία. Σχεδόν αμέσως, την Αρμενία, υποβλήθηκε σε μια πολιτιστική και οικονομική αναγέννηση. Η θρησκευτική ελευθερία, σε περιορισμένο βαθμό, χορηγήθηκε στην Αρμενία, όταν ο καθόλικος (πατριάρχης) Vazgen δεν ανέλαβε τα καθήκοντά του το 1955. Ένα από Χρουστσόφ συμβούλους και στενούς φίλους, αρμενίων πολιτικού γραφείου μέλος Anastas Mikoyan, κάλεσε τους Αρμένιους να επιβεβαιώσουν την εθνική τους ταυτότητα. Το 1954, έδωσε μια ομιλία στο Ερεβάν, όπου ενθάρρυνε τους για να αναδημοσιεύσετε τα έργα συγγραφέων όπως το Ράφι και Charents.[28] Το τεράστιο άγαλμα του Στάλιν, που δέσποζε πάνω από Γιερεβάν τράβηξε κάτω από το βάθρο της από τα στρατεύματα κυριολεκτικά μέσα σε μία νύχτα και να αντικατασταθεί το 1962 με τη Μητέρα Αρμενία.[29] Οι επαφές μεταξύ της Αρμενίας και της Διασποράς, ήταν αναβίωσε, και οι Αρμένιοι από το εξωτερικό άρχισαν να επισκέπτονται τη δημοκρατία πιο συχνά.

Πολλοί Αρμένιοι αυξήθηκε στο προσκήνιο κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής, μεταξύ των οποίων μία από το Χρουστσόφ φίλους, Mikoyan, ο οποίος ήταν ο μεγαλύτερος αδελφός του σχεδιαστή και συν-ιδρυτής του Σοβιετικού MiG μαχητικό εταιρεία, Artem Mikoyan. Άλλα φημισμένο Σοβιετική Αρμένιοι περιλαμβάνονται συνθέτη Aram Khachaturyan, ο οποίος έγραψε το μπαλέτο Σπάρτακος και Gayane που χαρακτήρισε το γνωστό "Sabre Dance," ο διακεκριμένος αστροφυσικός και αστρονόμος Βίκτορ Hambardzumyan, και δημοφιλή λογοτεχνικά στοιχεία Paruyr Sevak, Ορο Khanzadyan, Ιστορία Σιράζ, και Σίλβα Kaputikyan.

Ο μπρέζνιεφΕπεξεργασία

 
Ένα γραμματόσημο που εκδόθηκε το 1968, για τον εορτασμό της από 2.750 επέτειο από την ίδρυση της πόλης: Γιερεβάν, και με την εικόνα του αγάλματος από το δημοφιλές λαϊκό σχήμα Sasuntsi Δαβίδ.

Μετά Λεονίντ Μπρέζνιεφ ανέλαβε την εξουσία το 1964, ο Χρουστσόφ είναι μεταρρυθμίσεις που είχαν αντιστραφεί. Ο Μπρέζνιεφ εποχή άρχισε μια νέα κατάσταση στασιμότητας, και είδε μια πτώση τόσο στην ποιότητα και ποσότητα των προϊόντων στη Σοβιετική Ένωση. Η αρμενία ήταν πληγεί σοβαρά από τις πολιτικές αυτές, όπως και να αποδειχθεί αρκετά χρόνια αργότερα από τον καταστροφικό σεισμό που έπληξε Spitak. Το υλικό που διατίθενται για την κατασκευή νέων κατοικιών, όπως το τσιμέντο και το σκυρόδεμα, εκτράπηκε για άλλες χρήσεις. Της δωροδοκίας και της έλλειψης εποπτείας είδα την κατασκευή ανεπαρκή τρόπο που χτίστηκε και αδύναμα υποστηρίζεται πολυκατοικίες. Όταν ο σεισμός έπληξε το πρωί της 7 δεκεμβρίου, 1988, τα σπίτια και τα διαμερίσματα είναι σε θέση να αντισταθεί κατάρρευση ήταν εκείνοι που χτίστηκε κατά τη διάρκεια του Μπρέζνιεφ χρόνια. Κατά ειρωνικό τρόπο, η παλαιότερη από τις κατοικίες, το καλύτερο που άντεξε το σεισμό.[30]

Αν και η Σοβιετική ένωση παρέμεινε πάντα δύσπιστοι όσον αφορά την αναζωπύρωση της αρμενικής εθνικισμού, δεν επιβάλλει το είδος των περιορισμών, όπως παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια του Στάλιν. Στις 24 απριλίου του 1965, χιλιάδες Αρμένιοι αποδείξει στους δρόμους της πόλης: Γιερεβάν, κατά την πεντηκοστή επέτειο της Γενοκτονίας των αρμενίων.[31]

Εποχή του ΓκορμπατσώφΕπεξεργασία

 
Αρμένιοι ζητούν την προσάρτηση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ στην Αρμενία, καλοκαίρι 1988.

Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ εισήγαγε τις πολιτικές της γκλάσνοστ και της περεστρόικα στη δεκαετία του 1980, τροφοδοτώντας αρμενικά οράματα για μια καλύτερη ζωή κάτω από τη Σοβιετική κυριαρχία. Οι Χαμσένι που εκτοπίστηκαν από τον Στάλιν να το Καζακστάν ζήτησαν από την κυβέρνηση να τους επαναπατρίσει στην ΣΣΔ Αρμενίας. Η κίνηση αυτή απορρίφθηκε από τη Σοβιετική κυβέρνηση, λόγω των φόβων ότι οι μουσουλμάνοι Χαμσένι μπορεί να προκαλέσουν εθνοτικές συγκρούσεις με τους χριστιανούς Αρμένιους.[15] Ωστόσο, ένα άλλο γεγονός που συνέβη κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής έκανε μια εθνοτική σύγκρουση μεταξύ χριστιανών Αρμενίων και Μουσουλμάνων αναπόφευκτη.

Οι Αρμένιοι της περιοχής του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, οι οποίοι είχαν λάβει υποσχέσεις για προσάρτηση στην Αρμενία αλλά μεταφέρθηκαν στην Αζερική ΣΣΔ από τον Στάλιν, ξεκίνησε κίνημα με αίτημα την ένωση της περιοχής με την Αρμενία. Η πλειοψηφία του αρμενικού πληθυσμού εξέφρασε την ανησυχία του για την αναγκαστική "αζεροποίηση" της περιοχής.[32] Στις 20 Φεβρουαρίου του 1988, το Ανώτατο Σοβιέτ της αυτόνομης περιοχής του Ναγκόρνο-Καραμπάχ ψήφισε την ενοποίηση του με την Αρμενία.[33] Οι διαδηλώσεις στο Ερεβάν έδειξαν την υποστήριξη για τους αρμένιους του Καραμπάχ. Οι αζερικές αρχές ενθάρυναν τις αντιδιαδηλώσεις. Ωστόσο, αυτό χάλασε με βία κατά των Αρμενίων, στην πόλη Σουμγκαγήτ. Σύντομα, ξέσπασαν εθνοτικές ταραχές μεταξύ Αρμένιων και Αζέρων, εμποδίζοντας την στερεά ενοποίηση. Μια επίσημη γραπτή αναφορά για τον Γκορμπατσόφ και τους ανώτερους ηγέτες στη Μόσχα ζήτησε την ενοποίηση του θύλακα με την Αρμενία, αλλά το αίτημα απορρίφθηκε την άνοιξη του 1988. Μέχρι τότε, ο Σοβιετικός ηγέτης βλεπόταν ευνοϊκά από τους Αρμενίους, αλλά μετά την άρνησή του να αλλάξει τη στάση του σχετικά με το θέμα, η στάση των Αρμένιων για τον Γκορμπατσώφ άλλαξε απότομα.[34]

ΑνεξαρτησίαΕπεξεργασία

 
Σημαία της ΣΣΔ της αρμενίας (μόνο για τη Δημοκρατία της Αρμενίας) για την περίοδο 1990-1991

Η ένταξη μεταξύ της κεντρικής και τοπικής κυβέρνησης εντάθηκε στα τελευταία χρόνια της ύπαρξηςτης Σοβιετικής Ένωσης. Στις 5 Μαΐου του 1990 δημιουργήθηκε ο Νέος Αρμενικός Στρατός, μια δύναμη άμυνας που σκόπευε να χρησιμεύσει ως ξεχωριστή αμυντική δύναμη από τον στρατό της Σοβιετικής Ένωσης. Για τις 28 Μαΐου είχε προγραμματιστεί γιορτή για την επέτειο από τη δημιουργία της πρώτης αρμενικής δημοκρατίας. Ωστόσο, στις 27 Μαΐου ξέσπασαν εχθροπραξίες του Νέου Αρμενικού Στρατού και των στρατευμάτων του ΥΕΥ στο Ερεβάν, με αποτέλεσμα το θάνατο πέντε Αρμένιων σε ανταλλαγή πυροβολισμών στο σιδηροδρομικό σταθμό. Μάρτυρες ισχυρίστηκαν ότι η ΥΕΥ ήταν πολύ βίαιη κατά τη διάρκεια της μάχη.[35] Οι περαιτέρω ανταλλαγές πυρών μεταξύ αρμενικών πολιτοφυλακών και της ΥΕΥ σε κοντινή απόσταση προς το Σοβετασέν (σημερινό Νουμπαρασέν) είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο είκοσι επτά ατόμων και την αόριστη ακύρωση των γιορτών για την 28η Μαΐου.[36] Η Αρμενία δήλωσε κυριαρχία πάνω από τους σοβιετικούς νόμους στις 23 Αυγούστου του 1990. Ο λόγος της αρμενικής απόφασης να αποχωρήσει από τη Σοβιετική Ένωση σε μεγάλο βαθμό προήλθε από τη αδιαλλαξία της Μόσχας για το θέμα του Καραμπάχ, την κακομεταχείριση της προσπάθειας ανακούφισης από το σεισμό στο Σπιτάκ τον Δεκέμβριο του 1988 και την κακή κατάσταση της Σοβιετικής οικονομίας.

Στις 17 Μαρτίου 1991, η Αρμενία, μαζί με τις χώρες της Βαλτικής, τη Γεωργία και τη Μολδαβία, μποϊκόταραν το ομοσπονδιακό δημοψήφισμα στο οποίο 78% των ψηφοφόρων ψήφισε υπέρ της διατήρησης της Σοβιετικής Ένωσης σε μια αναμορφωμένη μορφή.[37]

Η Αρμενία κήρυξε την ανεξαρτησία της στις 21 Σεπτεμβρίου 1991, μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος στη Μόσχα από τους σκληροπυρηνικούς του ΚΚΣΕ. Η Ελλάδα έγινε η πρώτη χώρα που αναγνώρισε το νεοσύστατο αρμενικό έθνος λίγες μέρες αργότερα. Οι εντάσεις μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν συνέχισαν να κλιμακώνονται, οδηγώντας τελικά στο ξέσπασμα του πολέμου του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Παρά την κατάπαυση του πυρός από το 1994, η Αρμενία δεν έχει επιλύσει τη διένεξη με το Αζερμπαϊτζάν για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Η Σοβιετική Ένωση έπαψε να υφίσταται στις 26 Δεκεμβρίου του 1991 και την ίδια μέρα αναγνωρίστηκε, επίσημα πλέον, η πλήρης ανεξαρτησία της Αρμενίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνώρισαν την ανεξαρτησία της Αρμενίας μια μέρα πριν.

Η χώρα έχει βιώσει σημαντική ανάπτυξη μετά την ανεξαρτησία, κινούμενη μακριά από τη σχεδιασμένη οικονομία σε καπιταλιστική και υιοθέτησε αντιπροσωπευτικό δημοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης. Λόγω της σύγκρουσης του Καραμπάχ, η Αρμενία παραμένει αποκλεισμένη από την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Διατηρεί φιλικές σχέσεις με τις γειτονικές χώρες, την Γεωργία και το Ιράν και είναι στρατηγικός σύμμαχος της Ρωσίας, ενώ διατηρεί στενές σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Στις 5 Ιουλίου του 1995 εκγρίθηκε το νέο σύνταγμα της Αρμενίας.

ΠολιτικήΕπεξεργασία

 
Η διοικητική διαίρεση της η αρμενική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία

ΚυβέρνησηΕπεξεργασία

Η δομή της κυβέρνησης στην Αρμενική ΣΣΔ ήταν ταυτόσημη με τις υπόλοιπες Σοβιετικές δημοκρατίες. Το ανώτατο πολιτικό όργανο της δημοκρατίας το Ανώτατο Σοβιέτ, το οποίο περιελάμβανε το υψηλότερο δικαστικό κλάδο της δημοκρατίας, το ανώτατο δικαστήριο. Τα μέλη του Ανωτάτου Σοβιέτ υπηρετούσαν θητεία πέντε ετών, ενώ οι βουλευτές των περιφερειών υπηρετούσαν θητείες δυόμισι ετών. Όλοι οι αξιωματούχοι ήταν υποχρεωμένοι να είναι μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος και οι συνεδρίες γίνονταν στο κτίριο του Ανωτάτου Σοβιέτ στο Ερεβάν.

Μετά την ανεξαρτησία και πριν την υιοθέτηση του συντάγματος του 1995, η Αρμενική Δημοκρατία κυβερνόταν στο πλαίσιο της ημιπροεδρικής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας στην οποία ο Πρόεδρος είναι ο αρχηγός του κράτους και υπήρχε πολυκομματικό σύστημα. Η εκτελεστική εξουσία ασκείται από την κυβέρνηση. Η νομοθετική εξουσία ασκείται από την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο. Το μονοθάλαμο κοινοβούλιο ήταν το Ανώτατο Συμβούλιο της Αρμενίας.

Με την εγκαθίδρυση της Αρμενικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας, οι Σοβιετικές αρχές έκαναν επίμονες προσπάθειές για την εξάλειψη ορισμένων στοιχείων στην κοινωνία, εν όλω ή εν μέρει, όπως ο εθνικισμός και η θρησκεία, για να ενισχύσει τη συνοχή της Ένωσης. Στα μάτια των πρώιμων Σοβιετικών χαρακτών πολιτικής, οι Αρμένιοι, μαζί με τους Ρώσους, Ουκρανούς, Λευκορώσους, Γεωργιανούς, Γερμανούς και Εβραίους θεωρήθηκαν "προχωρημένοι" (σε αντιδιαστολή με τους "καθυστερημένους") λαούς, και ομαδοποιήθηκαν μαζί με τις Δυτικές εθνικότητες.[38] Ο Καύκασος και ιδιαίτερα η Αρμενία αναγνωρίστηκαν από ακαδημαϊκούς και σε Σοβιετική βιβλία ως ο "αρχαιότερος πολιτισμός στο έδαφος" της Σοβιετικής Ένωσης.[39]

Κατά τα πρώτα χρόνια της ΕΣΣΔ, η Αρμενία δεν επηρεάστηκε σημαντικά από τις πολιτικές που όρισε η κυβέρνηση του Λένιν. Πριν από την ασθένεια, ο Λένιν ενθάρρυνε την πολιτική της κορενιζάτσια ή "εθνοποίησης" στις δημοκρατίες, καλώντας τις διάφορες σοβιετικές εθνότητες να "διαχειρίζονται τις δημοκρατίες τους", ιδρυώντας σχολεία, εφημερίδες και θέατρα που θα παρέδιδαν μαθήματα (σχολεία) και θα εκτυπώνονταν (εφημερίδες) στη μητρική τους γλώσσα, δηλαδή τα αρμενικά στην Αρμενική ΣΣΔ.[40] Στην Αρμενία, η Σοβιετική κυβέρνηση αποφάσισε ότι όλοι οι αναλφάβητοι πολίτες μέχρι την ηλικία των πενήντα έπρεπε να παρακολουθήσουν το σχολείο και να μάθουν να διαβάζουν αρμενικά, τα οποία έγιναν η επίσημη γλώσσα της δημοκρατίας. Ο αριθμός των εφημερίδων (Σοβετακάν Χαγιαστάν) και περιοδικών (Γκαρούν, Σοβετακάν Γκρακανουτιούν, Πάτμα-Μπανασιρακάν Χαντές) που εκτυπώνονταν στα αρμενικά μεγάλωσε. Ένα ίδρυμα για τον πολιτισμό και την ιστορία δημιουργήθηκε το 1921 στην Ετσμιατζίν. Επίσης ιδρύθηκε το Θέατρο Όπερας του Γιερεβάν και ένα δραματικό θέατρο στο Ερεβάν. Επίσης, ιδρύθηκε το 1959 και το Ματενανταράν, το οποίο στεγάζει τα αρχαία και μεσαιωνικά χειρόγραφα. Σοβιετικοί μελετητές εκπόνησαν σημαντικές ιστορικές μελέτες και συγγραφείς όπως οι Μαρτίρος Σασιάν, Αβεντίκ Ισαακιάν και Γιεγκίσε Τσάρεντς έγραψαν δημοφιλή έργα, τηρώντας την σοσιαλιστική ρήση "εθνική μορφή, σοσιαλιστικό περιεχόμενο." Το Αρμενκίνο, η πρώτη αρμενική εταιρεία παραγωγής ταινιών, έβγαλε την ταινία Ναμούς (Τιμή) το 1925 και η πρώτη ταινία με ήχο ήταν η Πέπο, σε σκηνοθεσία Χάμο Μπεκ-Ναζάροφ.[41]

 
Πλατεία λένιν (Σήμερα Πλατεία Δημοκρατίας) ήταν η κεντρική πλατεία της πόλης: Γιερεβάν από το 1926 έως το 1991

Όπως και στις άλλες δημοκρατίες της Σοβιετικής Ένωσης, η Αρμενία είχε τη δική της σημαία και εθνόσημο. Σύμφωνα με τον Νικίτα Χρουστσόφ, το τελευταίο έγινε πηγή διαμάχης μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Τουρκίας στη δεκαετία του 1950, όταν η Τουρκία προέβαλε αντιρρήσεις στην ένταξη του Αραράτ, η οποία κατέχει μια βαθιά συμβολική σημασία για τους Αρμένιους, αλλά βρίσκεται σε τουρκικό έδαφος, με το εθνόσημο. Η τουρκία θεώρησε ότι η παρουσία μιας τέτοιας εικόνας σιωπηρή Σοβιετική σχέδια στην τουρκική επικράτεια. Ο χρουστσόφ ανταπάντησε με την ερώτηση, "Γιατί είσαι ένα φεγγάρι που απεικονίζεται στην σημαία; Μετά από όλα, το φεγγάρι δεν ανήκουν στην Τουρκία, δεν είναι καν το μισό φεγγάρι ... Θέλετε να πάρετε όλο το σύμπαν;"[42] Η τουρκία έπεσε το ζήτημα μετά από αυτό.[43]

Συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούςΕπεξεργασία

Η Αρμενικής ΣΣΔ, ως Σοβιετική δημοκρατία, ήταν διεθνώς αναγνωρισμένη από τα Ηνωμένα Έθνη ως μέρος της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά ο Νοραΐρ Σισακιάν υπηρέτησε ως Πρόεδρος της 21ης συνόδου της γενικής συνέλευσης της Ουνέσκο το 1964. Η Σοβιετική Ένωση ήταν επίσης μέλος της Κομεκόν, του Συμφώνου της Βαρσοβίας και της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής.

ΟικονομίαΕπεξεργασία

Υπό το Σοβιετικό σύστημα, η σχεδιασμένη οικονομία της δημοκρατίας απαγόρευε την ιδιωτική ιδιοκτησία. Ξεκινώντας στα τέλη της δεκαετίας του 1920, τα ιδιόκτητα αγροκτήματα στην Αρμενία κολλεκτιβοποιήθηκαν και κρατικοποιήθηκαν, αν και συχνά αυτό συνάντησε αντιδράσεις. Κατά τον ίδιο χρόνο (1929-1936), η κυβέρνηση άρχισε διαδικασία εκβιομηχάνισης στην Αρμενία. Από το 1935, το ακαθάριστο προϊόν που παραγόταν από τη γεωργία ήταν το 132% του αντίστοιχου ΑΕΠ του 1928 και το ακαθάριστο προϊόν της βιομηχανίας ήταν 650% του αντίστοιχου ΑΕΠ του 1928. Η οικονομική επανάσταση της δεκαετίας του 1930 είχε μεγάλο κόστος: η παραδοσιακή αγροτική οικογένεια έσπασε και πολλοί αναγκάστηκαν να φύγουν από την αγροτική ύπαιθρο για να εγκατασταθούν σε αστικές περιοχές. Οι ιδιωτικές επιχειρήσεις έκλεισαν καθώς τέθηκαν υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης.[44]

ΠολιτισμούΕπεξεργασία

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

Το Les Années volées του Λαζάρ Ιντζενιάν και το Les Fils du Goulag του Αρνάν Μαλουμιάν αναφέρουν δύο αφηγήσεις επαναπατρισμού, καθώς και τη φυλάκιση και διαφυγή από τα γκουλάγκ. Υπάρχουν πολλές αφηγήσεις ατόμων για την υποχρεωτική μετεγκατάσταση στην Κεντρική Ασία το 1949. Μερικοί συγγραφείς συγκρίνουν τις Σοβιετική απελάσεις προς την Κεντρική Ασία και τη Σιβηρία του 1949 με τις προηγούμενες Οθωμανικές απελάσεις.[1]

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

  • Ιστορία της Αρμενίας

ΣημειώσειςΕπεξεργασία

  1. Αργότερα προστέθηκαν οι ΣΣΔ Εσθονίας, ΣΣΔ Λετονίας, ΣΣΔ Λιθουανίας και ΣΣΔ Μολδαβίας ενώ συγκροτήθηκαν και διαλύθηκαν άλλες τρεις ΣΣΔ. Μεταπολεμικά ο αριθμός των Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών που συγκροτούσαν την ΕΣΣΔ ήταν δεκαπέντε

ΑναφορέςΕπεξεργασία

  1. 1,0 1,1 1,2 Jo Laycock (2016). «Survivor or Soviet Stories? Repatriate Narratives in Armenian Histories, Memories and Identities». History and Memory 28 (2): 123–151. doi:10.2979/histmemo.28.2.0123. ISSN 0935-560X. 
  2. Η πλήρης ιστορία της αρμενικής δημοκρατίας καλύπτεται από τον Richard G. Hovannisian, Δημοκρατία της Αρμενίας. 4 τόμοι. Berkeley: University of California Press, 1971-1996.
  3. Matossian, Mary Kilbourne (1962). The Impact of Soviet Policies in Armenia. Leiden: E.J. Brill. σελ. 30. ISBN 978-0-8305-0081-9. 
  4. Suny, Ρόναλντ Γκριγκόρ. Κοιτάζοντας Προς Αραράτ: Αρμενία στη Σύγχρονη Ιστορία. Bloomington: Indiana University Press, 1993, σελ. 139.
  5. Hovannisian, Richard G. Δημοκρατία της Αρμενίας, Vol. IV: Μεταξύ Ημισέληνο και το Δρεπάνι, την Κατάτμηση και την Έμπνευσήτου. Berkeley: University of California Press, 1996, σελ. 405-07.
  6. Suny, "Σοβιετική Αρμενία," σελ. 355-57.
  7. Matossian. Επίδραση των Σοβιετικών Πολιτικών, σελ. 80.
  8. Matossian. Επίδραση των Σοβιετικών Πολιτικών, σ. 90-95, 147-151.
  9. Matossian. Επίδραση των Σοβιετικών Πολιτικών, σελ. 150.
  10. Matossian. Επίδραση των Σοβιετικών Πολιτικών, σελ. 194.
  11. 11,0 11,1 Ο Μπάουερ-Manndorff, Elisabeth (1981). Αρμενία: το Παρελθόν και το Παρόν. Νέα Υόρκη: αρμενική Prelacy, σελ. 178.
  12. Tucker, Robert (1992). Stalin in Power: The Revolution from Above, 1928-1941. New York: W. W. Norton & Company. σελίδες 488–489. ISBN 978-0-393-30869-3. 
  13. Manoukian, A.S.. «Հայաստանի հասարակական-քաղաքական գործիչները ստալինյան բռնությունների տարիներին [Armenian public-political figures in the years of Stalin's repression»] (στα hy). Lraber Hasarakakan Gitutyunneri (1): 30. http://lraber.asj-oa.am/1797/. 
  14. Kharatyan, Hranush (12 October 2014). (στα hy)lragir.am. http://www.lragir.am/index/arm/0/society/view/105224. 
  15. 15,0 15,1 «Hamshenis denied return to Armenian SSR». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Αυγούστου 2011. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2007. 
  16. Walker, Christopher J. (1980). Armenia The Survival of a Nation, 2nd ed. New York: St. Martin's Press. σελίδες 355–356. ISBN 978-0-7099-0210-2. 
  17. (Αρμενικά) Harutyunyan, Kliment. Հայ ժողովրդի մասնակցությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին (1939-1945 թթ.) [The Participation of the Armenian People in the Second World War, (1939-1945)] Yerevan: Hrazdan, 2001.
  18. 18,0 18,1 (Αρμενικά) Khudaverdyan, Konstantine. «Սովետական Միության Հայրենական Մեծ Պատերազմ, 1941-1945» ("The Soviet Union's Great Patriotic War, 1941-1945"). Armenian Soviet Encyclopedia. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1984, vol. 10, pp. 542-547.
  19. Panossian, Razmik (2006). The Armenians: From Kings And Priests to Merchants And Commissars. New York: Columbia University Press. σελ. 351. ISBN 978-0-231-13926-7. 
  20. Matossian. Επίδραση των Σοβιετικών Πολιτικών, σ. 194-195.
  21. Corley, Felix. "Η αρμενική Εκκλησία υπό το Σοβιετικό Καθεστώς, Μέρος 1: Η Ηγεσία του Κεβόρκ," η Θρησκεία, το Κράτος και την Κοινωνία, 24 (1996): σ. 9-53.
  22. Dekmejian R. Hrair, "Η αρμενική Διασπορά," Ο αρμενικός Λαός Από την αρχαιότητα έως τη Σύγχρονη εποχή, σ. 416-417.
  23. Krikorian, Robert O. "Καρς-Αρνταχάν και αρμένιος Irredentism, 1945-1946," στο αρμενικά Καρς και Ani, εκδ. Richard G. Hovannisian. Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, 2011, σσ. 393-410.
  24. Dekmejian. "Η αρμενική Διασπορά", σελ. 416.
  25. Yousefian, ο Sevan, "Η Μεταπολεμική Επαναπατρισμό Κυκλοφορία των Αρμενίων στη Σοβιετική Αρμενία, 1945-1948," Αδημοσίευτη Διδακτορική Διατριβή, Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Λος Άντζελες, 2011.
  26. Bournoutian, George A. (2006). A Concise History of the Armenian People. Costa Mesa, California: Mazda Publishing, p. 324. (ISBN 1-56859-141-1).
  27. On the transition from Stalin to Khrushchev as it affected Armenia, consult (Αρμενικά) Amatuni Virabyan, Հայաստանը Ստալինից մինչև Խրուշչով: Հասարակական-քաղաքական կյանքը 1945-1957 թթ. [Armenia from Stalin to Khrushchev: Social-political life, 1945-57] Yerevan: Gitutyun Publishing, 2001.
  28. Matossian. Επίδραση των Σοβιετικών Πολιτικών, σελ. 201.
  29. Suny, Ρόναλντ Γκριγκόρ (1983). Αρμενία στον Εικοστό Αιώνα. Chico, CA: Scholars Press, pp.72-73.
  30. Verluise, Πιερ και Λεβόν Chorbajian (1995). Αρμενία σε Κρίση: το 1988 Σεισμός. Ντιτρόιτ: Wayne State University Press.
  31. Bobelian, Michael (2009). Children of Armenia: A Forgotten Genocide and the Century-long Struggle for Justice. New York: Simon & Schuster. σελίδες 121ff. ISBN 978-1-4165-5725-8. 
  32. On Karabakh, see Cheterian, Vicken (2009). War and Peace in the Caucasus: Russia's Troubled Frontier. New York: Columbia University Press. σελίδες 87–154. ISBN 978-0-231-70064-1. 
  33. Kaufman, Stuart (2001). Modern Hatreds: The Symbolic Politics of Ethnic War. New York: Cornell Studies in Security Affairs. σελ. 61. ISBN 978-0-8014-8736-1. 
  34. Δείτε Thomas de Waal, Μαύρο Κήπο: η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν μέσω του Πολέμου και της Ειρήνης. Νέα Υόρκη: New York University Press, 2013.
  35. Krikorian, ο Ρόμπερτ και Ο Joseph R. Masih. Αρμενία: Στο Σταυροδρόμι. Άμστερνταμ: Harwood Academic Publishers, 1999, σ. 19-20.
  36. (Αρμενικά) "1990 թվականի այս օրը խորհրդային բանակը մտավ Երևան" [The Soviet Army entered Yerevan on this day in May 1990]. Ilur.am. May 27, 2013.
  37. «Baltic states, Armenia, Georgia, and Moldova boycott USSR referendum». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Νοεμβρίου 2005. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2007. 
  38. Martin, Terry (2001). The Affirmative Action Empire: Nations and Nationalism in the Soviet Union, 1923-1939. New York: Cornell University, p. 23. (ISBN 0-8014-8677-7).
  39. Panossian. Οι Αρμένιοι, σσ. 288-89.
  40. Ο μάρτιν, Η Θετική Δράση Αυτοκρατορία, σ. 10-13.
  41. Suny, "Σοβιετική Αρμενία," σελ. 356-57.
  42. Khrushchev, Nikita, Sergei Khrushchev (ed.) Memoirs of Nikita Khrushchev: Statesman, 1953-1964. Philadelphia: Pennsylvania State University Press, pp. 467-68. (ISBN 0-271-02935-8).
  43. Ο χρουστσόφ. Βιογραφία του Νικήτα Χρουστσόφ, σελ. 468.
  44. Matossian. Επίδραση των Σοβιετικών Πολιτικών, σσ. 99-116.

Περαιτέρω ανάγνωσηΕπεξεργασία

  • (in Armenian) Aghayan, Tsatur., et al. (eds.), Հայ Ժողովրդի Պատմություն [History of the Armenian People], vols. 7 and 8. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1967, 1970.
  • (in Armenian) Armenian Soviet Encyclopedia. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1974–1987, 12 volumes.
  • Aslanyan, A. A. et al. Soviet Armenia. Moscow: Progress Publishers, 1971.
  • (in Armenian) Geghamyan, Gurgen M. Սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները Հայաստանում ՆԵՊ-ի տարիներին (1921-1936) [Socio-Economic Changes in the Armenia during the NEP Years, (1921-1936)]. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1978.
  • Matossian, Mary Kilbourne. The Impact of Soviet Policies in Armenia. Leiden: E.J. Brill, 1962.
  • Miller, Donald E. and Lorna Touryan Miller, Armenia: Portraits of Survival and Hope. Berkeley: University of California Press, 2003.
  • Shaginian [Shahinyan], Marietta S. Journey through Soviet Armenia. Moscow: Foreign Languages Publishing House, 1954.
  • Suny, Ronald Grigor. "Soviet Armenia," in The Armenian People From Ancient to Modern Times, Volume II: Foreign Dominion to Statehood: The Fifteenth Century to the Twentieth Century, ed. Richard G. Hovannisian, New York: St. Martin's Press, 1997.
  • (in Armenian) Virabyan, Amatuni. Հայաստանը Ստալինից մինչև Խրուշչով: Հասարակական-քաղաքական կյանքը 1945-1957 թթ. [Armenia from Stalin to Khrushchev: Social-political life, 1945-1957] Yerevan: Gitutyun Publishing, 2001.
  • Walker, Christopher J. Armenia: The Survival of a Nation. London: Palgrave Macmillan, 1990.
  • Yeghenian, Aghavnie Y. The Red Flag at Ararat. New York: The Womans Press, 1932. Republished by the Gomidas Institute in London, 2013.

Εξωτερικές συνδέσειςΕπεξεργασία

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Armenian Soviet Socialist Republic της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).