Το Βραβείο Βολφ Χημείας (Wolf Prize in Chemistry) απονέμεται σχεδόν μία φορά κάθε χρόνο σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα από το μη κερδοσκοπικό «Ίδρυμα Βολφ» στο Ισραήλ. Είναι ένα από τα 6 Βραβεία Βολφ που θεσμοθετήθηκαν από το ίδρυμα. Το συγκεκριμένο απονεμήθηκε για πρώτη φορά το 1978 (τα άλλα βραβεία Βολφ είναι της Γεωπονίας, της Φυσικής, της Ιατρικής, των Μαθηματικών και των Τεχνών).

Βραβείο Βολφ Χημείας
Ίδρυση1978
Έδρα, Ισραήλ

Το βραβείο αποτελείται από ένα δίπλωμα και το ποσό των εκατό χιλιάδων δολαρίων ΗΠΑ. Στις κατηγορίες της φυσικής και της χημείας, τα Βραβεία Βολφ θεωρούνται από πολλούς τα μεγαλύτερου κύρους διεθνώς σε αυτές τις επιστήμες μετά το αντίστοιχο Βραβείο Νόμπελ.[1][2]

Κατάλογος βραβευθέντων[3]Επεξεργασία

Έτος Όνομα Χώρα Αιτιολόγηση
1978 Καρλ Ντζέρασι   Αυστρία /   ΗΠΑ για την εργασία του στη βιοοργανική χημεία, την εφαρμογή νέων φασματοσκοπικών τεχνικών και την υποστήριξή του προς τη διεθνή συνεργασία
1979 Χέρμαν Μαρκ   Αυστρία /   ΗΠΑ για τις συνεισφορές του στην κατανόηση της δομής και της συμπεριφορας των φυσικών και συνθετικών πολυμερών
1980 Χένρυ Έυρινγκ   Μεξικό /   ΗΠΑ για την ανάπτυξη της θεωρίας του απόλυτου ρυθμού και τις ευφάνταστες εφαρμογές της σε χημικές και φυσικές διεργασίες
1981 Τζόζεφ Τσατ   Ηνωμένο Βασίλειο για πρωτοποριακές και θεμελιώδεις συνεισφορές στη συνθετική χημεία των μετάλλων μεταπτώσεως, ειδικότερα των υδριδίων τους και των διαζωτούχων συμπλόκων τους
1982 Τζων Πολάνυ   Καναδάς για τις μελέτες του χημικών αντιδράσεων με λεπτομέρεια χωρίς προηγούμενο, δια της αναπτύξεως της τεχνικής της χημειοφωταύγειας υπερύθρου, καθώς και για τον οραματισμό του χημικού λέιζερ
Τζωρτζ Πάιμεντελ   ΗΠΑ για την ανάπτυξη της φασματοσκοπίας matrix isolation και για την ανακάλυψη του λέιζερ φωτοδιασπάσεως και των χημικού λέιζερ
1983/4 Χέρμπερτ Σ. Γκούτοβσκι   ΗΠΑ για τις πρωτοποριακές έρευνές του στην ανάπτυξη και τις εφαρμογές της φασματοσκοπίας NMR στη χημεία
Χάρντεν Μ. Μακκόνελ   ΗΠΑ για τη μελέτη της ηλεκτρονιακής δομής των μορίων με φασματοσκοπία παραμαγνητικού συντονισμού και για την εισαγωγή και βιολογικές εφαρμογές τεχνικών ιχνηλατήσεως του σπιν
John S. Waugh   ΗΠΑ για τις θεμελιώδεις θεωρητικές και πειραματικές συνεισφορές του στην υψηλής ακρίβειας φασματοσκοπίας NMR στα στερεά
1984/5 Ρούντολφ Μάρκους   Καναδάς /   ΗΠΑ για τις συνεισφορές του στη χημική κινητική, ειδικότερα για τις θεωρίες των unimolecular αντιδράσεων και των αντιδράσεων μεταφοράς ηλεκτρονίων
1986 Ελάιας Τζέιμς Κόρυ   ΗΠΑ για εξέχουσες έρευνες στη σύνθεση πολλών φυσικών προϊόντων υψηλής πολυπλοκότητας και την επίδειξη νέων τρόπων θεωρήσεως αυτών των συνθέσεων
Άλμπερτ Εσενμόζερ   Ελβετία για εξέχουσες έρευνες στη σύνθεση, τη στερεοχημεία και τους μηχανισμούς αντιδράσεων για τη δημιουργια φυσικών προϊόντων, ιδιαιτέρως της βιταμίνης B12
1987 Ντέιβιντ Τσίλτον Φίλιπς
Ντέιβιντ Μπλόου
  Ηνωμένο Βασίλειο
  Ηνωμένο Βασίλειο
για τις συνεισφορές τους στην κρυσταλλογραφία ακτίνων X των πρωτεϊνών και την αποκρυπτογράφηση της δομής ενζύμων και του μηχανισμού της δράσεώς τους
1988 Τζόσουα Τζόρτνερ
Ραφαέλ Ντέιβιντ Λεβάιν
  Ισραήλ
  Ισραήλ
για τις διεισδυτικές θεωρητικές μελέτες τους για την εξαγωγή και τη διάθεση ενέργειας σε μοριακά συστήματα, και επί των μηχανισμών δυναμικής επιλεκτικότητας και ειδικεύσεως
1989 Ντουίλιο Αριγκόνι
Άλαν Ρ. Μπάτερσμπυ
  Ελβετία
  Ηνωμένο Βασίλειο
για τις θεμελιώδεις συνεισφορές τους στη διευκρίνιση του μηχανισμού ενζυμικών αντιδράσεων και της βιοσυνθέσεως φυσικών προϊόντων, ειδικότερα των χρωστικών των ζωντανών οργανισμών
1990 Δεν δόθηκε βραβείο
1991 Ρίτσαρντ Ερνστ   Ελβετία για τις επαναστατικές συνεισφορές του στη φασματοσκπία NMR και ιδίως στην NMR με μετασχηματισμό Φουριέ και τη διδιάστατη NMR
Αλεξάντερ Πάινς   Rhodesia /   ΗΠΑ για τις επαναστατικές συνεισφορές του στη φασματοσκπία NMR και ιδίως στην πολλαπλή-κβαντική και υψηλού σπιν NMR
1992 Τζων Ποπλ   Ηνωμένο Βασίλειο για τις εξέχουσες συνεισφορές του στη θεωρητική χημεία και ειδικότερα στην ανάπτυξη αποτελεσματικών και ευρείας χρήσεως σύγχρονων κβαντικών χημικών μεθόδων
1993 Αχμέντ Ζεβέλ   Αίγυπτος /   ΗΠΑ για την πρωτοπορία στην ανάπτυξη της φεμτοχημείας λέιζερ: με τη χρήση λέιζερ και μοριακών ακτίνων, η φεμτοχημεία έχει καταστήσει δυνατό να παρατηρηθεί η εξέλιξη χημικών αντιδράσεων καθώς συμβαίνουν σε πραγματικό χρόνο
1994/5 Ρίτσαρντ Λέρνερ
Πήτερ Σουλτζ
  ΗΠΑ
  ΗΠΑ
για την ανάπτυξη καταλυτικών αντισωμάτων, που επέτρεψαν την κατάλυση αντιδράσεων που θεωρείτο αδύνατο να επιτευχθούν με κλασικές χημικές διαδικασίες
1995/6 Ζιλμπέρ Στορκ
Σάμουελ Ντανισέφσκι
  ΗΠΑ
  ΗΠΑ
για τη σχεδίαση και ανάπτυξη νέων χημικών αντιδράσεων, που άνοιξαν νέες λεωφόρους στη σύνθεση πολύπλοκων μορίων, και ειδικότερα πολυσακχαριτών και πολλών άλλων βιολογικώς και ιατρικώς σημαντικών ουσιών
1996/7 Δεν δόθηκε βραβείο
1998 Γκέραρντ Ερτλ
Γκάμπορ Σομορτζάι
  Γερμανία;
  Ουγγαρία /   ΗΠΑ
για τις εξέχουσες συνεισφορές τους στο πεδίο της επιστήμης των επιφανειών γενικώς, και ειδικότερα για τη διευκρίνιση θεμελιωδών μηχανισμών ετερογενών καταλυτικών αντιδράσεων πάνω σε μονοκρυσταλλικές επιφάνειες
1999 Ρεϋμόν Λεμιέ   Καναδάς για τις θεμελιώδεις και γόνιμες συνεισφορές του στη μελέτη και στη σύνθεση ολιγοσακχαριτών, και στη διαλεύκανση του ρόλου τους στη μοριακή αναγνώριση σε βιολογικά συστήματα
2000 Φρανκ Άλμπερτ Κότον   ΗΠΑ για το άνοιγμα μιας εντελώς νέας φάσεως στη χημεία των μετάλλων μεταπτώσεως, με βάση τα ζεύγη και τα σμήνη ατόμων τους που συνδέονται απευθείας με απλούς ή πολλαπλούς δεσμούς
2001 Ανρί Καγκάν
Ρυότζι Νογιόρι
Καρλ Μπάρυ Σάρπλες
  Γαλλία
  Ιαπωνία
  ΗΠΑ
για το πρωτοποριακό, δημιουργικό και σημαντικό έργο τους στην ανάπτυξη της ασυμμετρικής καταλύσεως για τη σύνθεση μορίων με κατοπτρική ισομέρεια, αυξάνοντας κατά πολύ την ικανότητα της ανθρωπότητας να δημιουργεί νέα προϊόντα θεμελιώδους και πρακτικής σημασίας
2002/3 Δεν δόθηκε βραβείο
2004 Χάρυ Μπ. Γκρέυ   ΗΠΑ για πρωτοποριακό έργο στη βιοανόργανη χημεία, που απεκάλυψε νέες αρχές δομήσεως και μακρού βεληνεκούς μεταφοράς ηλεκτρονίων σε πρωτεΐνες
2005 Ρίτσαρντ Ζέιρ   ΗΠΑ για ιδιοφυείς εφαρμογές τεχνικών λέιζερ για την ταυτοποίηση πολύπλοκων μηχανισμών σε μόρια και για τη χρήση τους στην αναλυτική χημεία
2006/7 Άντα Γιονάτ
Τζωρτζ Φέχερ
  Ισραήλ
  ΗΠΑ
για ιδιοφυείς δομικές ανακαλύψεις του ριβοσωμικού μηχανισμού του σχηματισμού πεπτιδικών δεσμών και των φωτοεπαγόμενων κύριων διαδικασιών στη φωτοσύνθεση
2008 Γουίλιαμ Μέρνερ
Άλεν Μπαρντ
  ΗΠΑ
  ΗΠΑ
για την ιδιοφυή δημιουργία ενός νέου επιστημονικού πεδίου, της φασματοσκοπίας μεμονωμένων μορίων στην ηλεκτροχημεία, με εφαρμογή στο νανοσκοπικό επίπεδο, από το μοριακό και το κυτταρικό βασίλειο ως τα πολύπλοκα υλικά συστήματα
2009 Δεν δόθηκε βραβείο
2010 Δεν δόθηκε βραβείο
2011 Στούαρτ Ράις
Τσινγκ Τανγκ
Κσίστοφ Ματυασέφσκι
  ΗΠΑ;
  ΗΠΑ;
  Πολωνία /   ΗΠΑ
για τις βαθιές και δημιουργικές συνεισφορές τους στη χημεία, στο επίπεδο της συνθέσεως, των ιδιοτήτων και μιας κατανοήσεως των οργανικών υλικών
2012 Πωλ Αλιβιζάτος   ΗΠΑ για την ανάπτυξη του κολλοειδούς ανόργανου νανοκρυστάλλου ως δομικού λίθου της νανοεπιστήμης και για θεμελιώδεις συνεισφορές στον έλεγχο της συνθέσεώς τους, στη μέτρηση και στην κατανόηση των φυσικών τους ιδιοτήτων[4]
Τσαρλς Μ. Λίμπερ   ΗΠΑ για τις γόνιμες συνεισφορές του στη νανοχημεία και ειδικά για τη σύνθεση ημιαγώγιμων μονοκρυσταλλικών νανοσυρμάτων, τον χαρακτηρισμό των θεμελιωδών φυσικών χαρακτηριστικών των νανοσυρμάτων και την εφαρμογή τους στην ηλεκτρονική, τη φωτονική και την νανοϊατρική[5]
2013 Ρόμπερτ Λάνγκερ   ΗΠΑ για τη σύλληψη και την πραγμάτωση προόδων στη χημεία των πολυμερών, που παρέχουν τόσο συστήματα ελεγχόμενης απελευθερώσεως φαρμάκων, όσο και νέα βιοϋλικά
2014 Τσι-Χουέι Βονγκ   Ταϊβάν /   ΗΠΑ για τις πολυάριθμες και πρωτότυπες συνεισφορές του στην ανάπτυξη καινοτόμων μεθόδων για την προγραμματισμένη και εφαρμοσμένη σύνθεση πολύπλοκων ολιγοσακχαριτών και γλυκοπρωτεϊνών
2015 Δεν δόθηκε βραβείο
2016 Κυριάκος Κ. Νικολάου   Κύπρος /   ΗΠΑ για την προώθηση του πεδίου της χημικής συνθέσεως στα άκρα της μοριακής πολυπλοκότητας, με τη σύνδεση της δομής με τη λειτουργία και την επέκταση της κυριαρχίας μας στον χώρο μεταξύ της χημείας, της βιολογίας και της ιατρικής
Στούαρτ Σράιμπερ   ΗΠΑ για πρωτοποριακές χημικές ενδοσκοπήσεις στη λογική της μεταγραφής σήματος και ρυθμίσεως των γονιδίων, που οδήγησαν σε σημαντικές νέες θεραπείες, και για την προώθηση της χημικής βιολογίας και ιατρικής με την ανακάλυψη μικρομορίων-ιχνηλατών
2017 Ρόμπερτ Μπέργκμαν   ΗΠΑ για την ανακάλυψη των αποκρίσεων ενεργοποιήσεως των δεσμών άνθρακα-υδρογόνου στους υδρογονάνθρακες με τη χρήση ευδιάλυτων οργανομεταλλικών συμπλόκων

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Physicsworld.com: Wolf prize goes to particle theorists
  2. Basolo, F: «From Coello to Inorganic Chemistry: A Lifetime of Reactions», σελ. 65, Springer, 2002
  3. Wolf Prize Recipients in Chemistry
  4. Berkeley Lab
  5. Lieber Research Group
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Wolf Prize in Chemistry της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).