Γλώσσα Φουγιού Κιργκίζ

Τα Κιργιζικά Φουγιού (Fuyü Gïrgïs, Fu-Yu Kirgiz), επίσης γνωστά ως Κιργιζικά της Μαντζουρίας, είναι η ανατολικότερη Τουρκική γλώσσα. Παρά το όνομα, δεν είναι ποικιλία των Κιργιζικών αλλά συγγενεύει περισσότερο με τα χακασσικά. Οι ομιλητές κατάγονται από την περιοχή Γιενισέι της Σιβηρίας, αλλά μεταφέρθηκαν στη Τζουνγκαρία από τους Τζουνγκάρους.[3][4][5]

Κιργιζικά Φουγιού
ΠεριοχήΧεϊλονγκτσιάνγκ
Φυσικοί ομιλητές10 (αναφέρθηκε στην απογραφή του 1982)
ΤαξινόμησηΤουρκικές
Linguist listkjh-fyk

Το 1761, αφού οι Τζουνγκάροι ηττήθηκαν από τους Τσινγκ, μια ομάδα Κιργίζιων του Γιενισέι απελάθηκε (μαζί με μερικούς Οελέτ ή Τζουνγκάρους που ομιλούσαν τα Οϊράτ) στη λεκάνη του ποταμού Νόννι (Νεν) στη Μαντζουρία/Βορειοανατολική Κίνα.[6][7] Οι Κιργίζιοι στη Μαντσουρία έγιναν γνωστοί ως Κιργίζιοι Φουγιού, αλλά πολλοί έχουν αφομοιωθεί στο μογγολικό και κινεζικό πληθυσμό. Τα Κινεζικά και Οϊράτ αντικατέστησαν τα Οϊράτ και Κιργιζικά κατά τη διάρκεια του Μαντσούκουο ως οι δύο γλώσσες των Κιργίζιων βασισμένων στους Νόννι.[8]

Σήμερα η Φουγιού Κιργιζική γλώσσα ομιλείται στη βορειοανατολική επαρχία Χεϊλονγκτσιάνγκ στη Κίνα, μέσα και γύρω από τη κομητεία Φουγιού στο Τσιτσιχάρ (300 χλμ. βορειοδυτικά του Χαρμπίν) από ένα μικρό αριθμό παθητικών ομιλητών που ταξινομούνται ως Κιργίζιοι.[9]

ΦωνολογίαΕπεξεργασία

Αν και δεν έχει πραγματοποιηθεί πλήρη φωνημική ανάλυση των Γκιργκίς,[10] οι Χου και Ίμαρτ έχουν κάνει διάφορες παρατηρήσεις περί του φωνολογικού συστήματος στην περιγραφή τους για τη γλώσσα. Περιγράφουν ότι τα Γκιργκίς έχουν βραχέα φωνηέντα που αναφέρονται ως "a, ï, i, o, ö, u, ü" τα οποία αντιστοιχούν προσεγγιστικά στα γράμματα [[a, ə, ɪ, ɔ, œ, ʊ, ʉ]] του ΔΦΑ.[11] Το μήκος των φωνηέντων είναι φωνημικό και συμβαίνει ως αποτέλεσμα της διαγραφής φωνηέντων (Γκιργκίς: [/pʉːn/], Κιργιζικά: [/byɡyn/]). Κάθε βραχύ φωνήεν έχει ένα ισοδύναμο μακρύ φωνήεν, με τη προσθήκη του [/e/]. Τα Γκιργκίς παρουσιάζουν φωνηεντική αρμονία και συμφωνική αρμονία.[12] Οι ήχοι συμφώνων στα Γκιργκίς, συμπεριλαμβανομένων των αλλόφωνων παραλλαγών, είναι [[p, b, ɸ, β, t, d, ð, k, q, ɡ, h, ʁ, ɣ, s, ʃ, z, ʒ, dʒ, tʃ, m, n, ŋ, l, r, j]].[13]

ΟμιλητέςΕπεξεργασία

Το 1980 η γλώσσα ομιλούταν από την πλειοψηφία των ενηλίκων σε μια κοινότητα με περίπου εκατό σπίτια. Ωστόσο, πολλοί ενήλικες στην περιοχή μετατοπιστεί στην τοπική ποικιλία των μογγολικών και τα παιδιά έχουν μετατοπιστεί προς τα κινέζικα, καθώς διδάσκεται στο εκπαιδευτικό σύστημα.[14]

Δείτε επίσηςΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Keith Brown, Sarah Ogilvie, επιμ. (2010). Concise Encyclopedia of Languages of the World (revised έκδοση). Elsevier. σελ. 1109. ISBN 0080877753. Ανακτήθηκε στις 24 Απριλίου 2014. 
  2. Johanson 1998, p. 83.
  3. Tchoroev (Chorotegin) 2003, σελ. 110.
  4. Pozzi & Janhunen & Weiers 2006, σελ. 113.
  5. Giovanni Stary· Alessandra Pozzi (2006). Tumen Jalafun Jecen Aku: Manchu Studies in Honour of Giovanni Stary. Otto Harrassowitz Verlag. σελίδες 112–. ISBN 978-3-447-05378-5. 
  6. Juha Janhunen (1996). Manchuria: An Ethnic History. Finno-Ugrian Society. σελίδες 111–112. ISBN 978-951-9403-84-7. 
  7. Stephen A. Wurm, Peter Mühlhäusler, Darrell T. Tryon (επιμ.). Atlas of Languages of Intercultural Communication in the Pacific, Asia, and the Americas. de Gruyter. σελ. 831. ISBN 9783110819724. 
  8. Juha Janhunen (1996). Manchuria: An Ethnic History. Finno-Ugrian Society. σελ. 59. ISBN 978-951-9403-84-7. 
  9. Hu & Imart 1987, σελ. 1
  10. Hu & Imart 1987, σελ. 11
  11. Hu & Imart 1987, σελίδες 8–9
  12. Hu & Imart 1987, σελίδες 24–25
  13. Hu & Imart 1987, σελίδες 11–13
  14. Hu & Imart 1987, σελίδες 2–3

ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Hu, Zhen-hua; Imart, Guy (1987), Fu-Yü Gïrgïs: A tentative description of the easternmost Turkic language, Bloomington, Indiana: Indiana University Research Institute for Inner Asian Studies 
  • Li, Yongsŏng; Ölmez, Mehmet; Kim, Juwon (2007), «Some Newly Identified Words in Fuyu Kirghiz (Part 1)», Ural-Altaische Jahrbücher (Neue Folge) 21: 141–169