Ελάτεια

οικισμός της Ελλάδας
(Ανακατεύθυνση από Ελάτεια Φθιώτιδας)
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Ελάτεια (αποσαφήνιση).

Η Ελάτεια είναι κωμόπολη του Νομού Φθιώτιδας και υπήρξε έδρα του τέως Δήμου Ελάτειας. Από το 2011 υπάγεται στο διευρυμένο Δήμο Αμφίκλειας - Ελάτειας. Είναι κτισμένη στις πλαγιές του όρους Καλλίδρομο και βλέπει στην ανατολική πλευρά της κοιλάδας του Κηφισού, απέναντι από τον Παρνασσό. Ο πληθυσμός της Ελάτειας, σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, ανέρχεται σε 2.372 κατοίκους.

Ελάτεια
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ελάτεια
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΑμφίκλειας - Ελάτειας
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΦθιώτιδας
Υψόμετρο180
Πληθυσμός2.372 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΔραχμάνι
Θέα του Παρνασσού από την Ελάτεια.jpeg

Αποτέλεσε για πρώτη φορά έδρα ομώνυμου δήμου από το 1835 ως το 1912 (με την ονομασία Δραχμάνι) και ξανά από το 1985 ως το 2010. Μέχρι το 1916 ονομαζόταν Δραχμάνι, από τον Δραχμάν Αγά που εξουσίαζε την περιοχή κι έδωσε το όνομά του κατά την τουρκοκρατία[1] οπότε μετονομάστηκε σε Ελάτεια, λόγω της αρχαίας Φωκικής πόλης, της Ελάτειας που βρισκόταν στην ίδια τοποθεσία, λίγο πιο βόρεια. Ερείπια της οποίας σώζονται μέχρι σήμερα. Σήμερα η πόλη αποτελεί αγροτεμπορικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής. Στην πόλη λειτουργούν Νηπιαγωγείο, Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο, 2 παραδοσιακοί ξενώνες, αρχαιολογική συλλογή, καφετέριες και πισίνα κατά τους θερινούς μήνες. Ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου Ελάτειας είναι κτίσμα του 17ου αι. Αρκετά από τα σπίτια του κέντρου είναι επίσης της ίδιας εποχής. Αποτελεί τοπικό αγροτικό και οικονομικό κέντρο και δημοφιλή προορισμό νέων για διασκέδαση. Κοντινοί προορισμοί είναι η περιοχή Λιβάδι όπου βρίσκεται και ο αρχαιολογικός χώρος της αρχαίας Ελάτειας με ευρήματα 6.500 ετών, τα οποία και εκτίθενται στην αρχαιολογική συλλογή της πόλης.

Η Ελάτεια απέχει 160 χμ. από την Αθήνα και 70 χμ. από την Λαμία.

ΙστορίαΕπεξεργασία

Αρχαία ΕλάτειαΕπεξεργασία

Λόγω της θέσης της εξελίχθηκε στην σημαντικότερη πόλη των Λοκρών κι αργότερα των Φωκέων, όταν περιήλθε στην Φωκική Συμπολιτεία. Σύμφωνα με την παράδοση που αναφέρει ο περιηγητής Παυσανίας η Ελάτεια πήρε το όνομά της από τον μυθικό βασιλιά Έλατο, γιο του Αρκάδα[2].

Το 374 π.Χ. ο Θηβαίος στρατηγός Πελοπίδας πολιόρκησε την Ελάτεια με στόχο να υποτάξει τους Φωκείς και να ελέγξει την διάβαση από την συμμαχική του Θεσσαλία στην Βοιωτία. Την άμυνα της Φωκικής πόλης ανέλαβε ο στρατηγός Ονόμαρχος και κατάφερε να σώσει την πόλη[3]. Το 346 π.Χ. η Ελάτεια καταλήφθηκε από τους Μακεδόνες του Φιλίππου. Ο Φίλιππος οχύρωσε την Ελάτεια και την χρησιμοποίησε ως βάση του για την εκστρατεία κατά των πόλεων της νότιας Ελλάδας. Μετά την αποχώρηση των Μακεδόνων η Ελάτεια απέκτησε πάλι τον κυρίαρχο ρόλο που είχε στην αρχαία Φωκίδα. Σύμφωνα με τις αναφορές του Παυσανία η Ελάτεια συνέχισε να αποτελεί σημαντική πόλη της περιοχής και κατά την Ρωμαϊκή εποχή[4].

19ος αιώναςΕπεξεργασία

Η Ελάτεια, με την ονομασία Δραχμάνι έγινε έδρα του νεοσύστατου Δήμου Ελατείας στον νομό Φωκίδος και Λοκρίδος, στις 20 Απριλίου 1835.[5] Στις 5 Σεπτεμβρίου 1865 ο οικισμός έλαβε την σημερινή του ονομασία έπειτα από πρόταση του υπουργού Εσωτερικών.[6] Ωστόσο, η ονομασία Δραχμάνι για τον οικισμό παρέμεινε ως τις 26 Νοεμβρίου 1916, οπότε έγινε η επίσημη μετονομασία της Κοινότητας Δραχμανίου σε Κοινότητα Ελάτειας.

Κοινότητα Ελάτειας (1912-1985)Επεξεργασία

Το 1912 ο δήμος καταργήθηκε και συστάθηκε η Κοινότητα Δραχμανίου του νομού Φθιώτιδος και Φωκίδος, με έδρα τον ομώνυμο οικισμό. Το 1916 μετονομάστηκε σε Κοινότητα Ελάτειας[7] και το 1943 αποσπάστηκε στον νομό Φθιώτιδας. Στις 23 Μαΐου 1985 ο οικισμός Ελάτεια αποσπάστηκε από την κοινότητα και ορίστηκε έδρα του δήμου Ελάτειας. Η κοινότητα καταργήθηκε, καθώς προήχθη σε δήμο.[8]

Δήμος Ελάτειας (1985-2010)Επεξεργασία

Το 1985 συστάθηκε ο δήμος και λειτούργησε ως την κατάργησή του το 2010. Το 2010 συγχωνεύτηκε στον Δήμο Αμφίκλειας - Ελάτειας.

Διατελέσαντες κοινοτάρχες και δήμαρχοιΕπεξεργασία

Κοινοτάρχες και δήμαρχοι (με έτος εκλογών και ποσοστό % του νικητή) τις τελευταίες δεκαετίες διετέλεσαν οι εξής:[9]

Κοινότητα Ελάτειας (1912-1985)
1912-1978 ? ?
1979-1982 Δημήτριος Γεροθανάσης
1983-1986 Νικόλαος Σακκάς 58,9% (1982)
Δήμος Ελάτειας (1985-2010)
1985-1986 ? ?
1987-2002 Γεώργιος Γώγος (μακροβιότερος αιρετός δήμαρχος Ελάτειας μεταπολιτευτικά) 53,07% (1986) / 66,20% (1990) / 54,39% (1994)/ 52,57% (1998)
2003-2006 Κωνσταντίνος Κυργιόπουλος 53,39% (2002)
2007-2010 Δημήτριος Παπαγεωργίου 56,51% (2006)
Για τους διατελέσαντες δημάρχους μετά το 2010, δείτε Δήμος Αμφίκλειας - Ελάτειας

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Πανδέκτης - Μετονομασίες
  2. Βικιθήκη Παυσανία Ελλάδος περιήγησις/Φωκικά, Λοκρών Οζόλων.
  3. Arxaiologia.gr Άρθρο της Κατερίνας Τυπάλδου-Φακίρη
  4. «Η αρχαία Ελάτεια». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Ιανουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2009. 
  5. Διοικητικές μεταβολές στην Κ. Ελάτειας, ΕΕΤΑΑ.
  6. ΦΕΚ 44 Α΄/[5-9-1865 https://www.eetaa.gr/metaboles/fek/1865/fek_44a_1865.pdf] Πρότυπο:.pdf
  7. ΦΕΚ 93Β/26-11-1916.
  8. ΦΕΚ 95 Α/23-5-1985.
  9. «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία

Συντεταγμένες: 38°37′32″N 22°45′59″E / 38.62545°N 22.76642°E / 38.62545; 22.76642