Καστέλλι Πεδιάδας Ηρακλείου

(Ανακατεύθυνση από Καστέλλι Πεδιάδας)

Συντεταγμένες: 35°12′27″N 25°20′15″E / 35.20750°N 25.33750°E / 35.20750; 25.33750

Αυτό το λήμμα αφορά την κωμόπολη στον Δήμο Μινώα Πεδιάδος. Για άλλες ομώνυμες τοποθεσίες, δείτε: Καστέλλι (αποσαφήνιση).

Το Καστέλλι,είναι κωμόπολη της επαρχίας Πεδιάδος και έδρα του ομώνυμου δήμου, στο Νομό Ηρακλείου. Έχει 1.692 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2001. Η κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία όπως και άλλα επαγγέλματα. Στην κωμόπολη υπάρχουν ανάμεσα στα άλλα Κέντρο Υγείας, ΚΕΠ, Ταχυδρομείο, Ειρηνοδικείο, ΔΟΥ, Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο, Λύκειο, Αστυνομικό τμήμα, Αγροτικό Κτηνιατρείο, Γραφείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Δασονομείο.

Καστέλλι Πεδιάδας Ηρακλείου
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Καστέλλι Πεδιάδας Ηρακλείου
35°12′32″N 25°20′16″E
DE Kastelliou.svg
Διοικητική υπαγωγήΝομός Ηρακλείου και Δήμος Μινώα Πεδιάδας
Γεωγραφική υπαγωγήΚρήτη
Ταχ. κωδ.70006
Τηλ. κωδ.28910
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Ο αρχαιολογικός χώρος, όπου βρισκόταν ο μινωικός-ελληνιστικός οικισμός και αργότερα κτίστηκε το βυζαντινό-βενετσιάνικο καστέλι.
Ο ναός του Αφέντη Χριστού, του 14ου αιώνα

Το Γυμνάσιο του χωριού έχει αναδείξει πολλούς και αξιόλογους επιστήμονες και καθηγητές πανεπιστημίου όπως ο Θεοχάρης Δετοράκης, ο Γεώργιος Κρασανάκης, ο Γεώργιος Μαλεγιαννάκης, ο Νικόλαος Μπελιμπασάκης, ο Άρης Τσαντηρόπουλος κ.ά.

Ο Δήμος, οι σχολικές κοινότητες και ο πολιτιστικός σύλλογος διοργανώνουν αξιόλογες πολιτιστικές εκδηλώσεις κατά την διάρκεια του χρόνου. Οι σημαντικότερες[1] πραγματοποιούνται τον Αύγουστο με την ονομασία «Γιορτή του Ξενιτεμένου» της οποίας γιορτής εμπνευστής και δημιουργός ήταν ο αείμνηστος κοινοτάρχης και αναμορφωτής τού Καστελλίου Ιωάννης Μαλεγιαννάκης, και περιλαμβάνουν συναυλίες, φολκλορική μουσική, εκθέσεις θεατρικά δρώμενα, καθώς επίσης το Καρναβάλι την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Ο κεντρικός ναός είναι δίκλιτος και είναι αφιερωμένος στον Άγιο Αντώνιο (πολιούχος) καθώς και στους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένης, ενώ υπάρχει και ανδρώα μονή του Τιμίου Προδρόμου Καλλέργη, με 3 μοναχούς.

Κοινότητα ΚαστελλίουΕπεξεργασία

Η Κοινότητα Καστελλίου περιλαμβάνει εκτός από την έδρα, που είναι το Καστέλλι και το μικρότερο χωριό, Λαγός. Ο Λαγός έχει 99 κατοίκους (2001) και είναι χτισμένος σε υψόμετρο 400μ. Συνολικά, η Κοινότητα έχει 1791 κατοίκους.

Ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

To Καστέλλι αναφέρεται το 1583 στον Καστροφύλακα (Κ95) με το όνομα Pediada Proprio με 543 κατοίκους.

Παλαιότερα το Καστέλλι ήταν κοινότητα και σε αυτήν υπάγονταν οι οικισμοί:

  • το Διαβαϊδέ, σε υψόμετρο 355μ. Είχε 180 κατοίκους το 1971 και 127 κατοίκους το 1583 (Diavaidé, Καστροφύλακας Κ 94). Σύμφωνα με την παράδοση, το χωριό πήρε την ονομασία του από έναν κάτοικο που ονομαζόταν Διαβανός (διήγηση Καρυωτάκη Γεωργίου τ. Δημητρίου 1981) ή από την αγριότητα των κατακτητών οι οποίοι κρεμούσαν τους Χριστιανούς στην πλατεία του χωριού και έπειτα έγραφαν σε επιγραφή «διάβα και ιδές» προς παραδειγματισμό και υποταγή των άλλων κατοίκων. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού ιδρύθηκε το 1980. Στο χωριό βρίσκεται ο ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.
  • το Καρδουλιανώ, με 143 κατοίκους το 1961 και 96 το 1971, σε υψόμετρο 330 μ. Σε παλιές απογραφές δεν αναφέρεται. Απαντά στην απογραφή του 1881 με 72 Τούρκους και 18 Χριστιανούς κατοίκους. Το τοπωνύμιο προέρχεται από το επώνυμο των πρώτων οικιστών, το οποίο θα ήταν Καρδουλιανός. Σήμερα διασώζεται στην ίδια περιοχή το επώνυμο Καρδουλάκης. Υπάρχει παλαιός ναός του Αγίου Ιωάννη με υπολείμματα τοιχογραφιών.
  • Ο Λαγός, που δεν αναφέρεται σε παλαιές απογραφές των Βενετών αλλά αναφέρεται στην τουρκική απογραφή του 1671 με το όνομα Lagú. Έλαβε την ονομασία του από τον πρώτο οικιστή του, το Λαγό, όπως και το φερώνυμο χωριό στο Λασίθι. Σε έγγραφα του 1583 αναφέρεται ο Θωμάς Λαγός, οφειλέτης ως ενοικιαστής δημοσίων κτημάτων του οροπεδίου Λασιθίου[2]. Συνεπώς, το τοπωνύμιο πρέπει να εκφέρεται στη γενική, δηλαδή το χωριό του Λαγού, όχι ο Λαγός. Η χαρακτηριστική αρχιτεκτονική των λιγοστών σπιτιών συντέλεσαν στην ιδέα αναπαλαίωσης και διατήρησης του χωριού. Η προσπάθεια αυτή ξεκίνησε με πρωτοβουλία του πολιτιστικού συλλόγου, ώστε ο οικισμός να χαρακτηριστεί παραδοσιακός.

Διοικητική ιστορίαΕπεξεργασία

Η κοινότητα Καστελλίου Πεδιάδος συστάθηκε στις 31 Ιανουαρίου 1925 με έδρα τον οικισμό Καστέλλιον. Λειτούργησε ως κοινότητα ως τις 31 Αυγούστου 1994 και στη συνέχεια ως δήμος, από το 1994 ως το 2010, οπότε προσαρτήθηκε στον δήμο Μινώα Πεδιάδος. [3]

Κοινοτάρχες και δήμαρχοιΕπεξεργασία

Διάρκεια θητείας Κάτοχος (γέννηση-θάνατος) Σημειώσεις
Κοινότητα Καστελλίου Πεδιάδος (1925-1994)
1925-1974 Πρόεδροι της Κοινότητας Καστελλίου
1974-1975 Διορισμένος από την κυβέρνηση εθνικής ενότητας
1975-1978 Νικητής των εκλογών του 1975. Πρώτος αιρετός πρόεδρος μεταπολιτευτικά.
1979-1982 Μιχαήλ Μαλεγιαννάκης Εκλεγείς το 1978 με ποσοστό 70,9%.[4]
1983-1990 Θρασύβουλος Σαριδάκης
1991-1994 Ιωάννης Λιονάκης Τελευταίος πρόεδρος της κοινότητας.
Δήμος Καστελλίου (1994-2010)
1995-1998 Σήφης Παπαδάκης (1949-2013) Πρώτος δήμαρχος Καστελλίου.
1999-2002 Ιωάννης Δοκιανάκης
2003-2010 Εμμανουήλ Σμυρνάκης
2011-σήμερα Οι δήμαρχοι του δήμου Μινώα-Πεδιάδος.


ΒιβλιογραφίαΕπεξεργασία

  • Το Ηράκλειον και ο Νομός του, Έκδοση Νομαρχίας Ηρακλείου.

ΣύνδεσμοιΕπεξεργασία

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Επίσημος ιστότοπος Δήμος Καστελλίου[νεκρός σύνδεσμος]
  2. Στέργιου Σπανάκη, Συμβολή εις την ιστορίαν του Λασιθίου, σελ. 67
  3. «ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, ΕΕΤΑΑ». eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουλίου 2020. 
  4. «Δημοτικές εκλογές- ΕΕΤΑΑ, αποτελέσματα εκλογών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουλίου 2020.