Κεφαλόβρυσο Ιωαννίνων

οικισμός της Ελλάδας

Συντεταγμένες: 40°0′50″N 20°33′32″E / 40.01389°N 20.55889°E / 40.01389; 20.55889

Για άλλες χρήσεις, δείτε: Κεφαλόβρυσο.

Το Κεφαλόβρυσο, (πρώην Μετζιτιέ[1] ή Μετζητιές[2]) είναι ένα από τα χωριά του Δήμου Πωγωνίου του Νομού Ιωαννίνων που συστάθηκε με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού Βαλαώρα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 838 κατοίκους[3].

Κεφαλόβρυσο Ιωαννίνων
Άποψη του Κεφαλόβρυσου
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Κεφαλόβρυσο Ιωαννίνων
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΗπείρου
ΔήμοςΠωγωνίου
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΙωαννίνων
Υψόμετρο650 μέτρο
Πληθυσμός838 (2011)
Ταχ. κωδ.440 06

Γενικά και ιστορικά στοιχείαΕπεξεργασία

Σύμφωνα με μαρτυρίες, το χωριό ιδρύθηκε από τον τσέλιγκα Φώτη Νάστα (Κούρος) και στη συνέχεια ήρθαν και άλλες φάρες (σόγια) κατά το 1840. Όλα τα σόγια διέθεταν πριν τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο κατοικίες και στη Βόρεια Ήπειρο την οποία οι περισσότεροι από τους κατοίκους θεωρούν πατρίδα τους. Το σύνολο των ανθρώπων που έλκουν την καταγωγή από το Κεφαλόβρυσο ανέρχεται σε πλέον των 3.500 και διαμένουν και σε διαφορά άλλα χωριά του Δήμου Πωγωνίου[εκκρεμεί παραπομπή].

Οι κάτοικοι του Κεφαλόβρυσου, όντας Αρβανιτόβλαχοι, δεν αυτοπροσδιορίζονται όπως οι άλλοι Βλάχοι ως Αρμάνοι, αλλά ως Ρεμένοι. Οι κάτοικοι του χωριού χωρίζονται σε φάρες που έμεναν κατά κανόνα (και μένουν ακόμη και σήμερα) συμπαγείς σε συγκεκριμένες περιοχές-μαχαλάδες του χωριού.

Κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η κτηνοτροφία και τυροκομία, ενώ αρκετοί είναι και εκείνοι που απασχολούνται στο (μοναδικό) εργοστάσιο, τη Μεταλλουργική Βιομηχανία Ηπείρου - Χυτήρια και Ελασματουργία (θυγατρική της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων), όπου κόβονται τα ελληνικά νομίσματα του ευρώ, καθώς επίσης κατασκευάζει κάλυκες και ταινίες χαλκού[4][5]. Πριν τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο το Κεφαλόβρυσο ήταν από τα πλουσιότερα χωριά του Πωγωνίου. Υπολογίζεται ότι οι Κεφαλοβρυσίτες διατηρούσαν περί τα 50.000 πρόβατα. Λόγω της ενασχόλησης με την κτηνοτροφία, υπήρχαν και ανάλογες συνήθειες όπως η "ωμοπλατοσκοπία" που γινόταν από τους ηλικιωμένους συνήθως το Πάσχα καθώς και στους γάμους όπου συνηθίζονταν να ψήνονται αρνιά. Ευρέως διαδεδομένο ήταν το παιχνίδι των παιδιών με τους "αστράγαλους" των ζώων που τους χάριζαν ως παιχνίδι οι σφαγείς των αρνιών και των προβάτων σε γάμους και γιορτές[εκκρεμεί παραπομπή].

Μετά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο η ενασχόληση με την κτηνοτροφία, έπαψε να είναι αποδοτική και οι περισσότεροι κάτοικοι αναγκάστηκαν κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1950 να μεταναστεύσουν στην Αθήνα και τη Γερμανία.

Το Κεφαλόβρυσο είναι ένα από τα χωριά του Νομού Ιωαννίνων, τα οποία πυρπόλησαν οι Γερμανοί κατά την Κατοχή[6]. Το 1952, ο Κώστας Κλουβάτος πραγματοποιεί την πρώτη χωροπλαστική στο Κεφαλόβρυσο (Μνημείο θυμάτων Κατοχής).

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. Αστέριος Ι. Κουκούδης, Μελέτες για τους Βλάχους, τόμος Β΄. Οι Μητροπόλεις και η Διασπορά των Βλάχων, εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2000, σελ. 271.
  2. «Μετζητιές -- Κεφαλόβρυσον». pandektis.ekt.gr. Πανδέκτης. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2021. 
  3. «Πόσοι κατοικούμε στην Ήπειρο - Όλη η απογραφή του 2011». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2021. 
  4. «ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ Α.Ε.». ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ Α.Ε. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Δεκεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2014. 
  5. «Κεφαλόβρυσο». diakopes.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2014. 
  6. «Ολοκαύτωμα Κεφαλοβρύσου». remen.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2017.