Συντεταγμένες: 38°03′20″N 23°50′04″E / 38.0556°N 23.8344°E / 38.0556; 23.8344

Τα Μελίσσια είναι δημοτική κοινότητα και έδρα του Δήμου Πεντέλης, ο οποίος απαρτίζεται επίσης από την Πεντέλη και τη Νέα Πεντέλη.

Μελίσσια Αττικής
Melissia City.jpg
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Μελίσσια Αττικής
38°3′0″N 23°50′0″E
DE Melission.svg
ΧώραΕλλάδα
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Πεντέλης
Υψόμετρο290 μέτρο
Πληθυσμός22 741 (2011 και 2011)
Ταχ. κωδ.151 xx
Τηλ. κωδ.210
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Μελίσσια: Η Πλατεία Μικρασιατών και ο ναός Αγ.Γεωργίου.

Δήμαρχος από το 2019 του Δήμου Πεντέλης διατελεί η Δήμητρα Κεχαγιά.

ΙστορίαΕπεξεργασία

Κατά την αρχαιότητα τα Μελίσσια ήταν αγροτική περιοχή που υπαγόταν στα διοικητικά όρια του αρχαίου Δήμου Αθμόνων. Οι εκτάσεις της περιοχής χρησιμοποιούντο για καλλιέργεια, κτηνοτροφία, αλλά και από μελισσοκόμους. Κατά τα ρωμαϊκά και βυζαντινά χρόνια η περιοχή ανήκε στην Ιερά Μονή Πεντέλης, ενώ κατά την τουρκοκρατία χρησίμευε ως κρησφύγετο με τις σπηλιές της στους πρόποδες του Πεντελικού, για τους κατοίκους του Αμαρουσίου. Μετά το 1920, άρχισαν να οικοδομούνται οι πρώτες υποτυπώδεις κατοικίες, κυρίως εξοχικές για τους επισκέπτες της Ιεράς Μονής, ενώ μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 αρχίζει ο μαζικός εποικισμός των Μελισσίων, σε εκτάσεις που παραχωρούνται στους πρόσφυγες από την Ιερά Μονή[1]. Προς διατήρηση της Μικρασιατικής Μνήμης δόθηκε σε γνωστό δρόμο η ονομασία των πρώτων εποικιστών Μελισσιωτών, η πλατεία δίπλα στο Ναό του Αγίου Γεωργίου ονομάζεται "Πλατεία Μικρασιατών", λειτουργεί ο Σύλλογος Μικρασιατών Μελισσίων "Άγιος Γεώργιος Γκιούλ Μπαξέ". Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες που κατοίκησαν στην περιοχή, προέρχονταν από το Γκιουλμπαξε της Μικράς Ασίας (ένα χωριό των Βουρλών της ευρύτερης περιοχής της Σμύρνης) και έκτισαν τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου σε ανάμνηση του ομώνυμου Ναού που βρισκόταν στο Γκιουλμπαξε της Μικράς Ασίας [2]. Την ίδια εποχή οικοδομούνται τα πρώτα νοσοκομεία-σανατόρια για όσους έπασχαν εκείνη την εποχή από φυματίωση και επέλεγαν την περιοχή ως τόπο διαμονής και ανάρρωσης για το καλό της κλίμα.[3]

Με την παρέλευση των χρόνων αρχίζει δειλά δειλά να αυξάνεται ο πληθυσμός, ενώ οι κάτοικοι εργάζονται σε διάφορα ιδρύματα ή ασχολούνται με το μικροεμπόριο. Έτσι φτάνουμε στο 1990, όπου με την οικιστική πίεση πέριξ των Αθηνών, τα Μελίσσια αναγνωρίζονται ως δήμος.

Σημερινή κατάστασηΕπεξεργασία

Είναι οικοδομημένος σε μεγάλο υψόμετρο και θυμίζει ορεινή κωμόπολη. Η περιοχή προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις αστικές απαιτήσεις και στη διατήρηση του αρχικού της χαρακτήρα. Έχει κυκλικό ρυμοτομικό σχεδιασμό λαβύρινθου και οι κεντρικές οδικές αρτηρίες χωρίζουν το δήμο στο εμπορικό κέντρο κάτω Μελισσίων και στο οικιστικό κέντρο Πανοράματος στα βόρεια. Οι γειτονιές είναι διχοτομημένες από τα ρέματα, τους ορεινούς όγκους και τις δασικές εκτάσεις. Η Λεωφόρος Πεντέλης στα ανατολικά σε πολύ μεγάλο μήκος αποτελεί το φυσικό του όριο με τον γειτονικό δήμο Βριλησσίων, το ίδιο και το ρέμα Πολυδρόσου στα νότια, στα δυτικά συνορεύει με το Μαρούσι στις συνοικίες Νέα Λέσβος και Στούντιο Άλφα. Είναι περιοχή πλούσια σε πράσινο και ήδη έχει ξεκινήσει η αξιοποίηση και ανάπλαση του άλσους Ζωοδόχου Πηγής (Ολυμπιονικών) και η πεζοδρόμηση της παραρεμάτιας ζώνης. Παρά το φυσικό κάλλος της περιοχής, ο Δήμος δεν ευνοήθηκε από τα απαραίτητα έργα υποδομής ενώ η δόμηση στα κάτω Μελίσσια πολλές φορές διενεργείται χωρίς σχεδιασμό και με ιδιαίτερη επιβάρυνση στο ορεινό τοπίο. Γενικά δε διαθέτει πολλούς διαμορφωμένους επισκέψιμους χώρους, καθώς τα άλση της περιοχής βρίσκονται πέριξ των νοσοκομείων και των ρεμάτων.[εκκρεμεί παραπομπή]

 
Είσοδος Μελισσίων απο την Λ.Πεντέλης στην Λ.Ανδρέα Παπανδρέου.
 
Η κεντρική Λεωφόρος Δημοκρατίας στα Μελίσσια.
 
Εμπορικό κέντρο Μελισσίων στην Ζωοδόχο Πηγή.
 
Πλατεία Βίγλας στα Άνω Μελίσσια.
 
Αγία Μαρίνα Μελισσίων - υπό ανέγερση.

Πληθυσμιακή ΕξέλιξηΕπεξεργασία

Τα Μελίσσια άρχισαν να κατοικούνται μαζικά κυρίως στις αρχές της δεκαετίας του '80 και στα τέλη του '90 άρχισε ο οικιστικός τους κορεσμός. Στον πίνακα που ακολουθεί διαφαίνεται η πληθυσμιακή εξέλιξη των Μελισσίων, βάσει ιστορικών στοιχείων από το 1928 και των επίσημων απογραφών ανά δεκαετία.

Χρονολογία Πληθυσμός Δήμου Έκταση Δήμου Πυκνότητα Δόμησης Προστεθής Πληθυσμός Νέα Αύξηση Πληθυσμού Αθροιστική Αύξηση
1928 204 κάτοικοι 3,906 χμ2 52 κάτοικοι/χμ2 204 κάτοικοι - -
1940 1.422 κάτοικοι 3,906 χμ2 364 κάτοικοι/χμ2 +1.218 κάτοικοι +597% 597%
1951 2.525 κάτοικοι 3,906 χμ2 646 κάτοικοι/χμ2 +1.103 κάτοικοι +77,56% 674,56%
1961 3.348 κάτοικοι 3,906 χμ2 857 κάτοικοι/χμ2 +823 κάτοικοι +32,59% 707,15%
1971 5.374 κάτοικοι 3,906 χμ2 1.376 κάτοικοι/χμ2 +2.026 κάτοικοι +60,51% 767,66%
1981 8.865 κάτοικοι 3,906 χμ2 2.269 κάτοικοι/χμ2 +3.491 κάτοικοι +64,96% 832,62
1991 13.469 κάτοικοι 3,906 χμ2 3.448 κάτοικοι/χμ2 +4.604 κάτοικοι +51,93% 884,55%
2001 19.700 κάτοικοι 3,906 χμ2 5.043 κάτοικοι/χμ2 +6.231 κάτοικοι +46,26% 930,81
2007 36.000 κάτοικοι 3,906 χμ2 9.216 κάτοικοι/χμ2 +16.300 κάτοικοι +82,74% 1.013,55%

πρωτογενείς πηγές:ΕΣΥΕ, Δήμος Μελισσίων

 
Μνημείο Μικρασιατών στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου
 
Πολιτιστικό Κέντρο
 
Δημοτικό γήπεδο Μελισσίων

ΔιοίκησηΕπεξεργασία

Διοικητικά τα Μελίσσια χωρίζονται σε 4 μεγάλες συνοικίες (Άνω Μελίσσια, Κάτω Μελίσσια, Ζωοδόχος Πηγή, Αγία Μαρίνα) και άλλες 2 μικρότερες αραιοκατοικημένες συνοικίες στα βόρεια (Πανόραμα, Βίγλα). Τα Άνω Μελίσσια βρίσκονται γύρω από την μεγάλη πλατεία Αγίου Γεωργίου οπου ηταν ο πρώτος πυρήνας των Μικρασιατών οικιστών της πόλης, φτάνουν στα νότια μέχρι της διασταύρωση της 25ης Μαρτίου του κεντρικού δρόμου που διασχίζει τα Μελίσσια κάθετα και της Λεωφόρου Πηγής.

Τα Κάτω Μελίσσια επεκτείνονται νότια από τα Άνω μέχρι την κεντρική Λεωφόρο Δημοκρατίας, επεκτείνονται από το Μαρούσι μέχρι την Λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου σε αυτά βρίσκονται το απέραντο κτήμα Τσαγκάρη με την αντίστοιχη πτέρυγα του νοσοκομείου Αμαλία Φλέμινγκ.

Η Ζωοδόχος Πηγή βρίσκεται νοτιότερα από την Λεωφόρο Δημοκρατίας πήρε το όνομα της από την ομώνυμη μεγάλη εκκλησία, κατοικήθηκε αργότερα από τις υπόλοιπες περιοχές. Η διαφορά στην συνοικία της Ζωοδόχου Πηγής με τα Άνω και Κάτω Μελίσσια είναι εμφανής είναι εμφανής αφού υπάρχουν ακόμα πολλά ακατοίκητα οικόπεδα και διασκορπισμένες πολυτελείς νεόχτιστες κατοικίες. Νοτιότερο όριο είναι το ίδιο το νοσοκομείο του Σισμανογλείου στα όρια των δήμων Μελισσίων, Βριλησσίων και Αμαρουσίου, συνδέεται απευθείας σε κοντινή απόσταση με την εκκλησία μέσω της Οδού Ζωοδόχου Πηγής.

Η Αγία Μαρίνα επεκτείνεται ανατολικότερα από την Λεωφόρο Ανδρέα Παπανδρέου και την Λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου πήρε το όνομα της απο την ομώνυμη παλιά εκκλησία που βρίσκεται σήμερα σε αναστήλωση. Είναι η γραφικότερη περιοχή στα σύνορα με την Νέα Πεντέλη που θυμίζει περισσότερο εξοχή αφού από εκεί διέρχεται το ρέμα Πολυδρόσου αμέσως μετά την δημιουργία του στην Πεντέλη σε πολύ κοντινή απόσταση απο την εκκλησία.

Τα Μελίσσια διοικητικά μέχρι το 1989 ανήκαν στον διπλανό μεγάλο δήμο του Αμαρουσίου. Αναγνωρίστηκαν ως ανεξάρτητη κοινότητα τοο 1946 και ως δήμος το 1990.[4] Πρόεδροι της Κοινότητας Μελισσίων διετέλεσαν χρονολογικά οι: Σπύρος Μπέγκας (1946-47), Απόστολος Ράπτης (1948), Παύλος Φωτιάδης (1948), Γ. Πετρόπουλος (1949), Ι. Παπαβασιλείου (1949), Κωνσταντίνος Τσιμπρικίδης (1950), Νίκος Λιοδήμος (1951-55), Αν. Μωυσίδης (1956), Λεωνίδας Ρέππας (1959), Κυριάκος Τσιμπρικίδης (1964-67), Νίκος Λιοδήμος (διορισμένος, 1967-74), Νίκος Κουνελής (διορισμένος 1974-75), Λουκάς Παπαϊωάννου (1975), Κυριάκος Τσιμπρικίδης (1975-82) και Γιάννης Μητρόπουλος (1983-90).

Πρώτος δήμαρχος Μελισσίων μετά την ανεξαρτητοποίηση τους από το Μαρούσι ήταν ο Γιάννης Μητρόπουλος (1991-1998 και 2003-2006) και στη συνέχεια δήμαρχος εξελέγη ο Δημήτριος Τομπουλίδης (1999-2002). Στις δημοτικές εκλογές του 2006 εξελέγη για την επόμενη τετραετία (2007-2010) νέος δήμαρχος ο Μανώλης Γραφάκος ο οποίος ξεκίνησε τις μονοδρομήσεις. To 2010 με την νέα εφαρμογή του Καλλικράτη από την κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου ο δήμος Μελισσίων συνενώθηκε με τους δήμους Παλιάς και Νέας Πεντέλης στον διευρυμένο Καλλικρατικό δήμο Πεντέλης. Στις δημοτικές εκλογές του 2010 και του 2014 Καλλικρατικός δήμαρχος Πεντέλης εξελέγη ο Δημήτρης Στεργίου ο οποίος ήταν για πολλά χρόνια δήμαρχος Παλαιάς Πεντέλης, διαδέχθηκε και στα Μελίσσια τον βασικό αντίπαλο του και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις πρώην δήμαρχο Μελισσίων Μανώλη Γραφάκο.

Υπηρεσίες υγείαςΕπεξεργασία

Συνεχίζοντας την παράδοση στις υπηρεσίες υγείας, φιλοξενεί πολλά νοσοκομεία όπως το Σισμανόγλειο Νοσοκομείο (Γενικό Νοσοκομείο) στα σύνορα με τα Βριλήσσια και το Μαρούσι στο νότιο τμήμα του δήμου, το Αμαλία Φλέμινγκ (Πτέρυγα Τσαγκάρη-Γενικό Νοσοκομείο), το ιστορικό Παπαδημητρίου (1ο Νοσοκομείο ΙΚΑ "Η Πεντέλη") και την πτέρυγα Μπόμπολα του Αμαλία Φλέμινγκ, καλύπτοντας τις ανάγκες γενικής περίθαλψης των βορειοανατολικών προαστίων. Το συγκρότημα των νοσοκομείων Αμαλία Φλέμινγκ δημιουργήθηκε το 1986 απο την ενοποίηση τριών πρώην ιδιωτικών κλινικών (Τσαγκάρη, Μπόμπολα, Ζωοδόχος Πηγή), από τις οποίες η τελευταία έπαψε να λειτουργεί το 1999. Τα συγκεκριμένα νοσοκομεία παρείχαν για δεκαετίες πολλαπλές υπηρεσίες υγείας στους κατοίκους των βορείων προαστίων ενώ δεν είναι ιδιόκτητα αφού οι δυο πτέρυγες ανήκουν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο ΙΚΑ. Το 2014 ενοποιήθηκαν τα νοσοκομεία Αμαλία Φλέμινγκ, Σισμανόγλειο και Παίδων Πεντέλης υπο την διοίκηση του Σισμανογλείου. Στην συνέχεια οι παροχές υγείας των νοσοκομείων Αμαλία Φλέμινγκ παρουσίασαν μεγάλη κάμψη αφού η πτέρυγα Μπόμπολα έκλεισε και η Πτέρυγα Τσαγκάρη υπολειτουργεί δημιουργώντας μεγάλα προβλήματα στην υγεία των ασθενών.

ΨυχαγωγίαΕπεξεργασία

Τα Μελίσσια επίσης συγκεντρώνουν πλήθος κόσμου και από γειτονικούς δήμους για τις υπηρεσίες που προσφέρουν στο χώρο της γυμναστικής και της ψυχαγωγίας, διαθέτοντας δημοτικό γήπεδο ποδοσφαίρου, γήπεδα μπάσκετ και κολυμβητήριο. Διαθέτουν πολλά πάρκα και εκτεταμένους χώρους πρασίνου : τα δυο μεγαλύτερα είναι το πευκόφυτο άλσος Τσαγκάρη 64 στρεμμάτων, στο βόρειο τμήμα του βρίσκεται η Πτέρυγα Τσαγκάρη του νοσοκομείου Αμαλία Φλέμινγκ και το άλσος Ολυμπιονικών 25 στρεμμάτων στο κέντρο της πόλης μέσα σε αυτό επί της λεωφόρου Δημοκρατίας βρίσκονται η μεγαλύτερη εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής και το εμπορικό κέντρο Μελισσίων. Η ύπαρξη ενός νοσοκομείου με όχι και τόσο καλή φήμη μέσα στο άλσος Τσαγκάρη έχει σταθεί απαγορευτικός παράγοντας ώστε να μπορέσει να αξιοποιηθεί τουριστικά, το άλσος Ολυμπιονικών είναι μερικά παραμελημένο. Οι κεντρικοί δρόμοι (Λεωφόρος Δημοκρατίας, Παναγή Τσαλδάρη, Ελευθερίου Βενιζέλου) έχουν πλήθος καφετέριες, φαγάδικα, ταβέρνες και καταστήματα σε πολύ κοντινές αποστάσεις μεταξύ τους. Φυσικό μνημείο στα ανατολικά της πόλης το ρέμα Πολυδρόσου που ξεκινά από την Πεντέλη και διαχωρίζει τα Μελίσσια απο τον γειτονικό δήμο των Βριλησσίων.

ΑθλητισμόςΕπεξεργασία

Στα Μελίσσια εδρεύει ο «Αθλητικός Όμιλος Μελισσίων» με επίσημο έτος ίδρυσης το 1947. Ανήκει στη δύναμη της Ε.Π.Σ. Αθηνών και αγωνίζεται στις διοργανώσεις της, εκπροσωπώντας τα Μελίσσια στα τοπικά ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα. Η μεγαλύτερη διάκριση του συλλόγου είναι η συμμετοχή της ανδρικής ομάδας στο πρωτάθλημα της Δ΄ Εθνικής τις χρονιές 1990-91, 1991-92 και 2011-12.

Επίσης εδρεύει ο «Καλαθοσφαιρικός Αθλητικός Όμιλος Μελισσίων» που ιδρύθηκε το 2011 ως αποτέλεσμα της ένωσης του σωματείου καλαθοσφαίρισης «Αθλητικός Σύλλογος Ερμής Μελισσίων» και του τμήματος καλαθοσφαίρισης του «Αθλητικού Ομίλου Μελισσίων». Ανήκει στη δύναμη της Ε.Σ.Κ. Αττικής, εκπροσωπώντας τα Μελίσσια στο μπάσκετ.

ΠαραπομπέςΕπεξεργασία

  1. «Δήμος Μελισσίων, Σύντομη Ιστορία των Μελισσίων». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Μαρτίου 2004. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2004. 
  2. «ΕΝΘΥΜΙΟ 30 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΓ.ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΚΙΟΥΛ ΜΠΑΞΕ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2014. 
  3. Δήμος Μελισσίων: Ιστορικά της Πόλης, ανάκτηση 22/7/2008
  4. Βύρων Πολύδωρας, "Η Μείζων Αθήνα", Καστανιώτης 2002, σελ. 441.

Εξωτερικοί ΣύνδεσμοιΕπεξεργασία