Άνοιγμα κυρίου μενού

Πρεβεζάνικα Χρονικά

περιοδικό της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πρέβεζας
Το εξώφυλλο του πρώτου τεύχους
των Πρεβεζάνικων Χρονικών

Τα Πρεβεζάνικα Χρονικά είναι περιοδική έκδοση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πρέβεζας, με ιστορικό, λαογραφικό και λογοτεχνικό περιεχόμενο, τοπικού κυρίως ενδιαφέροντος. Εκδίδονται από το 1978 με ευθύνη της Συντακτικής τους Επιτροπής, η οποία φροντίζει για την ποιοτική και ποσοτική διάσταση της καταχωρούμενης ύλης. Σημαντική τομή στην πορεία του περιοδικού ήταν το έτος 1990, όταν η Συντακτική του Επιτροπή προσπάθησε και κατάφερε να πάρουν τα Πρεβεζάνικα Χρονικά μία περισσότερο επιστημονική μορφή, με τη δημοσίευση εκτεταμένων ποιοτικών εργασιών.[1]

Ιστορικό της έκδοσηςΕπεξεργασία

Μετά από πρόταση του Δημάρχου Πρέβεζας κ. Σπύρου Κατηνιώτη και ex officio προέδρου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, η Διοικούσα Επιτροπή της Βιβλιοθήκης αποφάσισε, στη συνεδρίαση της 7ης Μαρτίου 1977, την έκδοση περιοδικού ιστορικού και λαογραφικού περιεχομένου, το οποίο, τελικά, έλαβε τον τίτλο Πρεβεζάνικα Χρονικά. Το πρώτο τεύχος του περιοδικού κυκλοφόρησε στο τέλος του καλοκαιριού του 1978, τυπωμένο στην Πρέβεζα από τον Πρεβεζάνο τυπογράφο Θανάση Π. Τσόκα.[2]
Η σύνθεση της πρώτης Συντακτικής Επιτροπής, υπεύθυνης για την έκδοση του περιοδικού, αποφασίσθηκε στη συνεδρίαση της 15ης Ιουνίου 1977 της Διοικούσας Επιτροπής της Βιβλιοθήκης και αποτελείτο από τους: Ελευθέριο Μπιτζελέκη, λυκειάρχη, Μιχαήλ Κατσαούνη, γυμνασιάρχη, Μιχαήλ Αυδίκο, καθηγητή, Ιωάννη Πάντο, καθηγητή, Κωνσταντίνο Τζούμα, καθηγητή, Σπύρο Δήμα, δικηγόρο, Οδυσσέα Μπέτσο, δάσκαλο και Δημήτριο Παπαγιάννη, δάσκαλο, ο οποίος ήταν και υπεύθυνος για το περιοδικό.[3] Τα δύο πρώτα τριμηνιαία τεύχη τους εκδόθηκαν το 1978. Μετά από πέντε χρόνια, το 1984, ξεκίνησε η δεύτερη περίοδος έκδοσης του περιοδικού, αρχικά ανά τρίμηνο (1984-1989), αργότερα ανά εξάμηνο (1990-1991), μετά ανά έτος (1992-1996) και από το 1997 εκδίδεται κάθε διετία, τα έτη με περιττό αριθμό. Οι συντακτικές επιτροπές του περιοδικού από την έκδοσή του μέχρι και το 2014 είναι καταγεγραμμένες σε σχετική έκδοση.[4]

Ύλη και περιεχόμενα του περιοδικούΕπεξεργασία

Το περιοδικό φιλοξενεί άρθρα σχετικά με την ιστορία και τον πολιτισμό της Πρέβεζας, δημοσιεύσεις Πρεβεζάνων δημιουργών, καθώς και κάθε αξιόλογη εργασία που αναφέρεται στο Νομό Πρέβεζας, επιδιώκοντας να δώσει μια ανάγλυφη εικόνα του πολιτισμού της περιοχής από τις ρίζες έως σήμερα.[5] Αποτελεί βήμα έρευνας και αναφοράς για αναζήτηση υλικού για την Πρέβεζα όπου προβάλλονται τοπικά θέματα και προβλήματα.[6] Αναφορές στα άρθρα που δημοσιεύονται στα Πρεβεζάνικα Χρονικά γίνονται από επιστημονικές εκδόσεις που παραπέμπουν στις δημοσιευόμενες σε αυτά εργασίες, καθώς και από διάφορα μέσα ενημέρωσης, ηλεκτρονικά και έντυπα.[7]

Από τις ήδη δημοσιευμένες στα Πρεβεζάνικα Χρονικά εργασίες, προκύπτει ότι είναι ένα περιοδικό Λόγου και Ιστορίας, καθώς το ένα τρίτο περίπου είναι άρθρα ιστορικού και λαογραφικού περιεχομένου (ιστορία, αρχαιολογία, λαογραφία, βιογραφικά σημειώματα) ενώ περισσὀτερες από μία στις τρεις είναι δημοσιεύσεις λόγου (ποίηση, πεζογραφία, λογοτεχνία, φιλολογία, περιηγητικά, βιβλιοκρισίες).[8]

Τα περιεχόμενα των τευχών του περιοδικού είναι διαθέσιμα στη Βικιθήκη.[9]

Χαρακτηριστικά του περιοδικούΕπεξεργασία

Οι τόμοι του περιοδικού έχουν σχήμα 8ο.
Η έκταση του περιοδικού δεν είναι σταθερή, αλλά τα τελευταία 30 περίπου χρόνια ο μέσος όρος των σελίδων των τόμων του υπερβαίνει τις 300 .[10]
Στην κορυφή του εξωφύλλου του περιοδικού αναγράφεται ο τίτλος του και ακολουθεί ο υπότιτλος Περιοδικό της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πρέβεζας.
Κάτω από τον υπότιτλο αναγράφεται ο αριθμό του τεύχους.
Από το 1995 καθιερώθηκε τα εξώφυλλα κάθε τεύχους του περιοδικού να κοσμούνται με έργα ενός Πρεβεζάνου καλλιτέχνη.[11]
Στο κατώτερο μέρος του εξωφύλλου αναγράφεται ο τόπος και ο χρόνος έκδοσης του τεύχους.

Εκδοτικές περίοδοι το περιοδικούΕπεξεργασία

Η εκδοτική πορεία των Πρεβεζάνικων Χρονικών έχει δύο περιόδους.
Η πρώτη, σύντομη αλλά αποφασιστική, διήρκεσε ένα μόνο χρόνο, το 1978.
Η δεύτερη, μακρά και ουσιαστική, μετράει ήδη τριάντα πέντε χρόνια, από το 1984 μέχρι σήμερα.[12]

Α' περίοδοςΕπεξεργασία

Σε αυτήν την περίοδο εκδόθηκαν μόνο δύο τεύχη του περιοδικού:

Τεύχος 1, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 1978. Περιεχόμενα, Τεύχος 1
Τεύχος 2, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1978. Περιεχόμενα, Τεύχος 2

Β' περίοδοςΕπεξεργασία

Η δεύτερη εκδοτική περίοδος, κατά μία πρόσφατη μελέτη, μπορεί να χωριστεί σε τέσσερις μικρότερες χρονικά υπο-περιόδους, ανάλογα με τη μορφή που είχε το περιοδικό.[13]

Περίοδος Β1Επεξεργασία

Η περίοδος αυτή διήρκεσε από το 1984 μέχρι το 1989. Το περιοδικό ήταν ολιγοσέλιδο και εκδιδόταν κάθε τρίμηνο.
Σε αυτήν την περίοδο εκδόθηκαν τα ακόλουθα περιοδικά:

Τεύχος 1, Ιανουάριος-Μάρτιος 1984. Περιεχόμενα, Τεύχος 1, Αφιέρωμα στον Ηλία Β. Βασιλά.
Τεύχος 2, Απρίλιος-Ιούνιος 1984. Περιεχόμενα, Τεύχος 2
Τεύχος 3, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 1984. Περιεχόμενα, Τεύχος 3
Τεύχος 4, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1984. Περιεχόμενα, Τεύχος 4
Τεύχος 5, Ιανουάριος-Μάρτιος 1985. Περιεχόμενα, Τεύχος 5
Τεύχος 6, Απρίλιος-Ιούνιος 1985. Περιεχόμενα, Τεύχος 6
Τεύχος 7, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 1985. Περιεχόμενα, Τεύχος 7
Τεύχος 8, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1985. Περιεχόμενα, Τεύχος 8
Τεύχος 9, Ιανουάριος-Μάρτιος 1986. Περιεχόμενα, Τεύχος 9
Τεύχος 10-11, Απρίλιος-Σεπτέμβριος 1986. Περιεχόμενα, Τεύχος 10-11, Αφιέρωμα στο Διεθνές έτος Ειρήνης.
Τεύχος 12, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1986. Περιεχόμενα, Τεύχος 12
Τεύχος 13, Ιανουάριος-Μάρτιος 1987. Περιεχόμενα, Τεύχος 13
Τεύχος 14, Απρίλιος-Ιούνιος 1987. Περιεχόμενα, Τεύχος 14
Τεύχος 15, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 1987. Περιεχόμενα, Τεύχος 15
Τεύχος 16, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1987. Περιεχόμενα, Τεύχος 16
Τεύχος 17, Ιανουάριος-Μάρτιος 1988. Περιεχόμενα, Τεύχος 17
Τεύχος 18, Απρίλιος-Ιούνιος 1988. Περιεχόμενα, Τεύχος 18
Τεύχος 19-20, Ιούλιος-Δεκέμβριος 1988. Περιεχόμενα, Τεύχος 19-20
Τεύχος 21, Ιανουάριος-Μάρτιος 1989. Περιεχόμενα
Τεύχος 22, Απρίλιος-Ιούνιος 1989. Περιεχόμενα

Περίοδος Β2Επεξεργασία

Η περίοδος αυτή διήρκεσε από το 1990 μέχρι το 1994. Το περιοδικό πήρε τη μορφή τόμου και εκδιδόταν στην αρχή κάθε εξάμηνο και στη συνέχεια κάθε χρόνο.
Σε αυτήν την περίοδο εκδόθηκαν τα ακόλουθα περιοδικά:

Τεύχος 23, Ιανουάριος-Ιούνιος 1990. Περιεχόμενα, Τεύχος 23, Αφιέρωμα στο Α΄ Διεθνές Συμπόσιο Ιστορίας της Πρέβεζας.
Τεύχος 24, Ιούλιος-Δεκέμβριος 1990. Περιεχόμενα, Τεύχος 24
Τεύχος 25, Ιανουάριος-Ιούνιος 1991. Περιεχόμενα, Τεύχος 25
Τεύχος 26, Ιούλιος-Δεκέμβριος 1991. Περιεχόμενα, Τεύχος 26
Τεύχος 27-28, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 1992. Περιεχόμενα, Τεύχος 27-28, Αφιέρωμα στα 700 χρόνια από την ίδρυση και 80 χρόνια από την απελευθέρωση της Πρέβεζας.
Τεύχος 29-30, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 1993, Περιεχόμενα, Τεύχος 29-30, Αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του Κωνσταντίνου Η. Κονοφάγου.

Περίοδος Β3Επεξεργασία

Η περίοδος αυτή διήρκεσε από το 1995 μέχρι το 2006. Το περιοδικό εκδιδόταν αρχικά κάθε χρόνο και από το 1997 μέχρι σήμερα ανά διετία, τα έτη με περιττό αριθμό.
Σε αυτήν την περίοδο εκδόθηκαν τα ακόλουθα περιοδικά:

Τεύχος 31-32, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 1995. Περιεχόμενα, Τεύχος 31-32
Τεύχος 33, Ιανουάριος-Ιούνιος 1996. Περιεχόμενα, Τεύχος 33
Τεύχος 34-35, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 1997. Περιεχόμενα, Τεύχος 34-35
Τεύχος 36, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 1999. Περιεχόμενα.
Τεύχος 37-38, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2001. Περιεχόμενα.
Τεύχος 39-40, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2003. Περιεχόμενα, Τεύχος 39-40
Τεύχος 41-42, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2005. Περιεχόμενα, Τεύχος 41-42

Περίοδος Β4Επεξεργασία

Η περίοδος αυτή διαρκεί από το 2007 μέχρι σήμερα. Το περιοδικό συνεχίζει να εκδίδεται ανά διετία, τα έτη με περιττό αριθμό.
Η έκδοση βελτιώθηκε σημαντικά και τα δημοσιευμένα άρθρα επιμελείται εξειδικευμένος επιμελητής επιστημονικών εκδόσεων.
Σε αυτήν την περίοδο εκδόθηκαν τα ακόλουθα περιοδικά:

Τεύχος 43-44, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2007. Περιεχόμενα.
Τεύχος 45-46, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2009. Περιεχόμενα, Τεύχος 45-46
Τεύχος 47-48, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2011. Περιεχόμενα, Τεύχος 47-48
Τεύχος 49-50, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2013. Περιεχόμενα, Τεύχος 49-50, Αφιέρωμα στα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Πρέβεζας.
Τεύχος 51-52, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2015. Αφιέρωμα: Φιλάρετος Απ. Βιτάλης (1929-2012).
Τεύχος 53-54, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2017. Περιεχόμενα, Αφιέρωμα: 90 χρόνια από τον θάνατο του Κώστα Γ. Καρυωτάκη.

Πρόσβαση στα περιεχόμενα τουςΕπεξεργασία

Τα πρώτα 20 τεύχη των Πρεβεζάνικων Χρονικών δεν είναι πλέον εύκολα προσβάσιμα στη φυσική τους μορφή. Η Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας έχει αναρτήσει στην ιστοσελίδα της τα πρώτα 20 τεύχη του περιοδικού.
Η Κεντρική Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων έχει εντάξει στην ψηφιακή της βιβλιοθήκη Ηπειρομνήμων τα περισσότερα από τα επόμενα τεύχη του περιοδικού.[14]

ΠηγέςΕπεξεργασία

  • Γιώργος Βρέλλης, 1985, «Πρεβεζάνικα Χρονικά», εφημερίδα Ιωαννίνων Ηπειρωτικός Αγών, φ. 2ας Απριλίου 1985, σελ. 11.[15]
  • Γιώργος Βρέλλης, 1993, «Αφιέρωμα στα Πρεβεζάνικα Χρονικά», εφημερίδα Ιωαννίνων Πρωϊνά Νέα, φ. 5ης Μαΐου 1993.[16]
  • Γεώργιος Πλουμίδης, 1997, «Ο πνευματικός βίος της Ηπείρου», στο: Μιχαήλ Β. Σακελλαρίου (γενική εποπτεία), Ήπειρος. 4000 χρόνια Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού, 1η έκδ., Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, σελ. 408-420, ISBN 978-960-213-371-2.[17]

ΑναφορέςΕπεξεργασία

  1. Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, Πρεβεζάνικα Χρονικά. Ευρετήριο τευχών 1-50, Πρέβεζα, έκδοση του Ιδρύματος Ακτία Νικόπολις, σελ. 26-29.
  2. Βλ. Νίκος Δ. Καράμπελας, Ευρετήριο Πρεβεζάνικων Χρονικών, Πρέβεζα 2014, σελ. 15-17.
  3. Νίκος Δ. Καράμπελας, Πρεβεζάνικα Χρονικά. Ευρετήριο τευχών 1-50, Πρέβεζα 2014, σελ. 15-17.
  4. Οι συντακτικές επιτροπές των Πρεβεζάνικων Χρονικών.
  5. Βλ. Βρέλλης, 1985, «Πρεβεζάνικα Χρονικά», εφημερίδα Ιωαννίνων Ηπειρωτικός Αγών, φ. 2ας Απριλίου 1985, σελ. 11. Βλ., επίσης, Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας, Παρουσίαση των Πρεβεζάνικων Χρονικών της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πρέβεζας.
  6. Βλ. Βρέλλης, 1993, «Αφιέρωμα στα Πρεβεζάνικα Χρονικά», εφημερίδα Ιωαννίνων Πρωϊνά Νέα, φ. 5ης Μαΐου 1993.
  7. Βλ. για παράδειγμα: Εφημερίδα Καθημερινή, Επτά Ημέρες Αρχειοθετήθηκε 2012-11-13 στο Wayback Machine., Αμβρακικός, Φύση και Πολιτισμός.
    Διάζωμα, Αρχαία θέατρα της Ηπείρου Αρχειοθετήθηκε 2016-03-05 στο Wayback Machine., με βιβλιογραφικές παραπομπές σε δημοσιεύσεις του περιοδικού.
    Ήπειρος Άπειρος Χώρα[νεκρός σύνδεσμος], Έκδοση του 45ου-46ου τεύχους του περιοδικού Πρεβεζάνικα Χρονικά.
    Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης[νεκρός σύνδεσμος], Εκδόσεις των Ο.Τ.Α.
  8. Δημοσιεύματα ανά θεματική.
  9. Νίκος Δ. Καράμπελας, Πρεβεζάνικα Χρονικά. Ευρετήριο τευχών 1-50, Πρέβεζα 2014, σελ. 65-99.
  10. Στατιστικά για το περιοδικό.
  11. Οι παρουσιαζόμενοι καλλιτέχνες.
  12. Οι εκδοτικές περίοδοι των Πρεβεζάνικων Χρονικών.
  13. Η δεύτερη εκδοτική περίοδος των Πρεβεζάνικων Χρονικών.
  14. Ο Ηπειρομνήμων περιλαμβάνει ψηφιακά αντίγραφα βιβλίων, επιστημονικών περιοδικών, αρχειακού υλικού κ.α., από τις συλλογές της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με ιδιαίτερη έμφαση σε υλικό που αναφέρεται στην ιστορία και τον πολιτισμό της Ηπείρου και σε σπάνιο και πολύτιμο υλικό που υπάρχει στη Βιβλιοθήκη.
  15. Ο Βρέλλης αναφέρει για το περιοδικό: «Από τον καιρό της επαινετής εξόρμησης και του τολμηρού ξεκινήματός του στάθηκε βήμα έρευνας, μέσον αναζήτησης και διάσωσης υλικού διασκορπισμένου, όργανο επικοινωνίας συμπατριωτών και τυπωμένη φωνή προβολής θεμάτων τοπικών και προβλημάτων, από ντόπιους και πνευματικούς φορείς» και καταλήγει στο άρθρο του: «Με την με βαρύτητα έκδοση, θωρακίζεται η Πρέβεζα σε μια δυναμική παρουσία του περιοδικού Πρεβεζάνικα Χρονικά και αμιλλάται τον Σκουφά της Άρτας, την Ηπειρωτική Εστία, τα Ηπειρωτικά Χρονικά, το Ηπειρωτικό Ημερολόγιο της Ε.Η.Μ., το Θέρος της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών.»
  16. Ο Βρέλλης αναφέρει, μεταξύ άλλων, για το περιοδικό: «... μέσα από τις σελίδες των Πρεβεζάνικων Χρονικών ... παρελαύνει η φυσιογνωμία της Αμβρακικής νύμφης, η ποιότητα, το τοπικό χρώμα. Δρώντα πρόσωπα και ιστορικά γεγονότα με ευσυνειδησία και υπευθυνότητα επιδρούν πάνω μας και ζωηρεύουν την αλήθεια ως προς το σημαντικό ρόλο της Πρέβεζας. Η έντυπη αυτή παρουσία στέκει ισάξια πλάι στο Συμπόσιο για τον Καρυωτάκη και το Διεθνές Συμπόσιο για τη Νικόπολη
  17. Ο Πλουμίδης αναφέρει για το περιοδικό: "Ευχάριστη έκπληξη ήλθε από την Πρέβεζα, όπου τον Ιούλιο 1978 εκδόθηκε το αξιόλογο περιοδικό Πρεβεζάνικα Χρονικά. Αποτελεί έκδοση του Δημοτικού Συμβουλίου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης της Πρέβεζας και στόχος της είναι «η συγκέντρωση και ταξινόμηση ό,τι αξιόλογου υπάρχει για τον νομό μας, εκδομένου ή ανέκδοτου, γνωστού ή άγνωστου, ώστε να δοθεί μια ανάγλυφη εικόνα του πολιτισμού του από τις ρίζες ως σήμερα. ... Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι τα κύρια έντυπα όργανα της πνευματικής Ηπείρου εκδίδονται στην ίδια την Ήπειρο και όχι από τα σωματεία των Αθηνών...».

Εξωτερικοί σύνδεσμοιΕπεξεργασία